![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-74.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nW rezerwacie najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0119 oczywi\u015bcie mia\u0142y stanowi\u0107 \u017cubry. Poza ich stadem mogli\u015bmy jednak obejrze\u0107 tak\u017ce \u017cubronia. Dot\u0105d nie wiedzia\u0142am o istnieniu takiego zwierz\u0119cia. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to hybryda \u017cubra z byd\u0142em domowym, przy czym nie mia\u0142o znaczenia, kt\u00f3re z rodzic\u00f3w reprezentowa\u0142o kt\u00f3ry gatunek.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-38.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-133.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\nRezerwat zamieszkiwali tak\u017ce przedstawiciele kotowatych \u2013 \u017cbiki i rysie. Nastawiali\u015bmy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na ogl\u0105danie na \u017cywo wilk\u00f3w, ale albo dobrze skry\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy drzewami, albo przeniesiono je gdzie\u015b indziej ze wzgl\u0119du na trwaj\u0105ce w lesie prace. Wypatrywali\u015bmy sobie oczy, stoj\u0105c na specjalnej k\u0142adce. \u015amiali\u015bmy si\u0119, \u017ce „szukamy wilka w lesie” \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-20.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-62.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\nPo\u015br\u00f3d kopytnych, najwi\u0119ksze wra\u017cenie zrobi\u0142y na mnie \u0142osie. Ogl\u0105daj\u0105c kl\u0119p\u0119 z m\u0142odym, zwr\u00f3cili\u015bmy uwag\u0119 na budow\u0119 ich ko\u0144czyn i poruszanie si\u0119 niczym modelki na wybiegu na obcasach \ud83d\ude09 Trudno by\u0142oby nie ulec tak\u017ce urokowi ma\u0142ych sarenek. Z kolei jelenie zachwyca\u0142y imponuj\u0105cym poro\u017cem. W rezerwacie mogli\u015bmy te\u017c spotka\u0107 dziki i tarpany, ale te pierwsze wypoczywa\u0142y, ledwie daj\u0105c oznaki \u017cycia, a te drugie akurat by\u0142y w sporym oddaleniu od wyznaczonej dr\u00f3\u017cki.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-93.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-145.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\nPo odwiedzeniu rezerwatu, przejechali\u015bmy do Bia\u0142owie\u017cy. Mieli\u015bmy szcz\u0119\u015bcie, bo parking akurat tego dnia okaza\u0142 si\u0119 bezp\u0142atny (bodaj\u017ce przez uszkodzony parkometr). Przez most na rzece Narewce, biegn\u0105cy ponad s\u0105siaduj\u0105cymi z ni\u0105 zbiornikami (urokliwymi!), przeszli\u015bmy do Parku Pa\u0142acowego. Tamtejszymi \u015bcie\u017ckami w\u0119drowali\u015bmy ca\u0142y czas na wprost. Min\u0119li\u015bmy obelisk pochodz\u0105cy z XVIII wieku, z wykutymi po polsku i niemiecku opisami polowania kr\u00f3la Augusta III Sasa.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-165.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nMin\u0119li\u015bmy jeszcze Dworek Gubernatora Grodzie\u0144skiego i Bram\u0119 Carsk\u0105 oraz wej\u015bcie do restauracji, gdzie ku mojemu zaskoczeniu, mo\u017cna by\u0142o spr\u00f3bowa\u0107 pierog\u00f3w z mi\u0119sem \u017cubra! Oj, chyba bym si\u0119 nie skusi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-191.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nWreszcie weszli\u015bmy do Muzeum Przyrodniczo \u2013 Le\u015bnego. Na pocz\u0105tek zobaczyli\u015bmy wystawy czasowe: jedna dotyczy\u0142a Pa\u0142acu Carskiego w Bia\u0142owie\u017cy, druga prezentowa\u0142a fotografi\u0119 przyrodnicz\u0105. W cenie biletu by\u0142o te\u017c wej\u015bcie na wie\u017c\u0119 widokow\u0105, z czego oczywi\u015bcie skorzystali\u015bmy. Nadesz\u0142a pora wej\u015bcia na wystaw\u0119 sta\u0142\u0105 \u2013 grup\u0119 oprowadza\u0142 przewodnik. Nie b\u0119d\u0119 ukrywa\u0142a, \u017ce tego typu miejsca zdecydowanie wol\u0119 zwiedza\u0107 indywidualnie, w swoim tempie. Nie przeszkadza\u0142o mi tak bardzo, \u017ce oprowadza nas przewodniczka, bo w tym mog\u0142am znale\u017a\u0107 sporo plus\u00f3w. Wiedzia\u0142a, na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, jak spoi\u0107 wszystko w logiczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, kierowa\u0142a, gdzie i\u015b\u0107 dalej; aczkolwiek te\u017c by\u0142 moment, gdy zabrak\u0142o jej j\u0119zyka i jako biolog jej podpowiedzia\u0142am, a poza tym jednak narzuca\u0142a tempo zwiedzania pod siebie. Strasznie niefajne by\u0142o jednak przebijanie si\u0119 przez t\u0142um ludzi, by m\u00f3c si\u0119 czemukolwiek przyjrze\u0107, ju\u017c o robieniu zdj\u0119\u0107 nie wspominaj\u0105c. Wystawa by\u0142a z\u0142o\u017cona g\u0142\u00f3wnie z dioram, ale opatrzona r\u00f3wnie\u017c stosownymi tablicami. Opr\u00f3cz prezentowania lokalnej przyrody pod k\u0105tem gatunk\u00f3w i siedlisk, znajdowa\u0142y si\u0119 tam te\u017c strefy dotycz\u0105ce \u017cycia ludzi na tym obszarze. Najbardziej spodoba\u0142o mi si\u0119 stanowisko prezentuj\u0105ce wszystkie spotykane w Bia\u0142owieskim Parku Narodowym gatunki ptak\u00f3w i jak dla mnie zdecydowanie sp\u0119dzili\u015bmy przy nim za ma\u0142o czasu.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-205.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-288.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-357.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-432.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-220.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nOczywi\u015bcie nie mogliby\u015bmy wybra\u0107 si\u0119 do Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego i sko\u0144czy\u0107 na muzeum. Koniecznie nale\u017ca\u0142o wej\u015b\u0107 do puszczy. Wybra\u0142am szlak, kt\u00f3ry wymaga\u0142 obecno\u015bci przewodnika – „Do D\u0119bu Jagie\u0142\u0142y”. Pan przewodnik poprowadzi\u0142 nas ku niemu \u015bcie\u017ck\u0105 od Parku Pa\u0142acowego. Wkr\u00f3tce przekroczyli\u015bmy bram\u0119 wiod\u0105c\u0105 do Obr\u0119bu Ochronnego Rezerwat. Szlak by\u0142 nieoznaczony, ale niekt\u00f3re jego odcinki zaopatrzono w k\u0142adki, pomosty i tzw. „drabinki”.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-462.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nNasz\nprzewodnik mia\u0142 spor\u0105 wiedz\u0119 przyrodnicz\u0105 (przy czym skupia\u0142 si\u0119 na botanice, a\nmoje zainteresowania wiod\u0105 zdecydowanie bardziej ku zoologii), ale pokazywa\u0142\nnam tak\u017ce ciekawostki. A oto lista rzeczy, kt\u00f3re wypatrzyli\u015bmy i o kt\u00f3rych\nus\u0142yszeli\u015bmy podczas tego spaceru:<\/p>\n\n\n\n
– w Parku\nPa\u0142acowym ros\u0142y tak\u017ce sprowadzone gatunki (wybierano je tak, by ca\u0142y rok by\u0142o\ntu ciekawie), takie jak choina kanadyjska, sosna czarna i sosna wejmutka\n(przewodnik pokazywa\u0142 nam ig\u0142y tej ostatniej, jak wyrasta kilka z jednego\npunktu)<\/p>\n\n\n\n
– w\nodr\u00f3\u017cnieniu od rodzimych d\u0119b\u00f3w, w Parku Pa\u0142acowym mo\u017cna by\u0142o te\u017c spotka\u0107 d\u0105b\nczerwony, kt\u00f3rego li\u015bcie nie mia\u0142y kszta\u0142tu, kt\u00f3ry jednoznacznie kojarzy si\u0119\nnam z d\u0119bem<\/p>\n\n\n\n
– Bia\u0142owieski\nPark Narodowy zajmuje powierzchni\u0119 10,5 tys. ha<\/p>\n\n\n\n
– \u017cubr,\nnajwi\u0119kszy ssak Europy, jeszcze do 1919 roku wyst\u0119powa\u0142 naturalnie, w dw\u00f3ch\npodgatunkach: nizinnym (bia\u0142owieskim) i kaukaskim; obecnie z 54 sztuk 12 s\u0142u\u017cy\ndo rozrodu; co roku w maju \/ czerwcu samicy rodzi si\u0119 jedno m\u0142ode<\/p>\n\n\n\n
– zapyta\u0142am tu\no wspomniane wy\u017cej mi\u0119so z \u017cubra \u2013 dzieje si\u0119 to za zgod\u0105 Ministra \u015arodowiska i\nmi\u0119so pochodzi od tych \u017cubr\u00f3w, kt\u00f3re odrzucono, selekcjonuj\u0105c je do rozrodu<\/p>\n\n\n\n
– najstarsza\nsamica przewodniczy stadu (samica plus m\u0142ode), byki chodz\u0105 samotnie, rzadziej\ntworz\u0105 grupy kawalerskie<\/p>\n\n\n\n
– \u017cubry \u017cyj\u0105\nzwykle oko\u0142o \u0107wier\u0107wiecza \u2013 rekordzistka jednak prze\u017cy\u0142a w hodowli 36 lat!<\/p>\n\n\n\n
– pierwsze\npr\u00f3by za\u0142o\u017cenia rezerwatu podj\u0119to ju\u017c w 1916 roku, ale Niemcy zrobili tu tory i\nu\u017cytkowali drewno, kolejn\u0105 pr\u00f3b\u0119 podj\u0119to trzy lata p\u00f3\u017aniej<\/p>\n\n\n\n
– jedna\ntrzecia ca\u0142ego Parku le\u017cy po stronie polskiej, w pierwszej po\u0142owie XIX wieku\npodzielono j\u0105 na ponumerowane kwadraty<\/p>\n\n\n\n
– przewodnik\npokaza\u0142 nam drzewo ra\u017cone piorunem, mia\u0142o biegn\u0105ce pionowo naci\u0119cie<\/p>\n\n\n\n
–\npodejrzeli\u015bmy tak\u017ce grup\u0119\n\u017cuk\u00f3w gnojarzy, kt\u00f3re skusi\u0142 sromotnik bezwstydny, grzyb zlokalizowali\u015bmy po\nzapachu, kojarz\u0105cym si\u0119 nieco z padlin\u0105<\/p>\n\n\n\n
–\nistnieje choroba grafioza, kt\u00f3ra dziesi\u0105tkuje wi\u0105zy, powoduje j\u0105 grzyb, a\nprzenosi chrz\u0105szcz og\u0142odek wi\u0105zowiec<\/p>\n\n\n\n
– guzy na korzeniach drzew powsta\u0142y na skutek zabli\u017aniania ran po deptaniu<\/p>\n\n\n\n
–\ndrewno lipowe jest \u0142atwe do obrobienia, st\u0105d te\u017c produkuje si\u0119 z niego\nnaczynia, deski, beczki czy o\u0142tarze (podobno nawet ten Wita Stwosza) \u2013 korzysta\nna tym przemys\u0142 pami\u0105tkarski<\/p>\n\n\n\n
–\nproblemem niekt\u00f3rych drzew s\u0105 korniki, dlatego zacz\u0119to je \u0142apa\u0107 w pu\u0142apki\nferomonowe, aczkolwiek zjadaj\u0105 je r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119cio\u0142y i chrz\u0105szcz przekrasek\nmr\u00f3weczka; korniki spotkamy tylko w \u017cywych drzewach<\/p>\n\n\n\n
–\nna terenie BPN stwierdzono 1900 gatunk\u00f3w grzyb\u00f3w i ponad 300 gatunk\u00f3w porost\u00f3w,\nnp. wra\u017cliwe na zanieczyszczenia powietrza brodaczki<\/p>\n\n\n\n
–\nnasz docelowy D\u0105b Jagie\u0142\u0142y pad\u0142 w wyniku wichury w 1974 roku, ale w puszczy\nwszystko zostaje tak, jak natura chcia\u0142a \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n
–\nmiejsce strace\u0144, gdzie\nhitlerowcy mordowali osoby podejrzewane o dzia\u0142alno\u015b\u0107 w ruchu oporu, 200\nistnie\u0144 ludzkich, cia\u0142a przeniesiono do zbiorowej mogi\u0142y na cmentarz komunalny<\/p>\n\n\n\n
– ko\u0142o muzeum zobaczyli\u015bmy \u015bwierk z ga\u0142\u0119zi\u0105, na kt\u00f3rej uros\u0142o kolejne drzewko!<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-617.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-528.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-602.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-589.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/li><\/ul>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-559.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nPrzewodnik zaproponowa\u0142 nam r\u00f3wnie\u017c uruchomienie wyobra\u017ani. Mieli\u015bmy m\u00f3wi\u0107, jakie kszta\u0142ty dostrzegamy we wskazywanych przez niego drzewach, naro\u015blach, ga\u0142\u0119ziach… Wed\u0142ug pana na za\u0142\u0105czonym obrazku macie koal\u0119, ja dostrzeg\u0142am tu kameleona, a Wy? Za\u0142\u0105czam dodatkowo jeszcze jedno zdj\u0119cie \u2013 jak dla mnie prezentuj\u0105ce pysk wilka.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-545.jpg?resize=600%2C800\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-507.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nW rzeczywisto\u015bci z fauny uda\u0142o si\u0119 nam podpatrze\u0107 ledwie kilka ptak\u00f3w (np. m\u0142odego drozda) i wspomniane \u017cuki gnojarze. Pono\u0107 najlepiej obserwowa\u0107 je rano. Nie odpuszcza\u0142y nam za to komary. Po dw\u00f3ch godzinach w puszczy, pomimo preparat\u00f3w oraz d\u0142ugich nogawek i r\u0119kaw\u00f3w, wysz\u0142am z 94 ugryzieniami! Sumarycznie wraca\u0142am do Gda\u0144ska z 97 i gdy wspomnia\u0142am o tym koledze, spyta\u0142 kr\u00f3tko: „Masz krew jeszcze?” \ud83d\ude09 Na koniec przewodnik stwierdzi\u0142, \u017ce z puszczy niczego nie mo\u017cna wynie\u015b\u0107, na co m\u00f3j kuzyn odpar\u0142 nostalgicznie: „Tylko wspomnienia” <3 Dok\u0142adnie, wizyt\u0119 w Bia\u0142owieskim Parku Narodowym b\u0119d\u0119 wspomina\u0142a jeszcze d\u0142ugo, w czym mam nadziej\u0119 pomog\u0105 mi zdj\u0119cia i zapisywane co ciekawsze informacje \ud83d\ude09 <\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-637.jpg?resize=800%2C600\")
<\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"