{"id":8769,"date":"2021-12-07T06:00:00","date_gmt":"2021-12-07T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/?p=8769"},"modified":"2021-11-26T23:02:51","modified_gmt":"2021-11-26T22:02:51","slug":"olsztyn-moj-urodzinowy-prezent-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2021\/12\/07\/olsztyn-moj-urodzinowy-prezent-2\/","title":{"rendered":"Olsztyn – m\u00f3j urodzinowy prezent #2"},"content":{"rendered":"\n

Zapraszam do obejrzenia filmiku na Youtubie<\/a><\/strong> oraz do lektury cz\u0119\u015bci pierwszej<\/strong> \ud83d\ude42 Ci\u0105g dalszy poni\u017cej…<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po obiedzie podj\u0119\u0142y\u015bmy drug\u0105 pr\u00f3b\u0119 obejrzenia ko\u015bcio\u0142a ewangelickiego, ale nawet furtka by\u0142a zamkni\u0119ta. W planie mia\u0142y\u015bmy jeszcze bazylik\u0119 konkatedraln\u0105 pw. \u015aw. Jakuba. Wed\u0142ug napisu w jednej z nisz, \u015bwi\u0105tynia sta\u0142a si\u0119 bazylik\u0105 mniejsz\u0105 w 2004 roku. Przed ko\u015bcio\u0142em na placu sta\u0142 postument ze \u017ar\u00f3de\u0142kiem i przedstawieniami figuralnymi, w tym \u015bw. Jakuba. Ciekawie zdobione drzwi prowadzi\u0142y do krypty grobowej arcybiskup\u00f3w warmi\u0144skich. G\u0142\u00f3wne wej\u015bcie upami\u0119tnia\u0142o pontyfikat Jana Paw\u0142a II. Do tej \u015bwi\u0105tyni uda\u0142o si\u0119 nam wej\u015b\u0107. W nawie g\u0142\u00f3wnej spodoba\u0142o mi si\u0119 sklepienie sieciowe, nawy boczne mia\u0142y kryszta\u0142owe. Przesz\u0142am przez ca\u0142\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119, ogl\u0105daj\u0105c tablice upami\u0119tniaj\u0105ce wa\u017cne lokalnie persony, stacje drogi krzy\u017cowej oraz obrazy przedstawiaj\u0105ce aposto\u0142\u00f3w, w tym oczywi\u015bcie Jakuba Wi\u0119kszego, zwanego Starszym. Chcia\u0142am przyjrze\u0107 si\u0119 nastawie o\u0142tarzowej, ale m\u00f3j wzrok okaza\u0142 si\u0119 niewystarczaj\u0105cy, a do prezbiterium nie mo\u017cna by\u0142o wej\u015b\u0107. Gdy zawraca\u0142am lew\u0105 naw\u0105, min\u0119\u0142am w sumie trzy osoby. Jeden z pan\u00f3w kl\u0119cza\u0142 w przednich \u0142awkach, a pani w tylnych, nieopodal pana, kt\u00f3ry stoj\u0105c przed obrazem przy filarze, odmawia\u0142 \u201ezdrowa\u015bk\u0119\u201d. Nagle wywi\u0105za\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy nimi dziwny dialog:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Potrzebuj\u0119 pomocy \u2013 powiedzia\u0142 pan.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Dzisiaj nie mog\u0119 \u2013 odpowiedzia\u0142a pani.<\/p>\n\n\n\n

Zainteresowa\u0142am si\u0119 tematem, cho\u0107 jestem osob\u0105 dalek\u0105 od wspomagania przypadkowo spotkanych ludzi pieni\u0119dzmi. Pomy\u015bla\u0142am jednak, \u017ce mog\u0119 podzieli\u0107 si\u0119 prowiantem, zapyta\u0142am pana, czy chce. Odpar\u0142, \u017ce jest chory i nie s\u0142yszy, przesz\u0142am wi\u0119c mi\u0119dzy \u0142awki, by by\u0107 bli\u017cej niego i powt\u00f3rzy\u0142am pytanie. Gdy nie\u015bmia\u0142o przytakn\u0105\u0142, wyci\u0105gn\u0119\u0142am banana, a pan wzi\u0105\u0142 go i podzi\u0119kowa\u0142. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej sko\u0144czy\u0142am zwiedzanie \u015bwi\u0105tyni i wysz\u0142y\u015bmy na zewn\u0105trz. Pr\u00f3bowa\u0142am obj\u0105\u0107 w kadrze ca\u0142\u0105 bry\u0142\u0119 plus zastanawia\u0142y\u015bmy si\u0119, czy nie obej\u015b\u0107 ko\u015bcio\u0142a dooko\u0142a, w trakcie jednak uzna\u0142y\u015bmy to za bezcelowe, ze wzgl\u0119du na po\u0142o\u017cenie i zaparkowane samochody. Moj\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142 tak\u017ce postument z popiersiem ksi\u0119dza, bo zapisano mu dwa imiona Adalbert Wojciech, kt\u00f3re de facto<\/em> oznaczaj\u0105 to samo.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

W mi\u0119dzyczasie zadzwoni\u0142a do mnie siostra z \u017cyczeniami (telefony i smsy tego dnia odbiera\u0142am na bie\u017c\u0105co, ale przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 wycieczki by\u0142am offline). Zapyta\u0142a:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Czy to dzisiaj jest ten wa\u017cny dzie\u0144 Twoich urodzin? \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

\u2013 No chyba dzisiaj \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Co tam porabiasz dzisiaj ciekawego?<\/p>\n\n\n\n

\u2013 A wiesz, stoj\u0119 w\u0142a\u015bnie pod Katedr\u0105 \u015aw. Jakuba w Olsztynie.<\/p>\n\n\n\n

Chyba wprawi\u0142am j\u0105 t\u0105 odpowiedzi\u0105 w lekk\u0105 konsternacj\u0119 \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n

\u2013 A co Ty tam robisz?<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Zrobi\u0142am sobie prezent urodzinowy i postanowi\u0142am pozwiedza\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Masz racj\u0119, to bardzo do Ciebie pasuje \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Po rozmowie zabra\u0142y\u015bmy si\u0119 zatem z moj\u0105 towarzyszk\u0105 za dalsze zwiedzanie. Posz\u0142y\u015bmy na autobus, po drodze zatrzymuj\u0105c si\u0119 na chwil\u0119 przy budynku Pa\u0144stwowej Stra\u017cy Po\u017carnej. W s\u0105siedztwie ustawiono pomnik oraz ods\u0142oni\u0119to tablice z nazwiskami, by upami\u0119tni\u0107 stra\u017cak\u00f3w z regionu, kt\u00f3rzy stracili \u017cycie w\u0142a\u015bnie wykonuj\u0105c swoj\u0105 prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Autobusem uda\u0142y\u015bmy si\u0119 do Kortowa. Naprzeciwko g\u0142\u00f3wnego wjazdu jeden z budynk\u00f3w by\u0142 pono\u0107 nazywany Domem Wisielc\u00f3w. Sama, jad\u0105c do Olsztyna, zacz\u0119\u0142am czyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 o historii Kortowa, kt\u00f3ra by\u0142a niezwykle ciekawa. By\u0142 tam mi\u0119dzy innymi szpital psychiatryczny i po\u015brednie dane wskazuj\u0105, \u017ce i on by\u0142 jedn\u0105 z plac\u00f3wek, gdzie aparat hitlerowski przyczynia\u0142 si\u0119 do eliminacji obywateli, kt\u00f3rzy nie wpisywali si\u0119 w za\u0142o\u017cenia polityki Hitlera co do idealnego spo\u0142ecze\u0144stwa III Rzeszy. Sta\u0142 si\u0119 tak\u017ce przez pewien czas lazaretem dla niemieckich \u017co\u0142nierzy walcz\u0105cych na froncie wschodnim.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie teren nale\u017ca\u0142 do Uniwersytetu Warmi\u0144sko-Mazurskiego, ale miasteczkiem akademickim Kortowo sta\u0142o si\u0119 ju\u017c w 1950 roku, gdy\u017c urz\u0119dowa\u0142a tu Wy\u017csza Szko\u0142a Rolnicza. Zachowa\u0142y si\u0119 Willa Dyrektora i kot\u0142ownia, a tak\u017ce niekt\u00f3re inne niewyr\u00f3\u017cnione z nazwy budynki, w sumie 12 obiekt\u00f3w. Reszt\u0119 spalili Rosjanie w 1945 roku. Gdy spacerowa\u0142y\u015bmy po Kortowie, widzia\u0142y\u015bmy, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 wydzia\u0142\u00f3w mie\u015bci si\u0119 w starych, ceglanych zabudowaniach, a inne budynki s\u0105 zwyczajnie otynkowane, bardziej wsp\u00f3\u0142czesne. Przed Wydzia\u0142em Nauk Ekonomicznych rozci\u0105ga\u0142 si\u0119 szeroki plac, na kt\u00f3rym zaznaczono czerwon\u0105 kostk\u0105 obrys jakiego\u015b historycznego obiektu. Uda\u0142o nam si\u0119 te\u017c zobaczy\u0107 wspomnian\u0105 kot\u0142owni\u0119. Poza budynkami moj\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142a mnogo\u015b\u0107 zieleni, by\u0142 nawet zaaran\u017cowany k\u0105cik wzd\u0142u\u017c jednego z budynk\u00f3w, gdzie ustawiono \u0142awki, hotele dla owad\u00f3w i nasadzono ro\u015bliny miododajne, jak g\u0142osi\u0142a tablica. Wcze\u015bniej min\u0119\u0142y\u015bmy tak\u017ce g\u0142az upami\u0119tniaj\u0105cy Oczapowskiego, patrona jednej z okolicznych ulic, profesora w dziedzinie rolnictwa. Z ciekawostek kole\u017canka pokaza\u0142a mi rybk\u0119, kt\u00f3ra pono\u0107 przynosi\u0142a studentom szcz\u0119\u015bcie, je\u015bli przyszli tu przed egzaminem. Zaprowadzi\u0142a mnie te\u017c na dziedziniec Wydzia\u0142u Rolnictwa i Le\u015bnictwa, gdzie by\u0142o co\u015b podobnego do oczka wodnego, ale bez wody, z wyrze\u017abionym ptakiem po\u015brodku:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Tu dam sobie r\u0119k\u0119 uci\u0105\u0107, \u017ce to kormoran \u2013 zapewnia\u0142a moja towarzyszka.<\/p>\n\n\n\n

Jak dla mnie w sumie m\u00f3g\u0142by by\u0107, ale bra\u0142am poprawk\u0119 na to, \u017ce mog\u0142a to by\u0107 te\u017c czyja\u015b wizja artystyczna. W razie czego za\u017cartowa\u0142am, \u017ce i tak nie mam przy sobie ostrych narz\u0119dzi \ud83d\ude09 P\u00f3\u017aniej dowiedzia\u0142am si\u0119 od swojej towarzyszki, \u017ce faktycznie by\u0142 to kormoran i to autorstwa Balbiny \u015awitycz-Widackiej!<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ostatnim rze\u017abiarskim akcentem z Kortowa by\u0142y trzy postacie sportowc\u00f3w z uk\u0142adem kul nad nimi. Obok mie\u015bci\u0142a si\u0119 hala, w kt\u00f3rej akurat odbywa\u0142 si\u0119 trening. Tymczasem my kierowa\u0142y\u015bmy si\u0119 w stron\u0119 Jeziora Kortowskiego. Po drodze natrafi\u0142y\u015bmy na pozosta\u0142o\u015bci nagrobk\u00f3w z dawnego Cmentarza Kortowskiego, kt\u00f3re zosta\u0142y zebrane w jednym miejscu, aby stworzy\u0107 pomnik. Dalej te\u017c mija\u0142y\u015bmy wiele pami\u0105tkowych g\u0142az\u00f3w. Istnia\u0142a nawet Aleja Wydzia\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Przez Promenad\u0119 Absolwent\u00f3w, gdzie zrobi\u0142y\u015bmy sobie nawzajem zdj\u0119cia, cho\u0107 nie ko\u0144czy\u0142am wcale tej uczelni, dotar\u0142y\u015bmy nad Jezioro Kortowskie. Nacieszy\u0142am oczy jego widokiem, cho\u0107 zaczyna\u0142o powoli si\u0119 \u015bciemnia\u0107. Odbi\u0142y\u015bmy w lewo, a kole\u017canka pokaza\u0142a mi miejsce zwi\u0105zane z tzw. \u201eeksperymentem kortowskim\u201d, gdy naukowcy wymy\u015blili metod\u0119 na oczyszczenie lokalnych zbiornik\u00f3w wodnych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zawr\u00f3ci\u0142y\u015bmy i przesz\u0142y\u015bmy si\u0119 kawa\u0142ek wzd\u0142u\u017c jeziora, zachodz\u0105c na moment na k\u0142adk\u0119, po czym ruszy\u0142y\u015bmy w stron\u0119 parkingu, gdzie czeka\u0142 na nas ch\u0142opak kole\u017canki. Pojechali\u015bmy we tr\u00f3jk\u0119 do Gietrzwa\u0142du. Cho\u0107 by\u0142o ju\u017c ciemno, sanktuarium i najbli\u017csza okolica by\u0142y o\u015bwietlone. Podeszli\u015bmy pod \u015bwi\u0105tyni\u0119, a nast\u0119pnie do miejsca, gdzie r\u00f3s\u0142 dawniej klon, przy kt\u00f3rym dosz\u0142o do objawienia w 1877 roku, z kt\u00f3rego s\u0142yn\u0105\u0142 Gietrzwa\u0142d. R\u00f3wnie\u017c z tego powodu umieszczono tu kapliczk\u0119 z figur\u0105 Matki Boskiej. Przespacerowali\u015bmy si\u0119 nast\u0119pnie \u015bcie\u017ck\u0105 wzd\u0142u\u017c przedstawie\u0144 tajemnic r\u00f3\u017ca\u0144ca, co by\u0142o bardzo klimatyczne, ale nie by\u0142o co si\u0119 bawi\u0107 w fotografowanie zbyt wielu element\u00f3w. Zrobi\u0142am tylko kilka zdj\u0119\u0107 pogl\u0105dowych. Przy \u017ar\u00f3de\u0142ku i Kaplicy Dziecka Utraconego sko\u0144czyli\u015bmy zwiedzanie i zawr\u00f3cili\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Autem wr\u00f3cili\u015bmy do Olsztyna i na koniec przeszli\u015bmy si\u0119 wok\u00f3\u0142 jeziora Ukiel, odwiedzaj\u0105c przy tym tzw. Pla\u017c\u0119 Miejsk\u0105 i wchodz\u0105c na pomosty po dw\u00f3ch stronach jeziora. Na koniec moi kompani podwie\u017ali mnie i odprowadzili pod sam\u0105 kwater\u0119, upewniaj\u0105c si\u0119, \u017ce wejd\u0119 bezpiecznie do \u015brodka. To by\u0142o bardzo mi\u0142e. Wieczorem odpowiedzia\u0142am na wszystkie \u017cyczenia, kt\u00f3rych nie widzia\u0142am wcze\u015bniej b\u0119d\u0105c online, wyk\u0105pa\u0142am si\u0119 i zebra\u0142am do spania, by mie\u0107 si\u0142y na drugi dzie\u0144. M\u00f3j nocleg przy ulicy Lelewela pozostawia\u0142 troch\u0119 do \u017cyczenia. By\u0142o do\u015b\u0107 g\u0142o\u015bno, ze wzgl\u0119du na okoliczny pub, a ponadto dosy\u0107 zimno. Spa\u0142am zawini\u0119ta jak nale\u015bnik, ale na szcz\u0119\u015bcie tego potem nie odchorowa\u0142am.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Nazajutrz spotka\u0142y\u015bmy si\u0119 z kole\u017cank\u0105 ko\u0142o dziewi\u0105tej i \u017cwawo ruszy\u0142y\u015bmy w stron\u0119 Parku Centralnego, gdzie wesz\u0142y\u015bmy przy rze\u017abie \u201eOlszty\u0144skich \u017burawi\u201d. Ponownie na filmiku nazwa\u0142am je odlatuj\u0105cymi i nawet zapozowa\u0142am do zdj\u0119cia, jakbym odlatywa\u0142a razem z nimi. Stoj\u0105c na jednej nodze, raz jednej, raz drugiej, zastanawia\u0142am si\u0119, kt\u00f3r\u0105 w sumie mam dominuj\u0105c\u0105 i rozbawi\u0142a mnie w\u0142asna analiza. Kole\u017canka powiedzia\u0142a, \u017ce ptaki wygl\u0105daj\u0105 jakby by\u0142y zblokowane. Gdy przyjrza\u0142am si\u0119 bli\u017cej, uzna\u0142am, \u017ce te wst\u0119gi mog\u0142y wskazywa\u0107, \u017ce ptaki sta\u0142y w ro\u015blinno\u015bci wodnej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

W\u0119druj\u0105c przez park, tym razem alej\u0105 o azjatyckiej nazwie, moja towarzyszka wskaza\u0142a na budki na drzewie o nietypowym kszta\u0142cie, w\u0105skie i z dziurk\u0105 od do\u0142u:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Zastanawia\u0142am si\u0119, dla kogo to jest. Dla ma\u0142ych ptak\u00f3w czy dla owad\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Jak masz tak\u0105 budk\u0119 jak dla ptak\u00f3w, ale ma dziurk\u0119 od do\u0142u, to jest dla nietoperzy.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym punktem na trasie by\u0142a fontanna do\u015b\u0107 poka\u017anych rozmiar\u00f3w z umieszczonymi w niej kulami na podobie\u0144stwo kr\u0105\u017c\u0105cych w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym planet. Zreszt\u0105 i nasz dzie\u0144 mia\u0142 by\u0107 dla odmiany bardziej astronomiczny, ale nim dotar\u0142y\u015bmy do pierwszego budynku zwi\u0105zanego z t\u0105 dziedzin\u0105, po kr\u00f3tkiej sesji zdj\u0119ciowej odbi\u0142y\u015bmy w prawo, alej\u0105 Rovaniemi (miasto \u015aw. Miko\u0142aja ;)) i przez most. Dotar\u0142y\u015bmy w ten spos\u00f3b do drugiego budynku z charakterystycznym kominem, jaki by\u0142o mi dane zobaczy\u0107 w Olsztynie. Tym razem przed nami sta\u0142 Tartak Raphaelsohn\u00f3w, obecnie mieszcz\u0105cy Muzeum Nowoczesno\u015bci. Obok by\u0142a jeszcze przestrze\u0144 zaaran\u017cowana do gry w bule.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zawr\u00f3ci\u0142y\u015bmy, po drodze wypatruj\u0105c zi\u0119b\u0119, i parkowymi alejkami wysz\u0142y\u015bmy ostatecznie na Reja, w okolicy \u201eOlszty\u0144skich Szubienic\u201d, spogl\u0105daj\u0105c na nie tylko z ty\u0142u i z oddali. Przesz\u0142y\u015bmy na drug\u0105 stron\u0119 ulicy Ko\u015bciuszki i dalej przej\u015bciem przez zabudowania, gdzie moj\u0105 uwag\u0119 dodatkowo przyci\u0105gn\u0105\u0142 mural z wagonikiem na torach. Po drugiej stronie zabudowy po lewej sta\u0142 ogromny przeszklony budynek, kt\u00f3ry z tej perspektywy zas\u0142ania\u0142 planetarium i jako\u015b nie pasowa\u0142 tu swoim rozmiarem ani nowoczesn\u0105 form\u0105. Tymczasem po prawej, w kt\u00f3r\u0105 to stron\u0119 skr\u0119ci\u0142y\u015bmy, by\u0142 drugi ciekawy mural z p\u0142ywakiem, bo budynek zajmowa\u0142a miejska p\u0142ywalnia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wkr\u00f3tce znalaz\u0142y\u015bmy si\u0119 na ulicy \u017bo\u0142nierskiej, gdzie docelowo mia\u0142y\u015bmy dotrze\u0107. Na tzw. Wzg\u00f3rzu Andrzeja znajdowa\u0142a si\u0119 dawna wie\u017ca ci\u015bnie\u0144, w kt\u00f3rej aktualnie mie\u015bci\u0142o si\u0119 Obserwatorium Astronomiczne. W warunkach pandemicznych na ka\u017cde wej\u015bcie by\u0142y tylko 4 miejsca, na szcz\u0119\u015bcie mia\u0142am ju\u017c wcze\u015bniej zorganizowane bilety. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce mia\u0142y\u015bmy elitarny spacer ze \u015bwietnym panem przewodnikiem, bo nikt wi\u0119cej nie zjawi\u0142 si\u0119 na 10:00 \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Najciekawsza by\u0142a dla mnie pierwsza z sal. \u017ba\u0142owa\u0142am, \u017ce nie nagrywa\u0142am narracji pana, tyle informacji w niej zawar\u0142. Co uda\u0142o mi si\u0119 spami\u0119ta\u0107 lub doczyta\u0107, postanowi\u0142am tutaj zapisa\u0107. Przede wszystkim zaprezentowa\u0142 nam trzy osobisto\u015bci z portret\u00f3w. Kluczowy dla Olsztyna Kopernik by\u0142 pierwsz\u0105 z nich. Pan pokaza\u0142 nam tak\u017ce pomniejszone przedstawienie tablicy astronomicznej autorstwa astronoma, kt\u00f3rej orygina\u0142 mie\u015bci\u0142 si\u0119 na zamku, cho\u0107 nie by\u0142o nam dane go zobaczy\u0107. Zaciekawi\u0142o mnie, czy u\u017cycie rt\u0119ci jako zwierciad\u0142a dla tego instrumentu, kt\u00f3rego Kopernik u\u017cywa\u0142 latami, mog\u0142o wywo\u0142a\u0107 u niego jakie\u015b choroby, ale tak na wej\u015bciu nie by\u0142am jeszcze na tyle odwa\u017cna, by zadawa\u0107 pytania. P\u00f3\u017aniej to si\u0119 zmieni\u0142o \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n

W ka\u017cdym razie Kopernik przedstawi\u0142 swoj\u0105 teori\u0119 heliocentryczn\u0105, co by\u0142o sporym przewrotem w \u015bwiecie nauki, kt\u00f3ry do tej pory wierzy\u0142 w po\u0142o\u017cenie Ziemi w centrum Wszech\u015bwiata. Drugim z pan\u00f3w by\u0142 Galileusz, kt\u00f3ry popar\u0142 tez\u0119 postawion\u0105 przez Kopernika. To jego g\u0142o\u015bny proces sprawi\u0142, \u017ce praca Kopernika \u201eO obrotach sfer niebieskich\u201d sta\u0142a si\u0119 \u201eksi\u0119g\u0105 zakazan\u0105\u201d. Ostatni ze sportretowanych naukowc\u00f3w to Kepler, kt\u00f3ry uzupe\u0142ni\u0142 kopernikowskie rozwa\u017cania o ruchu planet i dowi\u00f3d\u0142, \u017ce nie poruszaj\u0105 si\u0119 po okr\u0119gach wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca, ale ich orbity przypominaj\u0105 bardziej elipsy.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 nie przedstawiono go na portrecie, swoje trzy grosze do tego dyskursu doda\u0142 r\u00f3wnie\u017c Newton. Grawitacja, kt\u00f3r\u0105 odkry\u0142 i opisa\u0142, zale\u017ca\u0142a od masy cia\u0142a, wi\u0119c to S\u0142o\u0144ce jako ci\u0119\u017cszy obiekt musia\u0142o by\u0107 dominant\u0105 w uk\u0142adzie Ziemia \u2013 S\u0142o\u0144ce. R\u00f3wnie\u017c w czasach Kopernika dokonano reformy kalendarza z julia\u0144skiego na gregoria\u0144ski. Gdyby nie ten fakt, nie trzeba by\u0142oby d\u0142ugo czeka\u0107, by astronomiczna wiosna przypada\u0142a coraz wcze\u015bniej, wreszcie zaskakuj\u0105c ludzi w styczniu. Tymczasem inn\u0105 atrakcj\u0105 w tej cz\u0119\u015bci obserwatorium by\u0142y zegary, od takich, kt\u00f3re szybko zaczyna\u0142y si\u0119 sp\u00f3\u017ania\u0107 i nale\u017ca\u0142o nakr\u0119ca\u0107 cz\u0119sto ich mechanizmy, bo najbardziej zaawansowany atomowy, generuj\u0105cy op\u00f3\u017anienie jednej sekundy na milion czy miliard (nie pami\u0119tam, ale to i tak niewyobra\u017calnie d\u0142ugo) lat.<\/p>\n\n\n\n

W salce mo\u017cna by\u0142o tak\u017ce zobaczy\u0107 obraz b\u0119d\u0105cy kopi\u0105 dzie\u0142a Matejki, przedstawiaj\u0105cy Kopernika w swojej pracowni, otoczonego instrumentami i notatkami. W dolnym rogu wkrad\u0142 si\u0119 jednak b\u0142\u0105d i namalowano tam lunet\u0119, cho\u0107 w czasach Kopernika obserwacje prowadzono nieuzbrojonym okiem. Przedstawione tu drewniane instrumenty spotka\u0142y si\u0119 z moim sporym zainteresowaniem. Pierwszym by\u0142o astrolabium. Wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne innych cia\u0142 niebieskich okre\u015blano wzgl\u0119dem S\u0142o\u0144ca, jako tego najbardziej znanego obiektu. Obok umieszczono kwadrant s\u0142oneczny, kt\u00f3ry skojarzy\u0142 mi si\u0119 z Heweliuszem, ale potem dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce dzia\u0142a\u0142 inaczej ni\u017c te heweliuszowskie instrumenty, wymagaj\u0105ce patrzenia w niebo. Skala obejmowa\u0142a 90 stopni u\u0142o\u017conych jak na k\u0105tomierzu, a w rogu znajdowa\u0142 si\u0119 ko\u0142eczek, kt\u00f3ry dzi\u0119ki padaj\u0105cym na\u0144 promieniom s\u0142onecznym rzuca\u0142 cie\u0144. Ten w\u0119drowa\u0142 od 13 stopni w dniu przesilenia zimowego i oko\u0142o 60 stopni w dniu przesilenia letniego. Trzecim instrumentem by\u0142o trikwetrum. Nazwa pochodzi\u0142a od trzech drewnianych listew, kt\u00f3re tworzy\u0142y to narz\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n

Niemniej ciekawe by\u0142y, banalne z pozoru, zegary s\u0142oneczne. Dowiedzia\u0142am si\u0119 m.in., \u017ce wskaz\u00f3wk\u0119 takiego zegara ustawia si\u0119 na osi p\u00f3\u0142noc-po\u0142udnie, a k\u0105t jej nachylenia jest to\u017csamy z szeroko\u015bci\u0105 geograficzn\u0105 miejsca, w kt\u00f3rym si\u0119 znajduje. Dodatkowo \u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 to z po\u0142o\u017ceniem Gwiazdy Polarnej (wskaz\u00f3wka jakby j\u0105 wskazywa\u0142a ;)). W p\u00f3\u017aniejszej rozmowie pan opowiedzia\u0142, \u017ce \u017ceglarze na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej nie mieli do nawigacji odpowiednika Gwiazdy Polarnej na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej. Nigdy sobie tego nie uzmys\u0142awia\u0142am, niesamowite!<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Kolejna kondygnacja dotyczy\u0142a meteoryt\u00f3w. Wiedzia\u0142am ju\u017c, jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy meteorem a meteorytem, ale nie mia\u0142am poj\u0119cia, \u017ce wyr\u00f3\u017cniamy trzy rodzaje tych drugich: kamienne, \u017celazno-kamienne i \u017celazne. Po prawdzie (zapyta\u0142am) wszystkie mia\u0142y w swoim sk\u0142adzie \u017celazo, wi\u0119c mo\u017cliwe jest rozpoznawanie wszystkich trzech rodzaj\u00f3w meteoryt\u00f3w mi\u0119dzy innymi po fakcie przyci\u0105gania przez magnes, cho\u0107 i w\u015br\u00f3d ziemskich ska\u0142 takie znajdziemy. Drugim zagadnieniem, o kt\u00f3re spyta\u0142am, by\u0142o nierdzewienie tych meteoryt\u00f3w, kt\u00f3re widzia\u0142am w gablocie. Przecie\u017c by\u0142y z \u017celaza! Pan jednak zasugerowa\u0142, gdzie mam spojrze\u0107 i faktycznie, dopatrzy\u0142am si\u0119 rdzy tu i \u00f3wdzie. Niekt\u00f3re z meteoryt\u00f3w mia\u0142y szczeg\u00f3lnie ciekaw\u0105 faktur\u0119. Pokazano tak\u017ce takie znalezione w Polsce. Dope\u0142nieniem salki by\u0142 temat przywiezionych z misji Apollo 11 (l\u0105dowanie cz\u0142owieka na Ksi\u0119\u017cycu) fragment\u00f3w Ksi\u0119\u017cyca i flagi polskiej, kt\u00f3ra by\u0142a jedn\u0105 z zabranych w t\u0119 misj\u0119. Zaciekawi\u0142 mnie tak\u017ce fragment meteorytu z Marsa i jak s\u0142usznie przypuszcza\u0142am, badacze po sk\u0142adzie s\u0105 w stanie doj\u015b\u0107 do tego, jakie by\u0142o pochodzenie obiektu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Temat ten zreszt\u0105 nasz przewodnik rozwin\u0105\u0142 w kolejnej sali. Opowiada\u0142 tam o wielu rzeczach z zakresu optyki, ale poza ju\u017c mi znanymi wiele nie uda\u0142o mi si\u0119 niestety zapami\u0119ta\u0107. Wspomina\u0142 o tym, jak ka\u017cda substancja daje inne widmo i mo\u017cna dzi\u0119ki nim poznawa\u0107 sk\u0142ady cia\u0142 niebieskich. Wskazywa\u0142 te\u017c na r\u00f3\u017cnice w teleskopach wykorzystuj\u0105cych soczewki i zwierciad\u0142a oraz w kt\u00f3rym miejscu skupiaj\u0105 promienie \u015bwiat\u0142a. Gdy s\u0142ysza\u0142am o gabarytach obu, zastanowi\u0142o mnie, gdzie by\u0142o miejsce w tej historii dla najwi\u0119kszego z instrument\u00f3w Heweliusza, lunety d\u0142ugo\u015bci niemal 40 metr\u00f3w, bo te wspomniane przez przewodnika by\u0142y du\u017co mniejsze, ale co\u015b mnie powstrzyma\u0142o przed pytaniem. By\u0142a tam te\u017c obrotowa mapa nieba. Pan, widz\u0105c m\u00f3j u\u015bmiech, powiedzia\u0142, \u017ce mo\u017cna takie naby\u0107 w ich sklepiku, ale mia\u0142am ju\u017c co\u015b takiego we w\u0142asnych zasobach \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie zdradzi\u0142am si\u0119 ze swoj\u0105 fascynacj\u0105 Heweliuszem, wynikaj\u0105c\u0105 z poprzedniego miejsca pracy i to by\u0142o przyczynkiem do ciekawej dyskusji na nie tylko astronomiczne tematy. Na koniec mog\u0142y\u015bmy wyj\u015b\u0107 na taras widokowy i podziwia\u0107 miasto z g\u00f3ry. Wypatrzy\u0142y\u015bmy planetarium \u2013 nasz drugi z g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w tego dnia. Pr\u00f3bowa\u0142am rozpoznawa\u0107 ko\u015bcio\u0142y, kt\u00f3re widzia\u0142am dzie\u0144 wcze\u015bniej. Punkty widokowe zawsze sprawiaj\u0105 mi rado\u015b\u0107 \ud83d\ude42 Nim zesz\u0142y\u015bmy na d\u00f3\u0142, poprosi\u0142am kole\u017cank\u0119 o zdj\u0119cie, a pana przewodnika, by uwieczni\u0142 nas obie. Na koniec kupi\u0142am mapk\u0119 Ksi\u0119\u017cyca w podobnym stylu jak obrotowa mapa nieba \u2013 w ko\u0144cu s\u0105 na nim i krater Kopernik, i krater Heweliusz \ud83d\ude09 Pokusz\u0119 si\u0119 o stwierdzenie, \u017ce Obserwatorium Astronomiczne by\u0142o absolutnie najlepszym (z mojej perspektywy) punktem ca\u0142ego zwiedzania Olsztyna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie przespacerowa\u0142y\u015bmy si\u0119 po p\u0105czki, mijaj\u0105c przy tym Teatr Lalek. Wybra\u0142am r\u00f3\u017cany, ale nie by\u0142o bananowego nadzienia, kt\u00f3rego ch\u0119tnie bym spr\u00f3bowa\u0142a, wi\u0119c wybra\u0142am bardziej klasyczne z bia\u0142ym serem. Na naszej trasie mia\u0142am okazj\u0119 popatrze\u0107 te\u017c na budynek Filharmonii. Pokrywaj\u0105ce go miejscami be\u017cowe p\u0142ytki skojarzy\u0142y mi si\u0119 z budynkiem Teatru Muzycznego w Gdyni. Zawr\u00f3ci\u0142y\u015bmy i rozsiad\u0142y\u015bmy si\u0119 na Placu Solidarno\u015bci blisko Planetarium, bo mia\u0142y\u015bmy jeszcze czas do seansu, a p\u0105czki si\u0119 same nie zjedz\u0105 \ud83d\ude09 Plac podpisano czcionk\u0105 nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do napisu Solidarno\u015b\u0107, umieszczono tam r\u00f3wnie\u017c pomnik i fontann\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Podesz\u0142y\u015bmy pod budynek Planetarium, najpierw zagl\u0105daj\u0105c jednak na dziedziniec zajmowany przez prace zwi\u0105zane z tutejsz\u0105 galeri\u0105 sztuki. Na \u015bcianie by\u0142a praca z\u0142o\u017cona z kulistych element\u00f3w \u2013 \u201eKompozycja astronomiczna\u201d Stefana Knappa z 1973 roku. O ile ona sama by\u0142a wizualnie ciekawa, o tyle zaskoczy\u0142y mnie g\u0142azy rozmaitych kszta\u0142t\u00f3w, rozstawione na dziedzi\u0144cu w do\u015b\u0107 losowy spos\u00f3b, po\u0142o\u017cone na drewnianych paletach. Mo\u017ce nie ich obecno\u015b\u0107 by\u0142a dziwna, ale fakt, \u017ce towarzyszy\u0142y im karteczki nie z tytu\u0142em i nazwiskiem autora, ale z informacj\u0105, \u017ce to rze\u017aba, wi\u0119c prosz\u0105 o niesiadanie i niedotykanie. Wyda\u0142o mi si\u0119 to do\u015b\u0107 pokr\u0119tn\u0105 logik\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

W\u00f3wczas wesz\u0142y\u015bmy do Planetarium, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 swoistym pomnikiem Kopernika. Zosta\u0142o udost\u0119pnione w dniu 500. urodzin astronoma, 19 lutego 1973 roku. Tu te\u017c mia\u0142y\u015bmy ju\u017c wykupione miejsca, ale pani kaza\u0142a nam zaj\u0105\u0107 inne, bo na pokaz przyjecha\u0142a te\u017c jaka\u015b wycieczka szkolna i dzieci usiad\u0142y niczym masa, nie przejmuj\u0105c si\u0119 numeracj\u0105 foteli. Nie chcia\u0142y\u015bmy robi\u0107 zamieszania. Dzieciaki by\u0142y do\u015b\u0107 g\u0142o\u015bno, ale gdy rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 seans, by\u0142y zafascynowanie i ucich\u0142y, pomijaj\u0105c wydobywaj\u0105ce si\u0119 z nich co jaki\u015b czas reakcje typu \u201ewooow!\u201d \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n

Wybra\u0142y\u015bmy seans \u201eNiebo nad Warmi\u0105\u201d, kt\u00f3ry ogl\u0105da\u0142am z zaciekawieniem. Lubi\u0119 patrze\u0107 na niebosk\u0142on. Na tym sztucznie wygenerowanym widz\u0119 wi\u0119cej ni\u017c na prawdziwym niebie, szczeg\u00f3lnie w mie\u015bcie, o\u015bwietlonym mocno sztucznym \u015bwiat\u0142em, do tego b\u0119d\u0105c kr\u00f3tkowidzem, dlatego doceniam istnienie pokaz\u00f3w astronomicznych. Sama mia\u0142am te\u017c okazj\u0119 prowadzi\u0107 ich troch\u0119 w poprzedniej pracy, wi\u0119c wizyta w Planetarium by\u0142a dla mnie mniej odkrywcza ni\u017c w Obserwatorium, ale mimo to interesuj\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tek pan opowiada\u0142 o tym, jak wygl\u0105da niebo w dzie\u0144, gdy rozproszone w atmosferze \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne nie pozwala nam zobaczy\u0107 wiele wi\u0119cej poza S\u0142o\u0144cem. Opowiada\u0142 o \u201ew\u0119dr\u00f3wce\u201d gwiazd na niebie, zataczaniu okr\u0119g\u00f3w wok\u00f3\u0142 bieguna oraz gwiazdach zachodz\u0105cych i niezachodz\u0105cych za horyzont. Astronomowie byli te\u017c ju\u017c przed wiekami zainteresowani zmian\u0105 po\u0142o\u017cenia na niebie samego S\u0142o\u0144ca (z punktu widzenia Ziemi) i w ten spos\u00f3b powsta\u0142a droga zwana ekliptyk\u0105. Podoba\u0142o mi si\u0119, \u017ce wspominaj\u0105c o przecinaniu Zodiaku przez ekliptyk\u0119, narrator podkre\u015bli\u0142 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy tym, jak na nie patrz\u0105 astrolodzy (12 znak\u00f3w Zodiaku w horoskopach, ka\u017cdy po miesi\u0105cu), a jak astronomowie (gwiazdozbiory zodiakalne zajmuj\u0105 r\u00f3\u017cne odcinki ekliptyki). \u017ba\u0142owa\u0142am, \u017ce pan nie rozwin\u0105\u0142 tego w\u0105tku o fakt, \u017ce gwiazdozbior\u00f3w zodiakalnych jest 13, \u017ce mamy jeszcze W\u0119\u017cownika oraz kt\u00f3re s\u0105 najd\u0142u\u017csze czy najkr\u00f3tsze. Przeszed\u0142 p\u0142ynnie do stanu najbli\u017cszej nocy i moje urodziny to naprawd\u0119 pod tym wzgl\u0119dem data szczeg\u00f3lna \u2013 mamy w\u00f3wczas r\u00f3wnonoc jesienn\u0105, a S\u0142o\u0144ce zachodzi idealnie na zachodzie i znajduje si\u0119 w znaku Panny (tu horoskopy i astronomia s\u0105 zgodne, a w astronomii stan ten trwa a\u017c p\u00f3\u0142tora miesi\u0105ca). Przy okazji prezentacji wszystkich tych gwiazdozbior\u00f3w, dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce Lew jest na niebie zawsze pod Wielkim Wozem (ale bywa, \u017ce schowa si\u0119 za horyzont).<\/p>\n\n\n\n

Dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce s\u0105 takie okresy w roku, gdy samo S\u0142o\u0144ce r\u00f3wnie\u017c p\u0142ytko kryje si\u0119 za horyzontem i przyk\u0142adowo w czerwcu noce s\u0105 bardzo jasne, bo ze zmierzchu p\u0142ynnie przechodz\u0105 w \u015bwit. R\u00f3wnie\u017c nasz naturalny satelita \u2013 Ksi\u0119\u017cyc, spotyka si\u0119 ze S\u0142o\u0144cem dwa razy w roku, gdy ich \u015bcie\u017cki na niebie si\u0119 przecinaj\u0105. M\u00f3wimy w\u00f3wczas o cz\u0119\u015bciowym za\u0107mieniu S\u0142o\u0144ca. A gdy widzimy planety, warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce i dla nich, podobnie jak dla dw\u00f3ch poprzednich cia\u0142 niebieskich, t\u0142em tej w\u0119dr\u00f3wki s\u0105 gwiazdozbiory zodiakalne. Gdy zmierzcha, dostrze\u017cemy planety, nim poka\u017c\u0105 si\u0119 jeszcze pierwsze gwiazdy, bo s\u0105 od nich ja\u015bniejsze.<\/p>\n\n\n\n

Pan \u201estworzy\u0142 noc\u201d i pokaza\u0142 jak orientowa\u0107 si\u0119 na niebosk\u0142onie. Skraj Wielkiego Wozu (cz\u0119\u015bci gwiazdozbioru Wielkiej Nied\u017awiedzicy) wskazuje nam drog\u0119 do Gwiazdy Polarnej, a w przeciwn\u0105 stron\u0119 \u2013 do gwiazdozbioru Lwa. By zlokalizowa\u0107 Bli\u017ani\u0119ta, trzeba skorzysta\u0107 z gwiazd po przek\u0105tnej wozu. Tymczasem dyszel skierowany jest w stron\u0119 gwiazdy nazywanej Arkturem.<\/p>\n\n\n\n

Gwiazdozbior\u00f3w na niebie mamy 88, a ich nazwy w ka\u017cdym j\u0119zyku musz\u0105 oznacza\u0107 to samo (ale \u017ce Wielki W\u00f3z nie jest gwiazdozbiorem, to i nazewnictwo na \u015bwiecie nie jest sp\u00f3jne \u2013 mamy w\u00f3z, p\u0142ug czy chochl\u0119 ;)) plus jako uniwersalne stosuje si\u0119 dla nich nazwy \u0142aci\u0144skie. Pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c akcent heweliuszowski, pan wspomnia\u0142, \u017ce rysunki Heweliusza bardzo podoba\u0142y si\u0119 astronomom, wi\u0119c i jego propozycje gwiazdozbior\u00f3w w wi\u0119kszo\u015bci przyj\u0119to (od siebie dodam, \u017ce 6 z 9). Pan pokaza\u0142 na niebie kilka z nich, prezentuj\u0105c tak\u017ce s\u0105siednie i wplataj\u0105c fajne anegdotki. Co jeszcze ciekawe, nie zgodzono si\u0119 na nazw\u0119 Tarcza Sobieskiego. Czemu akurat polski w\u0142adca mia\u0142by by\u0107 upami\u0119tniony na niebie? Przyj\u0119to zasad\u0119, \u017ce prawdziwych ziemskich postaci na niebosk\u0142onie nie umieszczano, pozosta\u0142a wi\u0119c sama nazwa Tarcza.<\/p>\n\n\n\n

Na niebie istniej\u0105 te\u017c trzy charakterystyczne figury: tr\u00f3jk\u0105t letni, kwadrat jesienny i sze\u015bciok\u0105t zimowy. Do tej pory s\u0142ysza\u0142am tylko o tym pierwszym, ubolewaj\u0105c zawsze, \u017ce prawie nigdy go nie dostrzegam, wi\u0119c te informacje by\u0142y dla mnie odkrywcze \ud83d\ude42 Tr\u00f3jk\u0105t letni tworzy\u0142y najja\u015bniejsze gwiazdy trzech r\u00f3\u017cnych konstelacji: Deneb z \u0141ab\u0119dzia, Wega z Lutni, Altair z Or\u0142a. Na kwadrat jesienny sk\u0142ada\u0142y si\u0119 trzy gwiazdy z gwiazdozbioru Pegaza i jedna z s\u0105siedniej Andromedy. Tymczasem najwi\u0119ksze moje zainteresowanie wzbudzi\u0142 sze\u015bciok\u0105t zimowy, bo zawiera si\u0119 w nim gwiazda Rigel z mojej ulubionej konstelacji \u2013 Oriona \ud83d\ude42 W centrum sze\u015bciok\u0105ta po\u0142o\u017cona jest jeszcze Betelgeza z tego samego gwiazdozbioru. Poza tym na sze\u015bciok\u0105t sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 Aldebaran z Byka, Kapella z Wo\u017anicy, Kastor i Polluks z Bli\u017ani\u0105t, Procjon z Ma\u0142ego Psa i Syriusz z Wielkiego Psa. Ta ostatnia gwiazda jest uznawana za najja\u015bniejsz\u0105 z perspektywy Ziemi zaraz po S\u0142o\u0144cu. Po powrocie uda\u0142o mi si\u0119 nad ranem zobaczy\u0107 Oriona, cho\u0107 kojarzy\u0142am go z zimowym niebem, ale okazuje si\u0119, \u017ce przed wschodem S\u0142o\u0144ca da si\u0119 go dostrzec i teraz, wczesn\u0105 jesieni\u0105, ale du\u017co ni\u017cej \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

W mi\u0119dzyczasie zobaczyli\u015bmy jeszcze gromady gwiazd, mg\u0142awice i galaktyki, a widziany fragment naszej w\u0142asnej \u2013 Drogi Mlecznej, pomaga\u0142 w lokalizacji poszczeg\u00f3lnych gwiazdozbior\u00f3w. Osobi\u015bcie polecam wizyt\u0119 w planetarium, bo poczyta\u0107 to jedno, na pewno te\u017c nie zapami\u0119ta\u0142am wszystkiego, a pos\u0142ucha\u0107, jednocze\u015bnie widz\u0105c to przed sob\u0105, to zupe\u0142nie inne prze\u017cycie. Warto!<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po wyj\u015bciu z Planetarium, skierowa\u0142y\u015bmy si\u0119 powoli na dworzec kolejowy. Po drodze kole\u017canka pokaza\u0142a mi przystanki wiede\u0144skie. Widzia\u0142am analogiczne w Gda\u0144sku, ale nie wiedzia\u0142am, \u017ce tak si\u0119 je nazywa. Pasa\u017cerowie wchodz\u0105 do pojazdu z poziomu ulicy, a kierowcy aut musz\u0105 zatrzyma\u0107 si\u0119 na tym pasie za przystankiem. Inn\u0105 ciekawostk\u0105 okaza\u0142o si\u0119 przej\u015bcie dla pieszych na wysoko\u015bci szko\u0142y muzycznej przy ulicy Ko\u015bciuszki, gdzie odwzorowano uk\u0142ad klawiszy pianina.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Maj\u0105c jeszcze p\u00f3\u0142 godziny do poci\u0105gu, odbi\u0142y\u015bmy w lewo w K\u0119trzy\u0144skiego, bym mog\u0142a obejrze\u0107 wi\u0119cej ciekawych architektonicznie kamienic, po czym ulic\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 do Ko\u015bciuszki dotar\u0142y\u015bmy na dworzec Olsztyn G\u0142\u00f3wny. W jego okolicy moja towarzyszka wskaza\u0142a mi cerkiew grekokatolick\u0105 i ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki \u015bw. Maksymiliana Marii Kolbego. Na peronie mia\u0142y\u015bmy jeszcze chwil\u0119, by porozmawia\u0107. Czu\u0142am wdzi\u0119czno\u015b\u0107 wobec kole\u017canki, \u017ce po\u015bwi\u0119ci\u0142a sw\u00f3j czas i towarzyszy\u0142a mi podczas ca\u0142ej urodzinowej wycieczki. To by\u0142 naprawd\u0119 udany wyjazd! \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Interesuj\u0105 Ci\u0119 miasta wojew\u00f3dzkie? Zajrzyj <tutaj<\/a><\/strong>> \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zapraszam do obejrzenia filmiku na Youtubie oraz do lektury cz\u0119\u015bci pierwszej \ud83d\ude42 Ci\u0105g dalszy poni\u017cej… Po obiedzie podj\u0119\u0142y\u015bmy drug\u0105 pr\u00f3b\u0119 obejrzenia ko\u015bcio\u0142a ewangelickiego, ale nawet furtka by\u0142a zamkni\u0119ta. W planieCzytaj dalejOlsztyn – m\u00f3j urodzinowy prezent #2<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-8769","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-miasta-wojewodzkie"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pabyF6-2hr","jetpack-related-posts":[{"id":2057,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2019\/07\/20\/srodmiescie-czas-na-nagrode\/","url_meta":{"origin":8769,"position":0},"title":"\u015ar\u00f3dmie\u015bcie – czas na nagrod\u0119!","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"20 lipca 2019","format":false,"excerpt":"Wyj\u0105tkowo czas na bonusowy wpis b\u0119dzie we wtorek - nie mog\u0142am zlekcewa\u017cy\u0107 daty, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 wi\u0105\u017ce :) Tymczasem przed Wami r\u00f3wnie\u017c zapiski o wyj\u0105tkowym charakterze dla mnie. Wyobra\u017acie sobie zadanie, w kt\u00f3rym poprzeczka sta\u0142a do\u015b\u0107 wysoko i jakie emocje Wam towarzyszy\u0142y, gdy uda\u0142o si\u0119 je Wam sko\u0144czy\u0107 ;) No\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/92.%C5%9Ar%C3%B3dmie%C5%9Bcie-21.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/92.%C5%9Ar%C3%B3dmie%C5%9Bcie-21.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/92.%C5%9Ar%C3%B3dmie%C5%9Bcie-21.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":2686,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2019\/11\/26\/swietokrzyski-park-narodowy-na-szlaku-historii-okolic-bodzentyna\/","url_meta":{"origin":8769,"position":1},"title":"\u015awi\u0119tokrzyski Park Narodowy – na szlaku historii okolic Bodzentyna","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"26 listopada 2019","format":false,"excerpt":"Poniedzia\u0142ek rozpocz\u0119\u0142y\u015bmy od odwiedzin w Dyrekcji Parku. Cho\u0107 zna\u0142y\u015bmy tam jedn\u0105 osob\u0119, inni pracownicy te\u017c niesamowicie si\u0119 zaanga\u017cowali, opowiadali nam o r\u00f3\u017cnych szlakach, dosta\u0142am super map\u0119 ca\u0142ego Parku i okolic z detalami, par\u0119 innych drobiazg\u00f3w, co nieco te\u017c dokupi\u0142am w sklepiku\u2026 Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, wysz\u0142am ob\u0142owiona. Poza tym jeden z pan\u00f3w\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/%C5%9APN-dzie%C5%84-4-10.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/%C5%9APN-dzie%C5%84-4-10.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/%C5%9APN-dzie%C5%84-4-10.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/%C5%9APN-dzie%C5%84-4-10.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":15088,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2023\/02\/14\/srodmiescie-6-polnocny-skraj-dzielnicy\/","url_meta":{"origin":8769,"position":2},"title":"\u015ar\u00f3dmie\u015bcie #6 p\u00f3\u0142nocny skraj dzielnicy","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"14 lutego 2023","format":false,"excerpt":"Aby rozpocz\u0105\u0107 kolejny spacer po \u015ar\u00f3dmie\u015bciu, wysiad\u0142am z tramwaju nr 8 przy ulicy Jana z Kolna mniej wi\u0119cej na wysoko\u015bci budynku wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cego si\u0119 napisem \u201eWSO STRA\u017b PRZEMYS\u0141OWA\u201d, stoj\u0105cego w towarzystwie stoczniowych \u017curawi. Dotar\u0142am a\u017c do wiaduktu, gdzie g\u00f3r\u0105 bieg\u0142a ulica Popie\u0142uszki, a do\u0142em r\u00f3wnolegle droga technologiczna o nazwie pasuj\u0105cej do\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk 2020"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk 2020","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk-2020\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/20201026_101250.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/20201026_101250.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/20201026_101250.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/20201026_101250.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":9052,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2021\/11\/30\/olsztyn-moj-urodzinowy-prezent-1\/","url_meta":{"origin":8769,"position":3},"title":"Olsztyn – m\u00f3j urodzinowy prezent #1","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"30 listopada 2021","format":false,"excerpt":"Na swoj\u0105 wypraw\u0119 urodzinow\u0105 wybra\u0142am Olsztyn. By\u0142 na tyle blisko, \u017ce mog\u0142am w nied\u0142ugim czasie dojecha\u0107 tam poci\u0105giem, a zwiedzenie go na spokojnie w dwa dni wyda\u0142o mi si\u0119 mo\u017cliwe. Jednocze\u015bnie wpisywa\u0142 si\u0119 w m\u00f3j plan zobaczenia wszystkich miast wojew\u00f3dzkich w Polsce. Gdy dodatkowo pozna\u0142am jaki\u015b czas wcze\u015bniej mieszkank\u0119 Olsztyna,\u2026","rel":"","context":"W \u201eMiasta wojew\u00f3dzkie"","block_context":{"text":"Miasta wojew\u00f3dzkie","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/miasta-wojewodzkie\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/20210922_071143.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/20210922_071143.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/20210922_071143.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/20210922_071143.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":18051,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/11\/19\/bialystok-1\/","url_meta":{"origin":8769,"position":4},"title":"Bia\u0142ystok #1","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"19 listopada 2024","format":false,"excerpt":"Z Osowca mia\u0142am opcj\u0119 wyboru spo\u015br\u00f3d dw\u00f3ch poci\u0105g\u00f3w regionalnych, je\u015bli nie chcia\u0142am jecha\u0107 dalekobie\u017cnym. Pocz\u0105tkowo planowa\u0142am przejazd tym popo\u0142udniowym, ale \u017ce zd\u0105\u017cy\u0142am zobaczy\u0107 wszystko, co mnie interesowa\u0142o i by\u0142o w zasi\u0119gu piechura, uzna\u0142am, \u017ce lepiej zebra\u0107 si\u0119 rano i mie\u0107 wi\u0119cej czasu w stolicy Podlasia - Bia\u0142ymstoku. Musia\u0142am co prawda\u2026","rel":"","context":"W \u201eMiasta wojew\u00f3dzkie"","block_context":{"text":"Miasta wojew\u00f3dzkie","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/miasta-wojewodzkie\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Bialystok-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Bialystok-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Bialystok-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Bialystok-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Bialystok-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Bialystok-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":101,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2018\/08\/18\/jak-to-sie-zaczelo\/","url_meta":{"origin":8769,"position":5},"title":"Jak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o?","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"18 sierpnia 2018","format":false,"excerpt":"W dzieci\u0144stwie nie podr\u00f3\u017cowa\u0142am zbyt cz\u0119sto, a je\u015bli nawet, to by\u0142y to wyjazdy do rodziny albo organizowane wycieczki. W pierwsz\u0105 samodzieln\u0105 podr\u00f3\u017c uda\u0142am si\u0119 w 2013 roku do Warszawy. Mam tu na my\u015bli nie wypraw\u0119 w pojedynk\u0119, bo zwiedza\u0142am stolic\u0119 z przyjaci\u00f3\u0142k\u0105, ale wycieczk\u0119 w 100% zainicjowan\u0105 przeze mnie. Uzna\u0142am,\u2026","rel":"","context":"W \u201eInne"","block_context":{"text":"Inne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/inne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/DSC_1937-1-300x225.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8769","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8769"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8769\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9415,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8769\/revisions\/9415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}