{"id":25058,"date":"2026-01-27T06:00:00","date_gmt":"2026-01-27T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/?p=25058"},"modified":"2026-01-25T17:41:05","modified_gmt":"2026-01-25T16:41:05","slug":"kierunek-chocinski-mlyn-zglebiamy-wiedze-przyrodnicza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2026\/01\/27\/kierunek-chocinski-mlyn-zglebiamy-wiedze-przyrodnicza\/","title":{"rendered":"Kierunek: Choci\u0144ski M\u0142yn – zg\u0142\u0119biamy wiedz\u0119 przyrodnicz\u0105"},"content":{"rendered":"\n

Kolejny dzie\u0144 w Borach Tucholskich postanowili\u015bmy wykorzysta\u0107 maksymalnie, by pozna\u0107 przyrod\u0119 Parku. Czeka\u0142 nas d\u0142ugi dzie\u0144, wi\u0119c mi\u0142\u0105 niespodziank\u0105 okaza\u0142a si\u0119 jako\u015b\u0107 \u015bniada\u0144 w naszym o\u015brodku. Forma szwedzkiego sto\u0142u te\u017c sprzyja\u0142a dopasowaniu posi\u0142ku do naszych potrzeb \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Oko\u0142o 8:20 ruszyli\u015bmy rowerami z Funki na p\u00f3\u0142noc. Park mia\u0142 bardzo fajnie dostosowane \u015bcie\u017cki pieszo-rowerowe, dlatego pomimo trasy z licznymi zakr\u0119tami i o zmiennej wysoko\u015bci, jecha\u0142o si\u0119 ca\u0142kiem nie\u017ale. Zrobili\u015bmy natomiast tylko jeden przystanek, z widokiem na Jezioro Charzykowskie niemal na wysoko\u015bci wsi Ma\u0142e Swornegacie, bo um\u00f3wili\u015bmy si\u0119 ju\u017c na 9:00 w Muzeum Przyrodniczym w Choci\u0144skim M\u0142ynie, aby zaliczy\u0107 tak\u017ce wej\u015bcie na 10:30 do Zagrody Pokazowej. Ten uk\u0142ad godzin by\u0142 dla nas najbardziej korzystny.<\/p>\n\n\n\n

W tym miejscu warto jeszcze wspomnie\u0107, sk\u0105d pochodzenie nazwy miejscowo\u015bci. Swor\u0105 nazywano pleciony warkocz z korzeni sosnowych. S\u0142u\u017cy\u0142 on do gacenia czyli umacniania brzeg\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Je\u015bli za\u015b chodzi o Muzeum, przyj\u0119to nas tam bardzo mi\u0142o. Pani pozwoli\u0142a nam zostawi\u0107 baga\u017ce w recepcji. Wystawa zlokalizowana by\u0142a na jednej kondygnacji i podzielono j\u0105 na dziewi\u0119\u0107 sekcji tematycznych, kt\u00f3re zdawa\u0142y si\u0119 czasem p\u0142ynnie przenika\u0107. Do dyspozycji by\u0142 audioprzewodnik i zwiedzali\u015bmy ka\u017cde w swoim tempie, za wyj\u0105tkiem pierwszej sali, gdzie opowie\u015b\u0107 narratora by\u0142a sp\u00f3jna z makiet\u0105 prezentuj\u0105c\u0105 Park. Wskazano jego granice, a tak\u017ce podpisano wszystkie jeziora, kt\u00f3rych na tym terenie by\u0142o naprawd\u0119 sporo.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Teren Parku zosta\u0142 ukszta\u0142towany przez lodowiec, a zlodowacenie ba\u0142tyckie mia\u0142o miejsce 20-15 tys. lat temu. Bory powstawa\u0142y na sandrze (jednej z form polodowcowych), a poza lasem mo\u017cna by\u0142o dzi\u015b odkrywa\u0107 tak\u017ce siedliska \u0142\u0105kowe. Je\u015bli chodzi o ro\u015blinno\u015b\u0107, pionierami by\u0142y porosty, mchy (w dolnych warstwach znajdowano du\u017co chrobotka) i trawy, potem np. pojawia\u0142 si\u0119 wrzos. Charakterystycznym dla tych okolic typem jezior okaza\u0142y si\u0119 jeziora rynnowe, powstaj\u0105ce w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki rze\u017abie polodowcowej. Wymieniono tu przy okazji r\u00f3wnie\u017c jeziora lobeliowe (wyst\u0119powa\u0142y g\u0142\u00f3wnie w p\u00f3\u0142nocnej Polsce, nazwa pochodzi\u0142a od ro\u015bliny – lobelii jeziornej) i jeziora dystroficzne (wyst\u0119puj\u0105ce w s\u0105siedztwie torfowisk). Innym z charakterystycznych obiekt\u00f3w na obszarze Parku by\u0142 600-letni D\u0105b Bartu\u015b, rosn\u0105cy nieopodal jeziora Kacze Oko. W tej sali poza makiet\u0105 zwraca\u0142a tak\u017ce uwag\u0119 \u015bciana z gatunkami lokalnych ro\u015blin i zwierz\u0105t. Po przyjrzeniu si\u0119 jej bli\u017cej przeszli\u015bmy dalej.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kolejn\u0105 przestrze\u0144 po\u015bwi\u0119cono torfowiskom. By\u0142y warte uwagi przynajmniej z kilku powod\u00f3w. Stanowi\u0142y filtr zanieczyszcze\u0144, zapobiegaj\u0105c np. ich sp\u0142ywaniu z p\u00f3l do rzek. Mia\u0142y wp\u0142yw na klimat, magazynuj\u0105c w sobie chocia\u017cby dwutlenek w\u0119gla. I nie powstawa\u0142y w mgnieniu oka – 30 cm torfowiska odpowiada\u0142o okresowi 100 lat. Na planszy rozrysowano r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy torfowiskiem wysokim i niskim, a tak\u017ce podzielono torfowisko na cz\u0119\u015b\u0107 „\u017cyw\u0105”, w kt\u00f3rej dochodzi do rozk\u0142adu materii i przyrastania masy torfu (akrotelm) i „martw\u0105”, w kt\u00f3rej nieroz\u0142o\u017cona martwa materia si\u0119 akumuluje (katotelm). W warstwach torfu zapisana by\u0142a ro\u015blinna historia danego terenu, dzi\u0119ki znajdowanym tam py\u0142kom. Z ro\u015blin charakterystycznych dla torfowisk pokazano w ramach dioram i zdj\u0119\u0107 m.in. \u017curawin\u0119 (z r\u00f3\u017cowymi kwiatami i czerwonymi owocami), we\u0142niank\u0119 i rosiczk\u0119.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce zazwyczaj torfowisko przekszta\u0142ca si\u0119 w b\u00f3r bagienny, a gdyby by\u0142o mniej wody to dalej w b\u00f3r wilgotny. Dzi\u015b 90% Parku to tzw. b\u00f3r \u015bwie\u017cy, gdzie wyst\u0119puje np. bor\u00f3wka. Ciekawa by\u0142a te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona owadom. W gablotkach znalaz\u0142y si\u0119 foliofagi czyli organizmy zjadaj\u0105ce li\u015bcie, ale tu zaprezentowano przyk\u0142adowych zjadaczy igie\u0142. W sekcji po\u015bwi\u0119conej lasom na jednym z ekran\u00f3w pokazano te\u017c r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy przeobra\u017ceniem zupe\u0142nym a niezupe\u0142nym. Przyk\u0142ad tego pierwszego zosta\u0142 przedstawiony na filmie. Zmrocznik wychodzi\u0142 z kokonu. Skrzyd\u0142a mia\u0142 jeszcze z\u0142o\u017cone, bo roz\u0142o\u017cone by si\u0119 nie zmie\u015bci\u0142y wewn\u0105trz kokonu, dlatego nast\u0119powa\u0142o to dopiero po czasie. W tym drugim rodzaju przeobra\u017cenia m\u0142ody osobnik bardzo przypomina\u0142 doros\u0142ego, a r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie rozmiarami.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nieco mniej zainteresowa\u0142a mnie gablota dotycz\u0105ca gleb, natomiast informacje o zwierz\u0119tach zajmowa\u0142y mnie na d\u0142u\u017cej. Dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce ryj\u00f3wka, kt\u00f3ra w dioramie siedzia\u0142a na mchu o nazwie bielistka siwa, by\u0142a zmuszona polowa\u0107 co 2-3h, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 przemian\u0119 materii. Bez jedzenia nie przetrwa\u0142aby d\u0142u\u017cej ni\u017c 10h. Po s\u0105siedzku zmontowano mrowisko mr\u00f3wki rudnicy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Bardzo ciekawe z mojej perspektywy okaza\u0142y si\u0119 dwie kolejne strefy, dotycz\u0105ce ptak\u00f3w oraz nietoperzy. Zaprezentowano tu trzy gatunki tych lataj\u0105cych ssak\u00f3w: borowca, gacka wielkouchego i karlika. Przypomniano te\u017c, \u017ce u\u017cywaj\u0105 echolokacji, aby unika\u0107 przeszk\u00f3d i polowa\u0107, bo polowa\u0142y zazwyczaj ju\u017c po zachodzie s\u0142o\u0144ca. Ciekawostk\u0105 o ptakach by\u0142a chocia\u017cby informacja, \u017ce pi\u00f3ra s\u00f3w niweluj\u0105 szum skrzyde\u0142 podczas lotu. Najwi\u0119cej uwagi po\u015bwi\u0119cano jednak dzi\u0119cio\u0142om. Dzi\u0119cio\u0142 zielony jako jedyny z rodziny du\u017co czasu sp\u0119dza\u0142 na ziemi, co mieli\u015bmy okazj\u0119 zobaczy\u0107 chocia\u017cby w Magurskim Parku Narodowym<\/a><\/strong>. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce generalnie dzi\u0119cio\u0142y r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w nie konkuruj\u0105 ze sob\u0105, bo „dziel\u0105 si\u0119” gatunkami drzew, na kt\u00f3rych \u017ceruj\u0105. Dziuple wykuwa\u0142y i samce, i samice. Korzysta\u0142y z nich tak\u017ce inne zwierz\u0119ta, np. wa\u017c\u0105ca do 80g s\u00f3weczka czy ch\u0119tny na dziupl\u0119 po dzi\u0119ciole czarnym, niezbyt towarzyski i p\u0142ochliwy g\u0105go\u0142, w dioramie umieszczony tak\u017ce na dole. W Parku Narodowym Bory Tucholskie wyst\u0119powa\u0142o 5 gatunk\u00f3w dzi\u0119cio\u0142\u00f3w: czarny, du\u017cy, zielony, \u015bredni i dzi\u0119cio\u0142ek.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Sz\u00f3st\u0105 stref\u0119 po\u015bwi\u0119cono p\u0142azom, organizmom z dw\u00f3ch \u015brodowisk, o czym informowa\u0142a ju\u017c ich \u0142aci\u0144ska nazwa Amphibia. Poznali\u015bmy bli\u017cej kilka gatunk\u00f3w i zaciekawi\u0142o mnie, \u017ce mo\u017cna je rozpozna\u0107 ju\u017c po skrzeku:<\/p>\n\n\n\n

– ropucha szara – zlewa si\u0119 z t\u0142em i nieruchomieje w momencie zagro\u017cenia, skrzek ma form\u0119 dw\u00f3ch sznur\u00f3w po 4,5 m d\u0142ugo\u015bci<\/p>\n\n\n\n

– \u017caba moczarowa – na gody gromadz\u0105 si\u0119 w zbiorniku, w\u00f3wczas samce staj\u0105 si\u0119 niebieskie i nadymaj\u0105 rezonatory, wi\u0119c wydaj\u0105 si\u0119 wi\u0119ksze, skrzek sk\u0142adany jest w k\u0142\u0119bach i liczy nawet do 2,5 tysi\u0105ca jaj<\/p>\n\n\n\n

– rzekotka drzewna – to jedyny europejski p\u0142az \u017cyj\u0105cy na drzewie, ma przylgi czepne, pod wp\u0142ywem stresu zmienia kolor, brak dymorfizmu p\u0142ciowego, sk\u0142ada od 200 do 1200 jaj w pakietach<\/p>\n\n\n\n

– traszka grzebieniasta – dymorfizm wyst\u0119puje tylko w okresie god\u00f3w: samce maj\u0105 wtedy grzebie\u0144, wabi\u0105 nim samice i odstraszaj\u0105 rywali, jaja sk\u0142adane s\u0105 ka\u017cde osobno<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kolejna strefa po\u015bwi\u0119cona by\u0142a jeziorom, kt\u00f3rych na terenie Parku nie brakowa\u0142o. Poza du\u017c\u0105 makiet\u0105 znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c gabloty z ro\u015blinno\u015bci\u0105: najdalej w g\u0142\u0105b zbiornika dociera\u0142 pono\u0107 oczeret jeziorny.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Du\u017ce wra\u017cenie zrobi\u0142a na mnie male\u0144ka strefa po\u015bwi\u0119cona wa\u017ckom, owady te przedstawiono bowiem w naprawd\u0119 du\u017cej skali. Lataj\u0105 pono\u0107 do 40 km\/h i mimo to s\u0105 bardzo zwrotne. Potrafi\u0105 zastosowa\u0107 tak\u017ce lot wisz\u0105cy. Poluj\u0105 na mniejsze owady. Widzenie umo\u017cliwiaj\u0105 im oczy z\u0142o\u017cone, a w jednym oku mie\u015bci si\u0119 a\u017c 40 tysi\u0119cy fasetek. Podczas pierwszych godzin \u017cycia jako forma doros\u0142a czyli imago – wa\u017cka ma mi\u0119kkie cia\u0142o i skrzyd\u0142a, ale p\u00f3\u017aniej sztywnia\u0142y. Na modelach fajnie pokazano sie\u0107 \u017cy\u0142ek na skrzyd\u0142ach.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pnie przeszli\u015bmy si\u0119 korytarzem, kt\u00f3ry formalnie by\u0142 po\u015bwi\u0119cony jeziorom, ale natkn\u0119li\u015bmy si\u0119 tu g\u0142\u00f3wnie na ryby. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce samice sielaw sk\u0142ada\u0142y ikr\u0119 na ramienicach (glonach). Jednocze\u015bnie \u0142\u0105ki ramienicowe stanowi\u0142y idealn\u0105 kryj\u00f3wk\u0119 dla poluj\u0105cego szczupaka. Inna ciekawostka dotyczy\u0142a w\u0119gorzy. Chocia\u017c w\u0119drowa\u0142y na rozr\u00f3d do w\u00f3d oceanicznych, potrafi\u0142y pono\u0107 pokonywa\u0107 tak\u017ce odcinki l\u0105dowe po wilgotnych \u0142\u0105kach. To by\u0142o zaskakuj\u0105ce.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W ostatniej strefie, dotycz\u0105cej grzyb\u00f3w, opowiedziano o zjawisku mikoryzy. By\u0142 to rodzaj symbiozy mi\u0119dzy korzeniami (riese) drzew i grzybami (myko). Grzyb pobiera\u0142 w\u0119glowodany, powsta\u0142e w wyniku fotosyntezy, ale jednocze\u015bnie budowa\u0142 i udost\u0119pnia\u0142 sie\u0107 strz\u0119pek, zwi\u0119kszaj\u0105c powierzchni\u0119 ch\u0142onn\u0105 korzeni drzewa a\u017c tysi\u0105ckrotnie. Dodatkowo grzyby szybko rozk\u0142ada\u0142y materi\u0119 organiczn\u0105, zwi\u0119kszaj\u0105c dost\u0119pno\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych i niweluj\u0105c erozj\u0119.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Zwiedzanie mo\u017cna by\u0142o zako\u0144czy\u0107 quizem. Jako totalna fanka takich aktywizuj\u0105cych gier, oczywi\u015bcie ch\u0119tnie wzi\u0119\u0142am udzia\u0142. Na pilotach klikali\u015bmy odpowiedzi – liczy\u0142a si\u0119 szybko\u015b\u0107 i trafno\u015b\u0107. Micha\u0142 zdecydowanie mia\u0142 wi\u0119kszy refleks, ale zyska\u0142am przewag\u0119, b\u0119d\u0105c jednak po studiach biologicznych. Cz\u0119\u015b\u0107 tre\u015bci w muzeum nie by\u0142a dla mnie po prostu nowa.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zwiedzania stanowi\u0142 spacer przez Zagrod\u0119 Pokazow\u0105 Zwierz\u0105t. W przeciwie\u0144stwie chocia\u017cby do tej w Bia\u0142owieskim Parku Narodowym<\/a><\/strong>, tu mieli\u015bmy przewodniczk\u0119. Na pocz\u0105tek pokaza\u0142a nam zielonon\u00f3\u017cki kuropatwiane, kt\u00f3re okaza\u0142y si\u0119 polsk\u0105 ras\u0105 kur, kt\u00f3ra wymaga\u0142a jednak chowu na wolnym wybiegu, a nie masowego. Generalnie zacz\u0119li\u015bmy od ogl\u0105dania wolier dla ptak\u00f3w. Za krukiem mieszka\u0142y myszo\u0142owy. Gdy z\u0142o\u017cy\u0142y jaja, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce parkowcy mieli do czynienia z park\u0105. Ale \u017ce le\u017ca\u0142o na ziemi i by\u0142o zimno, z jaja nic si\u0119 nie wyklu\u0142o.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

P\u00f3\u017aniej dotarli\u015bmy do zagr\u00f3d z konikiem polskim, a obok z byd\u0142em bia\u0142ogrzbietym. Nazwa wzi\u0119\u0142a si\u0119 od przebiegaj\u0105cej przez ich cia\u0142o bia\u0142ej pr\u0119gi. Mieszka\u0142y tu siostry Ba\u015bka i Elza oraz syn jednej z nich, czarnej – Marian. Rasa ta by\u0142a pono\u0107 bardzo odporna na choroby, d\u0142ugowieczna i wykorzystywana przez ludzi zar\u00f3wno do pracy w polu, jak i dla pozyskania mleka czy mi\u0119sa.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pn\u0105 wolier\u0119, kt\u00f3r\u0105 min\u0119li\u015bmy, zamieszkiwa\u0142y bieliki. Jeden osobnik mia\u0142 wad\u0119 genetyczn\u0105 i pi\u00f3ra nie wyrasta\u0142y mu w\u0142a\u015bciwie. Tymczasem u samiczki problemem by\u0142a amputacja skrzyd\u0142a, co przy normalnej rozpi\u0119to\u015bci 2 m przy braku jednego powodowa\u0142o r\u00f3wnie\u017c brak r\u00f3wnowagi. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce zazwyczaj bieliki poluj\u0105 np. na ryby, jedz\u0105 gryzonie, piskl\u0119ta, padlin\u0119. Tu w ich menu by\u0142y zwierz\u0119ta hodowane specjalnie na pokarm, \u017ceby nie pochodzi\u0142y z zewn\u0105trz i nie roznosi\u0142y chor\u00f3b.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

D\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119 sp\u0119dzi\u0142am przy stanowisku kuny domowej (o imieniu Leon), czekaj\u0105c, a\u017c wy\u0142oni si\u0119 z pnia le\u017c\u0105cego na ziemi i pozwoli sob\u0105 nacieszy\u0107 oczy. Trzeba przyzna\u0107, by\u0142a szybka i bardzo zwrotna! R\u00f3wnie trudne okaza\u0142o si\u0119 uchwycenie wiewi\u00f3rki. Po chwili min\u0119li\u015bmy inne gatunki, r\u00f3wnie cz\u0119ste do spotkania co wiewi\u00f3rki – szpaka, kosa i go\u0142\u0119bie. Ciekawostk\u0105 okaza\u0142a si\u0119 jednak nast\u0119pna strefa – ma\u0142y je\u017c by\u0142 akurat opatrywany przez pani\u0105 z o\u015brodka.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej min\u0119li\u015bmy puszczyka zwyczajnego oraz pustu\u0142k\u0119. Szczeg\u00f3lnie ten pierwszy zdawa\u0142 si\u0119 wnikliwie na nas patrze\u0107, za to pustu\u0142ka nic sobie nie robi\u0142a z naszej obecno\u015bci. Zobaczyli\u015bmy jeszcze wron\u0119 siw\u0105, srok\u0119 i gawrona, po czym czeka\u0142a na nas (o\u015bmiel\u0119 si\u0119 stwierdzi\u0107) najwi\u0119ksza atrakcja.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W zagrodzie by\u0142y owce \u015bwiniarki. Tak\u0105 rodzin\u0119 stanowi\u0142yby tryk, maciora oraz jagni\u0119. My mieli\u015bmy okazj\u0119 zobaczy\u0107 ca\u0142e stadko, kt\u00f3re w reakcji na nasz\u0105 obecno\u015b\u0107 przemieszcza\u0142o si\u0119 razem z jednego miejsca w drugie, nieco dalsze, gdy wpuszczono nas do \u015brodka! By\u0142a jednak jedna odwa\u017cna owieczka, kt\u00f3ra „nam\u00f3wi\u0142a” i drug\u0105, by do nas do\u0142\u0105czy\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie nadano jej imienia, za to by\u0142a na tyle odwa\u017cna, \u017ce dawa\u0142a si\u0119 g\u0142aska\u0107 go\u015bciom. Mizianie owieczki by\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142em absolutnie czystej rado\u015bci, aczkolwiek okaza\u0142o si\u0119 te\u017c dla mnie pewnym zaskoczeniem, \u017ce w dotyku jej sier\u015b\u0107 by\u0142a raczej sztywna ni\u017c mi\u0119kka. Nie oby\u0142o si\u0119 te\u017c bez mini sesji zdj\u0119ciowej, a ma\u0142a bohaterka zdawa\u0142a si\u0119 wr\u0119cz podczas niej pozowa\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po zwiedzaniu podeszli\u015bmy ponownie do muzeum, aby odebra\u0107 nasze sakwy. Jednocze\u015bnie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce le\u017cy tam ksi\u0119ga pami\u0105tkowa. Micha\u0142 nam\u00f3wi\u0142 mnie, \u017ceby\u015bmy si\u0119 wpisali, szczeg\u00f3lnie, \u017ce by\u0142 to ostatni park narodowy, kt\u00f3ry odwiedza\u0142am. Jednocze\u015bnie we wpisie zaznaczy\u0142am, \u017ce odbywali\u015bmy w\u0142a\u015bnie nasz\u0105 pierwsz\u0105 podr\u00f3\u017c jako narzeczeni, a Micha\u0142 ca\u0142y proces uwieczni\u0142 na zdj\u0119ciach. Zrobi\u0142am te\u017c sobie kilka selfie przed budynkiem, bo projekt podr\u00f3\u017cy do wszystkich 23 polskich park\u00f3w narodowych<\/a><\/strong> to by\u0142o co\u015b, wi\u0119c pozowa\u0142am w stylu „jest moc” \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Gdy posileni ruszyli\u015bmy dalej, na pocz\u0105tek podjechali\u015bmy nad rzek\u0119 Chocina – od niej wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa Choci\u0144ski M\u0142yn. Kawa\u0142ek dalej znalaz\u0142a si\u0119 miejscowo\u015b\u0107 Swornegacie nad Jeziorem Karsi\u0144skim. Widzieli\u015bmy zaledwie jego fragment, s\u0105dz\u0105c po mapie, a jednak wydawa\u0142o si\u0119 spore i malownicze. Nieopodal mie\u015bci\u0142a si\u0119 jeszcze tablica opisuj\u0105ca pochodzenie nazwy i histori\u0119 miejscowo\u015bci. Po przyjrzeniu si\u0119 jej, podjechali\u015bmy pod ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015aw. Barbary, przy kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c cmentarz. By\u0142y tu zar\u00f3wno stare nagrobki, jak i takie z XXI wieku. Stamt\u0105d ruszyli\u015bmy na Kozi Most. Po drodze bardzo spodoba\u0142a mi si\u0119 posesja z ceglanym domem i g\u0119stym ogrodem. Wspomniany most przebiega\u0142 nad rzek\u0105 Brd\u0105 i by\u0142 z kolei jedynym drewnianym mostem w tej miejscowo\u015bci, a przed nim ustawiono drewnian\u0105 rze\u017ab\u0119 kozio\u0142k\u00f3w. Stan\u0119li\u015bmy tam, obserwuj\u0105c ptaki i \u0142api\u0105c ciep\u0142e promienie s\u0142o\u0144ca. Cho\u0107 mieli\u015bmy ko\u0144c\u00f3wk\u0119 wrze\u015bnia, kilkukrotnie podczas tego wyjazdu stwierdzili\u015bmy, \u017ce za\u0142apali\u015bmy si\u0119 na ostatnie podrygi lata \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Zjedli\u015bmy obiad, po czym ruszyli\u015bmy w las \ud83d\ude09 W drodze na Drzewicz natkn\u0119li\u015bmy si\u0119 na tablic\u0119 z nazw\u0105 Parku, co sta\u0142o si\u0119 oczywi\u015bcie okazj\u0105 do zdj\u0119\u0107 \ud83d\ude09 Mogli\u015bmy te\u017c ponownie nacieszy\u0107 oczy widokiem na rzek\u0119. Docieraj\u0105c do wspomnianego punktu, zobaczyli\u015bmy z\u0142o\u017cony drogowskaz (p\u00f3\u017aniej by\u0142o takich wi\u0119cej), po czym ruszyli\u015bmy przez las czarnym szlakiem, odbijaj\u0105c \u015bcie\u017ck\u0105 w\u015br\u00f3d jezior w kierunku D\u0119bu Bartu\u015b. Nie on by\u0142 jednak naszym celem na ten dzie\u0144, dlatego tu\u017c przed odbili\u015bmy w lewo, jad\u0105c dalej \u015bcie\u017ck\u0105 wzd\u0142u\u017c Jeziora P\u0142\u0119sno. Odbili\u015bmy na po\u0142udnie na wysoko\u015bci P\u0119tli Lipnickiego, by docelowo przejecha\u0107 \u015bcie\u017ck\u0119 \u0141\u0105ki J\u00f3zefowskie, oznaczon\u0105 kolorem czerwonym.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

By\u0142am zadowolona z faktu, i\u017c naby\u0142am folder na jej temat, bowiem na ca\u0142ej \u015bcie\u017cce poszczeg\u00f3lne punkty to by\u0142y po prostu ponumerowane s\u0142upki, bez tablic informacyjnych. Tre\u015bci z folderu pozwala\u0142y jednak to uzupe\u0142ni\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Postanowili\u015bmy zwiedzi\u0107 \u015bcie\u017ck\u0119 przyrodnicz\u0105 chronologicznie, chocia\u017c jad\u0105c od p\u00f3\u0142nocy musieli\u015bmy podjecha\u0107 kawa\u0142ek do punktu nr 1, po czym cofn\u0105\u0107 si\u0119 do ostatniego rozwidlenia i tam odbi\u0107 ku pozosta\u0142ym. Jedynk\u0119 po\u015bwi\u0119cono pi\u0119trowej budowie lasu. Jakkolwiek wyr\u00f3\u017cniano warstwy drzew wysokich, podszytu, runa le\u015bnego i \u015bci\u00f3\u0142ki, w folderze osobno wymieniono tak\u017ce gleb\u0119. Tutejszy drzewostan liczy\u0142 ponad 110 lat. Opisano wybrane gatunki drzew i krzew\u00f3w, np. sosn\u0119 zwyczajn\u0105, brzoz\u0119 brodawkowat\u0105 i jarz\u0105b pospolity.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Punkt nr 2 opisywa\u0142 mr\u00f3wki i rzeczywi\u015bcie w pobli\u017cu s\u0142upka natrafili\u015bmy na ca\u0142kiem poka\u017ane mrowisko. Dla mnie nie lada ciekawostk\u0105 by\u0142a informacja, \u017ce dziki czasem tarzaj\u0105 si\u0119 w mrowiskach, by kwas mr\u00f3wkowy pom\u00f3g\u0142 im pozby\u0107 si\u0119 paso\u017cyt\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kolejny przystanek po\u015bwi\u0119cono ro\u015blinom dna lasu, takim jak chocia\u017cby bor\u00f3wki, mchy czy paprocie. Czwarty punkt dotyczy\u0142 boru \u015bwie\u017cego, a za nim, kawa\u0142ek dalej, skr\u0119cali\u015bmy w prawo. Natrafili\u015bmy na zimowisko dla nietoperzy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Jechali\u015bmy ju\u017c przy Jeziorze Ostrowite. To jego dotyczy\u0142 pi\u0105ty przystanek na trasie. By\u0142o tak naprawd\u0119 z\u0142o\u017cone z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci rozdzielonych p\u00f3\u0142wyspami i stanowi\u0142o najg\u0142\u0119bszy i najwi\u0119kszy zbiornik na terenie Parku. Zasila\u0142y je wy\u0142\u0105cznie wody opadowe i podziemne. Wody jeziora zaliczano do I klasy czysto\u015bci! W folderze wymieniono wyst\u0119puj\u0105ce tu ryby i ptaki, a w okolicy zbiornika mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 r\u00f3wnie\u017c bobry i wydry.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Jak na nazw\u0119 \u015bcie\u017cki przysta\u0142o, jeden z punkt\u00f3w, ju\u017c sz\u00f3sty, opisywa\u0142 \u0142\u0105ki. Tego typu siedlisko wymaga\u0142o ingerencji cz\u0142owieka, by nie dopu\u015bci\u0107 do sukcesji lasu. W folderze uwag\u0119 po\u015bwi\u0119cono zar\u00f3wno zmienno\u015bci \u0142\u0105k w r\u00f3\u017cnych porach roku, jak i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci wyst\u0119puj\u0105cych tu gatunk\u00f3w ro\u015blin i zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kawa\u0142ek dalej, do\u015b\u0107 blisko, spodziewali\u015bmy si\u0119 ostatniego przystanku, oznaczonego nr 7. Nie widzieli\u015bmy jednak s\u0142upka, a tylko kilka \u0142ysych, bia\u0142ych pni drzew.<\/p>\n\n\n\n

– Tu mo\u017cesz zrobi\u0107 zdj\u0119cie, to jest istota tego punktu – zasugerowa\u0142 Micha\u0142.<\/p>\n\n\n\n

– Tak, ale gdzie\u015b te\u017c powinien by\u0107 numerek. Chyba, \u017ce do\u0142\u0105czy\u0142 do tego, co reprezentuje (martwe drewno).<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej odbili\u015bmy w prawo i dotarli\u015bmy do parkowej „bramy”, gdzie mie\u015bci\u0142y si\u0119 tablice, drogowskaz, a tak\u017ce \u0142aweczki pozwalaj\u0105ce zrobi\u0107 sobie przerw\u0119 regeneracyjn\u0105. Stamt\u0105d ruszyli\u015bmy na p\u00f3\u0142noc w kierunku parkingu, gdzie odbili\u015bmy na szerok\u0105, wygodn\u0105 drog\u0119 w lewo.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po dotarciu do Funki sprawdzili\u015bmy, \u017ce przejechali\u015bmy tego dnia 42 km. Po niespe\u0142na godzinie poszli\u015bmy nad jezioro, tu\u017c przy naszym o\u015brodku.<\/p>\n\n\n\n

– No i zabra\u0142e\u015b mnie na ten zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca. Jest cudownie!<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kolejny dzie\u0144 w Borach Tucholskich postanowili\u015bmy wykorzysta\u0107 maksymalnie, by pozna\u0107 przyrod\u0119 Parku. Czeka\u0142 nas d\u0142ugi dzie\u0144, wi\u0119c mi\u0142\u0105 niespodziank\u0105 okaza\u0142a si\u0119 jako\u015b\u0107 \u015bniada\u0144 w naszym o\u015brodku. Forma szwedzkiego sto\u0142u te\u017cCzytaj dalejKierunek: Choci\u0144ski M\u0142yn – zg\u0142\u0119biamy wiedz\u0119 przyrodnicz\u0105<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-25058","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-parki-narodowe"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pabyF6-6wa","jetpack-related-posts":[{"id":2269,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2019\/08\/20\/pieninski-park-narodowy-na-wysokosci\/","url_meta":{"origin":25058,"position":0},"title":"Pieni\u0144ski Park Narodowy – na wysoko\u015bci","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"20 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Ostatni dzie\u0144 zwiedzania przeznaczyli\u015bmy na w\u0119dr\u00f3wk\u0119 w przeciwnym kierunku. Skierowali\u015bmy si\u0119 zatem ku centrum Szczawnicy i cho\u0107 celowali\u015bmy wysoko, spogl\u0105dali\u015bmy te\u017c pod nogi. Zw\u0142aszcza, \u017ce w trawie przy drodze biega\u0142y gryzonie. Ponownie te\u017c obserwowali\u015bmy lokaln\u0105 zabudow\u0119. Tak naprawd\u0119 niemal nad ka\u017cdym domem mo\u017cna by pokontemplowa\u0107. W pewnym momencie zeszli\u015bmy z\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/20170618_140423.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/20170618_140423.jpg?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/20170618_140423.jpg?resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/20170618_140423.jpg?resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":17393,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2023\/10\/03\/szlak-wyspy-sobieszewskiej\/","url_meta":{"origin":25058,"position":1},"title":"Szlak Wyspy Sobieszewskiej","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"3 pa\u017adziernika 2023","format":false,"excerpt":"W lipcowy niedzielny poranek spod Bramy Wy\u017cynnej ruszy\u0142am autobusem linii 186 na G\u00f3rki Wschodnie. Przy ko\u0144cowym przystanku bieg\u0142a piaskowa droga w stron\u0119 Rezerwatu Ptasi Raj. Przy tablicach informacyjnych i szlabanie z numerem 84 skr\u0119ci\u0142am za szlaban i le\u015bn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 rozpocz\u0119\u0142am sw\u00f3j spacer. Planowa\u0142am przej\u015b\u0107 ca\u0142y zielony szlak, oszacowany na 14\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144skie szlaki"","block_context":{"text":"Gda\u0144skie szlaki","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdanskie-szlaki\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230716_134031.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230716_134031.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230716_134031.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230716_134031.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":15742,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2023\/04\/04\/wrzeszcz-gorny-4-architektoniczne-perelki-okolic-jaskowej-doliny\/","url_meta":{"origin":25058,"position":2},"title":"Wrzeszcz G\u00f3rny #4 Architektoniczne pere\u0142ki okolic Ja\u015bkowej Doliny","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"4 kwietnia 2023","format":false,"excerpt":"Ostatni spacer po Wrzeszczu G\u00f3rnym rozpocz\u0119\u0142am od ulicy Migowskiej, startuj\u0105c od strony dzielnicy Piecki-Migowo. Znajdowa\u0142y si\u0119 tam wy\u0142\u0105cznie domy jednorodzinne. Jeden z nich mia\u0142 p\u0142askorze\u017abion\u0105 ozdob\u0119, kt\u00f3ra przyku\u0142a m\u00f3j wzrok. Anio\u0142 by\u0142 w tym miejscu ciekawostk\u0105, ale nie mniej interesuj\u0105cy okaza\u0142 si\u0119 tak\u017ce uk\u0142ad jego cia\u0142a. Musia\u0142am si\u0119 chwil\u0119 przyjrze\u0107\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk 2020"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk 2020","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk-2020\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20201206_135349.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20201206_135349.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20201206_135349.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/20201206_135349.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":19976,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2025\/04\/15\/spacer-o-poranku-i-procesja-w-samo-poludnie\/","url_meta":{"origin":25058,"position":3},"title":"Spacer o poranku i procesja w samo po\u0142udnie","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"15 kwietnia 2025","format":false,"excerpt":"Ostatni pe\u0142ny dzie\u0144 w Krempnej rozpocz\u0119li\u015bmy do\u015b\u0107 wcze\u015bnie. Chcieli\u015bmy przej\u015b\u0107 tras\u0119 przewidzian\u0105 na trzy godziny pi\u0119tna\u015bcie oraz p\u00f3j\u015b\u0107 na msz\u0119, bo przypada\u0142o Bo\u017ce Cia\u0142o. Msza odbywa\u0142a si\u0119 o 11.30, bo nie chcieli\u015bmy si\u0119 zrywa\u0107 na t\u0119 o 7.00, a \u017ce Krempna to ma\u0142a wioska, innych opcji nie by\u0142o. Pocz\u0105tkowo chcieli\u015bmy\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Krempna-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Krempna-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Krempna-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Krempna-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Krempna-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Krempna-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":18039,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/10\/22\/biebrzanski-park-narodowy-goniadz\/","url_meta":{"origin":25058,"position":4},"title":"Biebrza\u0144ski Park Narodowy – Goni\u0105dz","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"22 pa\u017adziernika 2024","format":false,"excerpt":"Kolejnego dnia w Osowcu wcale nie wysz\u0142am szybciej, ale por\u00f3wnywalnie jak dzie\u0144 wcze\u015bniej. Spa\u0142am d\u0142ugo jak na mnie, bo a\u017c do 7:15, co nie zdarzy\u0142o mi si\u0119 od miesi\u0119cy, ale mo\u017ce dlatego, \u017ce zarwa\u0142am poprzedni\u0105 noc, a i tej wybudzi\u0142 mnie o 3:00 nad ranem b\u00f3l r\u0119ki. By\u0142 nieprzyjemny, niewiadomego\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Biebrzanski-3-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Biebrzanski-3-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Biebrzanski-3-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Biebrzanski-3-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Biebrzanski-3-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Biebrzanski-3-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":1565,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2019\/04\/30\/ujescisko-pelne-wyzwan\/","url_meta":{"origin":25058,"position":5},"title":"Uje\u015bcisko – pe\u0142ne wyzwa\u0144","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"30 kwietnia 2019","format":false,"excerpt":"Wed\u0142ug mapy, z kt\u00f3rej korzysta\u0142am podczas swojego pierwszego projektu miejskiego, Uje\u015bcisko by\u0142o ca\u0142kiem spor\u0105 plamk\u0105 na mapie, ale dodatkowo posiada\u0142o g\u0119st\u0105 sie\u0107 ulic. Wiedzia\u0142am, \u017ce odwiedzenie ca\u0142o\u015bci mo\u017ce zaj\u0105\u0107 sporo czasu, ale pogoda by\u0142a ca\u0142kiem niez\u0142a i korci\u0142o mnie, by zrobi\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 jednego dnia. Zaplanowa\u0142am jednak dwie wyprawy, a dopiero\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/70.Uje%C5%9Bcisko-339.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/70.Uje%C5%9Bcisko-339.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/70.Uje%C5%9Bcisko-339.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]}],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25058"}],"version-history":[{"count":54,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25058\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25366,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25058\/revisions\/25366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}