![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_100315.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nPrzewodnik po terenie Ku\u017ani Wodnej najpierw oprowadzi\u0142 nas z zewn\u0105trz. Pochwali\u0142 niedawny remont dachu, w tym wi\u0119\u017aby dachowej, wymian\u0119 ca\u0142ego gontu i napraw\u0119 komin\u00f3w. W ko\u0144cu zwiedzali\u015bmy ca\u0142kiem wiekowy obiekt, pochodz\u0105cy z ko\u0144ca XVI wieku \ud83d\ude42 Cho\u0107 pojawiaj\u0105 si\u0119 opinie, \u017ce cystersi mogli tu budowa\u0107 ju\u017c w XII-XIII wieku. W ka\u017cdym razie dzi\u015b ku\u017ania jest zabytkiem. A jako ciekawostk\u0119 dodam, \u017ce widoczne na zdj\u0119ciu poni\u017cej okiennice dawniej otwierano, by o\u015bwietli\u0107 warsztat. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, jak wspomnia\u0142 przewodnik, wspomagaj\u0105 si\u0119 ju\u017c halogenami, ale ciutk\u0119 \u017ca\u0142owa\u0142, \u017ce nie otworzy\u0142 okiennic, by pokaza\u0107 nam efekt \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_100356.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_100702.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nNawet z zewn\u0105trz widoki by\u0142y imponuj\u0105ce. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce ku\u017ania dzieli\u0142a si\u0119 na dwa warsztaty: prawobrze\u017cny i lewobrze\u017cny. Poziom wody w kana\u0142ach doprowadzaj\u0105cych do nich wod\u0119 by\u0142 r\u00f3\u017cny. Wynika\u0142o to z faktu, \u017ce jedno ko\u0142o przewodnik zamierza\u0142 wprawi\u0107 w ruch i potrzebowa\u0142 uprzednio podzia\u0142a\u0107 przy \u015bluzie, by zebra\u0142o si\u0119 wystarczaj\u0105co wody \ud83d\ude42 Co za du\u017co, to te\u017c niezdrowo – dwa lata temu woda w stawie podnios\u0142a si\u0119 tak wysoko, \u017ce a\u017c si\u0119 przela\u0142a i zala\u0142a prawobrze\u017cny warsztat. Dlatego dzi\u015b mo\u017cemy tam zobaczy\u0107 wa\u0142.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_100738.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_100626.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\nNim weszli\u015bmy do \u015brodka ku\u017ani i mogli\u015bmy zobaczy\u0107 ko\u0142o podczas pracy, dostali\u015bmy jeszcze ca\u0142kiem spor\u0105 pul\u0119 ciekawostek. Dw\u00f3r Ernsttal z XVIII wieku i s\u0105siaduj\u0105cy z nim barak nie by\u0142y jeszcze w posiadaniu Muzeum Gda\u0144ska, ale us\u0142yszeli\u015bmy, \u017ce pracuj\u0105 nad tym. Marzeniem naszego przewodnika by\u0142a adaptacja drugiego z wymienionych budynk\u00f3w na stworzenie wystawy sta\u0142ej, bo w ku\u017ani pasuje za du\u017ca wilgotno\u015b\u0107. I mo\u017cna by pomy\u015ble\u0107, jak to, wystawa w baraku? Ale! Ten obiekt dawniej szczyci\u0142 si\u0119 szachulcow\u0105 konstrukcj\u0105 i mansardowym dachem. Od razu brzmi lepiej, prawda? \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_100850.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nNa zewn\u0105trz by\u0142 te\u017c zafoliowany sprz\u0119t kowalski – m\u0142oty i kowad\u0142a, kt\u00f3rych waga (jeden z nich mia\u0142 4 tony) na ten moment uniemo\u017cliwia transport ich do wn\u0119trza ku\u017ani. A c\u00f3\u017c zobaczyli\u015bmy we wn\u0119trzu?<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_101251.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nNa pocz\u0105tek odwiedzili\u015bmy warsztat lewobrze\u017cny. Du\u017ce wra\u017cenie robi\u0142 piec, cho\u0107 mocno zaniedbany. Wymaga\u0142 du\u017co pracy, by\u0107 mo\u017ce najlepiej by\u0142oby go zbudowa\u0107 na nowo, jednak i on by\u0142 zabytkowy. Po otwarciu drzwi pieca zobaczyli\u015bmy ogromny kloc, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 by\u0107 kowad\u0142em. Je\u015bli dobrze zrozumia\u0142am przewodnika, to wszystko zale\u017ca\u0142o od „dziury” w \u015brodku – widoczny obok przy m\u0142ocie kloc z otworem by\u0142 z kolei podstaw\u0105 kowad\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_101206.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_101450.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nKu\u017ani\u0119 Wodn\u0105 w Oliwie powinno si\u0119 prawid\u0142owo nazywa\u0107 ku\u017anic\u0105. Aby powsta\u0142y r\u00f3\u017cne elementy \u017celazne, potrzebnych by\u0142o kilka etap\u00f3w. Temperatura zgrzewania wynosi\u0142a 1100-1200 stopni Celsjusza. Najpierw powstawa\u0142a niekszta\u0142tna bry\u0142a, potem maj\u0105ce ju\u017c odpowiedni kszta\u0142t wyj\u015bciowy tzw. k\u0119sy metalu, a na koniec trafia\u0142y one do kowali, kt\u00f3rzy realizowali konkretne zam\u00f3wienia.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_101322.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nChwil\u0119 p\u00f3\u017aniej skupili\u015bmy si\u0119 ju\u017c na budowie m\u0142ota, kt\u00f3ry pono\u0107 powinien uderza\u0107 maksymalnie 3 razy na sekund\u0119, by osi\u0105gn\u0105\u0142 prawid\u0142owe rezultaty.<\/p>\n\n\n\n
I pomy\u015ble\u0107, \u017ce taki „dr\u0105\u017cek” wprawia maszyneri\u0119 w ruch…<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_101838.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n… aby rozp\u0119dzi\u0107 to ko\u0142o! \u017beby dzia\u0142a\u0142o ko\u0142o lewobrze\u017cnego warsztatu, poziom wody musia\u0142 by\u0107 u g\u00f3ry podniesiony wy\u017cej ni\u017c zazwyczaj, co mogli\u015bcie por\u00f3wna\u0107 na zdj\u0119ciach wy\u017cej.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_101852.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nNiema\u0142\u0105 ciekawostk\u0105 by\u0142y te\u017c no\u017cyce. Miejsce, w kt\u00f3rym je ogl\u0105dali\u015bmy, by\u0142o miejscem ich pierwotnego monta\u017cu. Gdy wyobrazimy sobie, \u017ce trzeba by\u0142o pod nie podrzuca\u0107 materia\u0142 lub blach\u0119 do ci\u0119cia, trudno w takim k\u0105ciku zmie\u015bci\u0107 jeszcze cz\u0142owieka. Wyja\u015bnieniem mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce w 1967 roku by\u0142y tylko fundamenty i na ich bazie odbudowano „\u015bcianki”, ale wbrew pozorom fundamenty mog\u0142y nie odwzorowywa\u0107 pierwotnej formy ku\u017ani.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_102211.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nPrzeszli\u015bmy do drugiego warsztatu po k\u0142adce, po czym mogli\u015bmy podziwia\u0107 drugi piec.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_102443.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nPrzewodnik pokaza\u0142 nam przy nim kawa\u0142ek belki ze znakiem ciesielskim. Tak budowano pono\u0107 od XVIII wieku. Dodatkowo w datowaniu historykom pomaga sam spos\u00f3b montowania takich belek. A je\u015bli ju\u017c o datowaniu mowa, przewodnik pokaza\u0142 nam r\u00f3wnie\u017c m\u0142ot, kt\u00f3ry mia\u0142 \u015bruby i nity, co sugerowa\u0142o, \u017ce pochodzi\u0142 ju\u017c z XIX wieku, cho\u0107 zwr\u00f3ci\u0142 nam uwag\u0119, \u017ce jeden z element\u00f3w – bijak m\u0142ota – m\u00f3g\u0142 by\u0107 z XVIII wieku.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_103042.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nZ kolei do budowy pieca u\u017cywano mi\u0119dzy innymi s\u0142omy i gliny, kt\u00f3re mogli\u015bmy zobaczy\u0107 w ku\u017ani w kuwetach.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_102509.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nPrzewodnik opowiedzia\u0142 nam te\u017c o ma\u0142ym pomieszczeniu, kt\u00f3re by\u0142o sk\u0142adzikiem na w\u0119giel drzewny, w p\u00f3\u017aniejszym czasie koks, gdy ju\u017c wszed\u0142 do u\u017cycia oraz na narz\u0119dzia. \u015aciana reagowa\u0142a jednak na drgania, generowane przez pojazdy przeje\u017cd\u017caj\u0105ce po s\u0105siaduj\u0105cej z ku\u017ani\u0105 drodze.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_102828.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_103522.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nPrzewodnik podzieli\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z nami pewn\u0105 histori\u0105 z \u017cycia wzi\u0119t\u0105. W okresie mi\u0119dzywojennym produkowano tu narz\u0119dzia rolnicze. Po latach darczy\u0144ca przekaza\u0142 poczt\u00f3wk\u0119 z 1934 roku z reklamacj\u0105 produktu. Rolnicy z Chojnic zam\u00f3wili lemiesze, kt\u00f3re powinny wa\u017cy\u0107 ile\u015b kilogram\u00f3w, a wa\u017cy\u0142y mniej, cho\u0107 mia\u0142y oczekiwan\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107. Oznacza\u0142o to, \u017ce u\u017cyto innego materia\u0142u. Reklamacj\u0119 uwzgl\u0119dniono \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n
Inn\u0105 ciekawostk\u0105 by\u0142 ma\u0142y kawa\u0142ek zachowanej oryginalnej, ceglanej posadzki. Ze wzgl\u0119du na ch\u0119\u0107 pozostawienia sobie szerszego pola manewru przy adaptacji ku\u017ani, podj\u0119to decyzj\u0119, by pozostawi\u0107 jednak gliniane klepisko. I tylko ten ma\u0142y fragment si\u0119 osta\u0142.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_103745.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nZaciekawi\u0142o mnie, jaki jest tu obieg wody (otwarty) i z jak\u0105 wydajno\u015bci\u0105 pracuj\u0105 ko\u0142a. Uda\u0142o mi si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce prace na ten temat s\u0105 niestety niedoskona\u0142e, bo w kole s\u0105 32 \u0142opaty, a naukowcy przeliczyli wszystko na 44 \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n
Na koniec us\u0142yszeli\u015bmy jeszcze jedn\u0105 ciekawostk\u0119. W jednym z nowszych rozdzia\u0142\u00f3w historii ku\u017ani zapisa\u0142a si\u0119 firma \u017beliwiak, kt\u00f3ra odlewa\u0142a \u017celiwo i metale kolorowe. Fragmenty do\u015b\u0107 sporych rozmiar\u00f3w, przypominaj\u0105ce du\u017c\u0105 szlak\u0119, mogli\u015bmy obejrze\u0107 wychodz\u0105c, tu\u017c przy ogrodzeniu.<\/p>\n\n\n\n
Po opuszczeniu Ku\u017ani mia\u0142am zamiar i\u015b\u0107 na p\u0119tl\u0119 tramwajow\u0105 albo nawet skr\u0119ci\u0107 na wysoko\u015bci Polanki i skierowa\u0107 si\u0119 pieszo ku drugiej atrakcji. Nie spieszy\u0142am si\u0119, bo mia\u0142am jeszcze prawie godzin\u0119. Gdy by\u0142am w okolicy przystanku Cysters\u00f3w, zobaczy\u0142am nadje\u017cd\u017caj\u0105cy autobus, a z p\u0119tli niemal od razu z\u0142apa\u0142am tramwaj. Wysiad\u0142am przy stacji PKM Gda\u0144sk Strzy\u017ca. Maj\u0105c jeszcze p\u00f3\u0142 godziny do kolejnego zwiedzania, zastanowi\u0142am si\u0119 nad tym, co zobaczy\u0142abym z g\u00f3ry, ze stacji kolejki. Gdy tam wesz\u0142am i spojrza\u0142am nie tylko przed siebie, ale i w d\u00f3\u0142, ujrza\u0142am murale, o kt\u00f3rych istnieniu wiedzia\u0142am, ale dot\u0105d nie by\u0142o mi do nich po drodze. „Kobiety Wolno\u015bci” to bardzo ciekawy projekt, nawi\u0105zuj\u0105cy do okresu powstania Solidarno\u015bci, ale przedstawiaj\u0105cy temat z perspektywy bior\u0105cych udzia\u0142 w tamtych wydarzeniach kobiet.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_113849.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_113258.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nStamt\u0105d rzut beretem do miejsca, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c postanowi\u0142am zwiedzi\u0107 w ramach Open House.<\/p>\n\n\n\n
Domy\u015blacie si\u0119 ju\u017c?<\/p>\n\n\n\n
.<\/p>\n\n\n\n
.<\/p>\n\n\n\n
.<\/p>\n\n\n\n
To zajezdnia tramwajowa \ud83d\ude42 Budowana od 1934 roku, oddana do u\u017cytku w 1935 roku. Formalnie z nazwy ” Zajezdnia Wrzeszcz”, tabliczka z napisem „Oliwa” rzeczywi\u015bcie stoi ciut dalej. Niemniej ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce wesz\u0142a do programu wydarzenia i na ni\u0105 mia\u0142am najwi\u0119kszego smaka \ud83d\ude00 W sieci popularne jest has\u0142o „lubi\u0119 poci\u0105gi” i je\u015bli chodzi o ulubiony spos\u00f3b podr\u00f3\u017cowania po Polsce, zdecydowanie bym si\u0119 pod tym podpisa\u0142a. Natomiast po Gda\u0144sku wol\u0119 si\u0119 przejecha\u0107 tramwajem ni\u017c autobusem (czy\u017cby te pojazdy szynowe mia\u0142y co\u015b w sobie?) i by\u0142am zwyczajnie ciekawa, jak to wygl\u0105da od \u015brodka.<\/p>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa dostali\u015bmy „twarzowe” kamizelki, z ca\u0142kiem zabawnym motywem na plecach. Oprowadza\u0142a nas przemi\u0142a pani, kt\u00f3ra cierpliwie odpowiada\u0142a na pytania i zagadywa\u0142a ch\u0142opca, kt\u00f3ry by\u0142 ma\u0142ym pasjonatem, by jak najwi\u0119cej skorzysta\u0142 z bytno\u015bci tam.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_115957.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nNa pocz\u0105tek dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce na tej zajezdni stacjonuje oko\u0142o 80 tramwaj\u00f3w, a oko\u0142o 40 bazuje w Nowym Porcie. Co ciekawe, wszystkie pojazdy niskopod\u0142ogowe znajdziemy w\u0142a\u015bnie tutaj.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_121359.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_120858.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_121215.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_121335.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_121654.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_121756.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_121842.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_122102.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_122305.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_122557.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_122827.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_123101.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_123206.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_124711.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/20190928_123840.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n