{"id":22508,"date":"2026-06-30T06:00:00","date_gmt":"2026-06-30T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/?p=22508"},"modified":"2026-06-15T18:34:43","modified_gmt":"2026-06-15T16:34:43","slug":"porto-az-do-zachodu-slonca-nad-rzeka-duero","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2026\/06\/30\/porto-az-do-zachodu-slonca-nad-rzeka-duero\/","title":{"rendered":"Porto – a\u017c do zachodu s\u0142o\u0144ca nad rzek\u0105 Duero"},"content":{"rendered":"\n

Pe\u0142en dzie\u0144 w Porto pozwoli\u0142 poczu\u0107 klimat miasta i zwiedzi\u0107 wszystko to, na co jeszcze nie by\u0142o czasu. Dlatego zjedli\u015bmy solidne \u015bniadanie. Hotel mia\u0142 szerok\u0105 ofert\u0119 w ramach szwedzkiego sto\u0142u. Cz\u0119\u015b\u0107 rzeczy posmakowa\u0142a mi ju\u017c w Lizbonie i wybiera\u0142am je jako takie „pewniaki”, inne (szczeg\u00f3lnie ciasta) bra\u0142am specjalnie na spr\u00f3bowanie.<\/p>\n\n\n\n

Tego dnia zobaczyli\u015bmy tyle ko\u015bcio\u0142\u00f3w, \u017ce momentami miesza\u0142o mi si\u0119, co by\u0142o w kt\u00f3rej \u015bwi\u0105tyni. Na szcz\u0119\u015bcie mia\u0142am Micha\u0142a, kt\u00f3ry wi\u0119cej tre\u015bci przyswaja\u0142 na bie\u017c\u0105co i zrobi\u0142am niemal 1400 zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re mia\u0142y mi pom\u00f3c to przetrawi\u0107 w p\u00f3\u017aniejszym terminie. Du\u017c\u0105 warto\u015bci\u0105 okaza\u0142y si\u0119 po raz kolejny nasze wieczorne nagrywane rozmowy o tym, co tego dnia prze\u017cyli\u015bmy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przeszli\u015bmy na pocz\u0105tek przez Pra\u00e7a da Liberdade, przy kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142 si\u0119 bank Banco de Portugal. Sta\u0142a przed nim d\u0142uga kolejka. By\u0142 to pierwszy roboczy dzie\u0144 w miesi\u0105cu, wi\u0119c by\u0107 mo\u017ce ludzie mieli do odebrania swoje wyp\u0142aty? By\u0142y to jednak nasze domniemania, kt\u00f3rych nie sprawdzali\u015bmy w \u017caden inny spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Trafili\u015bmy na frontow\u0105 fasad\u0119 Ko\u015bcio\u0142a Kleryk\u00f3w (Igreja dos Cl\u00e9rigos), z prowadz\u0105cymi do \u015bwi\u0105tyni schodami, ale \u017ce planowali\u015bmy ten punkt na p\u00f3\u017aniej, ruszyli\u015bmy dalej ulic\u0105 Rua da Flores w stron\u0119 nabrze\u017ca. Deptak oferowa\u0142 gdzieniegdzie ciekawe architektonicznie budynki, cz\u0119\u015b\u0107 z nich pokrywa\u0142o tak\u017ce azulejos. Zatrzymali\u015bmy si\u0119 przy ko\u015bciele Igreja da Miseric\u00f3rdia z drugiej po\u0142owy XVI wieku, cho\u0107 przebudowanym w p\u00f3\u017aniejszych latach. Kawa\u0142ek dalej, ciekawostk\u0119 dla mnie stanowi\u0142 na\u015bcienny termometr ze skalami Celsjusza oraz Fahrenheita. Wskazywa\u0142 14 stopni w tej pierwszej i jakie\u015b 57 stopni w tej drugiej. Wyszli\u015bmy praktycznie naprzeciwko Pal\u00e1cio das Artes (Pa\u0142ac Sztuk) z dat\u0105 1835 r. w centralnym kartuszu. Po naszej stronie min\u0119li\u015bmy ciekaw\u0105 fasad\u0119 apteki.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kieruj\u0105c si\u0119 dalej ku rzece, kawa\u0142ek dalej min\u0119li\u015bmy budynek z lat 80 XIX wieku – Mercado Ferreira Borges, dzi\u015b centrum kulturalne. Nast\u0119pnie wyszli\u015bmy na skwerze z pomnikiem Henryka \u017beglarza, od kt\u00f3rego plac otrzyma\u0142 swoj\u0105 nazw\u0119 (z globusem, jako \u017ce by\u0142 czo\u0142ow\u0105 postaci\u0105 w\u015br\u00f3d portugalskich odkrywc\u00f3w). Za nim sta\u0142 charakterystyczny, klasycystyczny budynek, tak\u017ce stanowi\u0105cy atrakcj\u0119 turystyczn\u0105 – Pa\u0142ac Gie\u0142dy czyli Pal\u00e1cio da Bolsa. Zdj\u0119cia ze \u015brodka przykuwa\u0142y oko. Podobno wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie realizowano tam r\u00f3\u017cne uroczysto\u015bci, tak\u017ce prywatne. Znajdowa\u0142 si\u0119 na miejscu dawnego konwentu \u015aw. Franciszka. Pewnie dlatego po s\u0105siedzku sta\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015aw. Franciszka (Igreja de S\u00e3o Francisco), do kt\u00f3rego zamierzali\u015bmy wr\u00f3ci\u0107 nied\u0142ugo.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przeszli\u015bmy na drug\u0105 stron\u0119 ulicy. gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny \u015aw. Miko\u0142aja (Igreja Paroquial de S\u00e3o Nicolau). Nast\u0119pnie odbili\u015bmy w lewo i chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej na w\u0142asnej sk\u00f3rze przekonali\u015bmy si\u0119, \u017ce trzeba sprawdza\u0107, czy obiekty s\u0105 otwarte w poniedzia\u0142ek. Zar\u00f3wno Dom Infanta (Casa do Infante), jak i muzeum World of Discoveries (to drugie ju\u017c sprawdzili\u015bmy w sieci), kt\u00f3re brali\u015bmy pod uwag\u0119 jako alternatyw\u0119 dla niego by\u0142y niedost\u0119pne w tym dniu. Aczkolwiek dom, w kt\u00f3rym podobno urodzi\u0142 si\u0119 Henryk \u017beglarz, bo o nim mowa, uda\u0142o nam si\u0119 chocia\u017c zobaczy\u0107, nawet je\u017celi nie zajrzeli\u015bmy do jego wn\u0119trza. Szkoda mi by\u0142o wystawy dotycz\u0105cej tej postaci, a zlokalizowanej wewn\u0105trz budynku. Ciekawy by\u0142 portal prowadz\u0105cy do tej posesji, ale napisy \u0142aci\u0144skie stanowi\u0142y dla mnie wi\u0119ksz\u0105 zagadk\u0119 ni\u017c potencjalne portugalskie, gdyby si\u0119 tam znalaz\u0142y.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Gdy zawr\u00f3cili\u015bmy, zajrzeli\u015bmy na chwil\u0119 do ko\u015bcio\u0142a \u015aw. Miko\u0142aja, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 jednonawowy. Poza poz\u0142acanymi elementami wystroju wydawa\u0142 si\u0119 prosty zza spraw\u0105 g\u0142adkich, bia\u0142ych \u015bcian. Jedynie na suficie znalaz\u0142y si\u0119 delikatnie p\u0142askorze\u017abione zdobienia, a tu\u017c nad posadzk\u0105 fragmenty \u015bcian wy\u0142o\u017cono p\u0142ytkami. Po wyj\u015bciu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce z tej okolicy kursuje tramwaj turystyczny, kt\u00f3ry cieszy\u0142 si\u0119 sporym zainteresowaniem. Tymczasem my pokonali\u015bmy schodki, by po chwili znale\u017a\u0107 si\u0119 w nast\u0119pnej \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W ko\u015bciele pw. \u015aw. Franciszka, kt\u00f3ry mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c swoje muzeum (Igreja e Museu de S\u00e3o Francisco do Porto) sp\u0119dzili\u015bmy, jak to uj\u0105\u0142 Micha\u0142, „przyzwoite p\u00f3\u0142torej godziny”. M\u00f3j m\u0105\u017c zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na elementy neoklasycystyczne i w stylu rokoko – pono\u0107 zachowane najlepiej w skali kraju. Na pocz\u0105tek zwiedzili\u015bmy mniejszy obiekt, ko\u015bci\u00f3\u0142 wybudowany dla zakonu „III Orderu”. Na suficie namalowano anio\u0142y. Sufit i \u015bciany by\u0142y p\u0142askorze\u017abione, podobnie jak boczne ambony. W niszach na bocznych \u015bcianach znajdowa\u0142y si\u0119 figury \u015bwi\u0119tych. W oparciach \u0142awek wyci\u0119to otwory na kszta\u0142t krzy\u017ca, co r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0142o moj\u0105 uwag\u0119. Na pewno najbardziej zdobnym elementem by\u0142 o\u0142tarz, z wysokim obrazem po\u015brodku, a kolumnami po bokach.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pnie weszli\u015bmy do zakrystii i umywalni. W tych kilku salach zebrano nieco sztuki sakralnej. W gablotach wisia\u0142y krzy\u017ce, sta\u0142y figury, w tym maryjne czy przedstawiaj\u0105ce \u015bwi\u0119tych, gdzieniegdzie wisia\u0142y obrazy. Warto by\u0142o tak\u017ce zadrze\u0107 g\u0142ow\u0119 do g\u00f3ry i popodziwia\u0107 zdobienia na sufitach. Ponadto trafili\u015bmy na wystaw\u0119 stoj\u0105c\u0105 po\u015brodku jednej z sal, gdzie umieszczono strony ze starych ksi\u0105g czy list\u00f3w, ale \u0142acina nie sprzyja\u0142a zrozumieniu tych tre\u015bci. Jedno z pomieszcze\u0144 z kolei, zgodnie z przeznaczeniem, nazwano wprost „sal\u0105 rze\u017aby religijnej”. Zebrane tu prace pochodzi\u0142y z XVIII wieku. Nie zabrak\u0142o w\u015br\u00f3d nich tak\u017ce wizerunku \u015aw. Franciszka. Uwag\u0119 zwraca\u0142a tak\u017ce kamienna, nie unowocze\u015bniana na si\u0142\u0119, posadzka.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wy\u017cej znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w pokoju (z portretami jakich\u015b eleganckich m\u0119\u017cczyzn), kt\u00f3ry mia\u0142 kilka ozdobnych portali kamiennych. Ka\u017cde z tych drzwi podpisano i prowadzi\u0142y do innych pomieszcze\u0144, kierowa\u0142y np. do administracji, sekretariatu czy sali „sesji”, a zatem zapewne tam odbywa\u0142y si\u0119 wa\u017cne spotkania czy narady. Zdecydowanie ta ostatnia wygl\u0105da\u0142a najbardziej reprezentacyjnie. Wok\u00f3\u0142 du\u017cego sto\u0142u sta\u0142y krzes\u0142a z obiciami w kolorze sp\u00f3jnym z barw\u0105 \u015bcian. Ca\u0142o\u015bci dope\u0142nia\u0142y poz\u0142acane zdobienia i wielkie obrazy przedstawiaj\u0105ce np. dostojnik\u00f3w ko\u015bcielnych. Drzwi, kt\u00f3re niestety by\u0142y zamkni\u0119te, ale kt\u00f3rych zn\u00f3w by\u0142o bez liku, kompozycyjnie pasowa\u0142y do zdobie\u0144 sufitu. Na ko\u0144cu sali umieszczono ogromny krucyfiks, na pewno dobrze widoczny dla wszystkich zebranych, a nad sto\u0142em wisia\u0142 kryszta\u0142owy \u017cyrandol. „Skarby” tzw. „III Orderu” mogli\u015bmy obejrze\u0107 ju\u017c chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej. Stanowi\u0142y je monstrancje, naczynia liturgiczne, portrety jego przedstawicieli. Ciekawostk\u0105 dla mnie by\u0142 na pewno herb zgromadzenia, przedstawiony w formie kolorowej p\u0142askorze\u017aby. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119 tak\u017ce, \u017ce franciszkanie przebywali tu przez 600 lat.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pnym punktem na naszej trasie by\u0142a krypta, kt\u00f3ra dzieli\u0142a si\u0119 jakby na kilka pomieszcze\u0144. Wybudowana zosta\u0142a pierwotnie dla braci z III Orderu w 1746 roku. W ka\u017cdej cz\u0119\u015bci ekran umiejscawia\u0142 nas w katakumbach i podkre\u015bla\u0142 rzeczy, kt\u00f3re powinny szczeg\u00f3lnie zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 zwiedzaj\u0105cych. Przyk\u0142adowo, w pierwszej strefie wspomniano, \u017ce zbudowano j\u0105 w latach 1746-1749 pod nadzorem malarza i architekta Florentino Nicolau Nasoniego, o kt\u00f3rym mieli\u015bmy jeszcze us\u0142ysze\u0107 p\u00f3\u017aniej. Ka\u017cdy nagrobek mia\u0142 sw\u00f3j numer i zosta\u0142 opatrzony imieniem i nazwiskiem oraz dat\u0105 \u015bmierci zmar\u0142ego. Stamt\u0105d przeszli\u015bmy do cz\u0119\u015bci opatrzonej numerem 3, gdzie wide\u0142ki czasowe obejmowa\u0142y lata 1798-1803, a jako architekta podawano cz\u0142owieka, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 Ant\u00f3nio Pinto de Miranda.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Podczas dalszego zwiedzania po przej\u015bciu przez d\u0142ug\u0105 sal\u0119 z reprezentacyjnie wystawionym nagrobkiem na \u015brodku i na ko\u0144cu, i tak na pewno najwi\u0119ksze wra\u017cenie zrobi\u0142o na mnie ossuarium, a tak\u017ce ods\u0142oni\u0119te w niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bciach ceglane sklepienie. Natomiast du\u017cym zaskoczeniem by\u0142o znalezienie si\u0119 nagle w sali z ceramik\u0105 z herbem III Orderu. Gdy zawracali\u015bmy, aby przej\u015b\u0107 dalej, zobaczyli\u015bmy ekran, okre\u015blaj\u0105cy t\u0119 stref\u0119 numerem 2, datuj\u0105cy j\u0105 r\u00f3wnie\u017c na lata 1798-1803. Ze wspomnianym ju\u017c Mirand\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 w tym zakresie Vicente Mazzoneschi. Na koniec przeszli\u015bmy pomi\u0119dzy figurami \u015bwi\u0119tych umieszczonymi jakby na lektykach do noszenia, by\u0107 mo\u017ce podczas procesji.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wyszli\u015bmy przez sklepik i skierowali\u015bmy si\u0119 do w\u0142a\u015bciwego ko\u015bcio\u0142a \u015aw. Franciszka. \u015awi\u0105tynia by\u0142a miejscem, gdzie zabroniono fotografowania, dlatego na koniec zakupi\u0142am harmonijk\u0119 ze zdj\u0119ciami. \u017ba\u0142owa\u0142am bardzo, bo mia\u0142am wypisane elementy, na kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie trzeba by zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 we wn\u0119trzu. Zauwa\u017cy\u0142am jednak, \u017ce ludzie niewiele sobie robili z tego zakazu, wi\u0119c pozwoli\u0142am sobie na kilka kadr\u00f3w na pami\u0105tk\u0119, ale nie szar\u017cowa\u0142am jak inni tury\u015bci. Korzystali\u015bmy za to z zakupionego uprzednio przewodnika w j\u0119zyku angielskim, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z dop\u0142at\u0105 1 euro do bilet\u00f3w. Bogatsz\u0105 baz\u0105 wiedzy by\u0142y QR kody rozmieszczone w ko\u015bciele, wi\u0119c otwiera\u0142am sobie te karty na bie\u017c\u0105co i ich nie zamyka\u0142am, aby wr\u00f3ci\u0107 do nich p\u00f3\u017aniej, szczeg\u00f3lnie, \u017ce tre\u015bci by\u0142y wy\u0142\u0105cznie w j\u0119zyku portugalskim.<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c sam portal robi\u0142 wra\u017cenie, ale po wej\u015bciu od razu da\u0142o si\u0119 odczu\u0107, \u017ce \u015bwi\u0105tyni\u0119 zaaran\u017cowano „na bogato”. W \u015brodku by\u0142o multum obraz\u00f3w, pe\u0142no z\u0142ota i zdobie\u0144. Na pewno uwag\u0119 zwraca\u0142a rozeta – z zewn\u0105trz wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce b\u0119dzie kolorowa, a jednak widzieli\u015bmy j\u0105 we wn\u0119trzu jako jednobarwn\u0105. Przeszli\u015bmy si\u0119 wko\u0142o od kaplicy do kaplicy, zgodnie z ruchem wskaz\u00f3wek zegara. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich mia\u0142a tak\u017ce o\u0142tarze. Po\u015bwi\u0119cono je Matce Boskiej oraz \u015bwi\u0119tym, np. Antoniemu czy \u0141ucji. Najciekawszy by\u0142 o\u0142tarz z tzw. Drzewem Jessego (\u00c1rvore de Jess\u00e9). Na nie najbardziej czeka\u0142am i min\u0119\u0142a nas tam nawet polska wycieczka, ale szli w przeciwnym kierunku ni\u017c my, wi\u0119c nie za wiele pods\u0142ucha\u0142am. Prezentowa\u0142o ono genealogi\u0119 Jezusa od Dawida do J\u00f3zefa. By\u0142o gigantyczne, rze\u017abione, naprawd\u0119 robi\u0142o wra\u017cenie. U szczytu alegoryczny obraz ko\u015bcio\u0142a flankowa\u0142y alegorie Wiary i M\u0105dro\u015bci. W poszczeg\u00f3lne ga\u0142\u0119zie drzewa wpleciono trzyna\u015bcie postaci, a korzenie wyrasta\u0142y jakby z cia\u0142a czternastej czyli Jessego. Na dolnych ga\u0142\u0119ziach umieszczono Dawida, koron\u0119 drzewa domyka\u0142 z kolei J\u00f3zef. Aby dope\u0142ni\u0107 tego „obrazu”, w niszy powy\u017cej umieszczono Madonn\u0119 z Dzieci\u0105tkiem, a po jej obu stronach jej rodzic\u00f3w czyli Joachima i Ann\u0119. Po bokach drzewa umieszczono jeszcze figury czterech franciszka\u0144skich doktor\u00f3w ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rzy jak dla mnie wygl\u0105dali niemal identycznie wzgl\u0119dem siebie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po wyj\u015bciu zatrzymali\u015bmy si\u0119 przy balustradzie, daj\u0105c sobie moment na z\u0142apanie oddechu i popatrzenie w kierunku rzeki. Gdy ruszyli\u015bmy dalej, kluczyli\u015bmy uliczkami, chc\u0105c odhaczy\u0107 par\u0119 punkt\u00f3w po drodze. Ciekawostk\u0119 stanowi\u0142a okolica ko\u015bcio\u0142a Igreja de S\u00e3o Jo\u00e3o Novo. Widzieli\u015bmy tam np. Trybuna\u0142. Gmach okaza\u0142 si\u0119 jednak trudny do obejrzenia ca\u0142o\u015bciowo, bo uliczka by\u0142a w\u0105ska. Plac, na kt\u00f3rym si\u0119 zatrzymali\u015bmy, te\u017c zdawa\u0142 si\u0119 nieco klaustrofobiczny. Doje\u017cd\u017ca\u0142y do niego same w\u0105skie uliczki i niesamowite wra\u017cenie robi\u0142y wje\u017cd\u017caj\u0105ce tu samochody. Wydawa\u0142o si\u0119, jakby nie by\u0142o dla nich wystarczaj\u0105co miejsca, a jednak dawa\u0142y rad\u0119. a tury\u015bci z niedowierzaniem przystawali na chodnikach i obserwowali to zjawisko. Wi\u0119ksze samochody na zakr\u0119tach zahacza\u0142y o chodniki, inaczej by nie wyrobi\u0142y na \u0142ukach. A jednak nikomu nic si\u0119 nie sta\u0142o i ka\u017cdy przejecha\u0142, gdzie chcia\u0142 przejecha\u0107. Tymczasem my ruszyli\u015bmy dalej niewiele szerszymi schodkami w d\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kierowali\u015bmy si\u0119 przez Rua da Vit\u00f3ria na monaster \u015aw. Benedykta (Mosteiro de S\u00e3o Bento da Vit\u00f3ria). Po drodze trafili\u015bmy na kilka fantastycznych punkt\u00f3w widokowych. Na tarasie widokowym Miradouro da Vit\u00f3ria (albo jak my b\u0119d\u0105c tu\u017c nad nim) da\u0142o si\u0119 sfotografowa\u0107 panoram\u0119 rzeki z mostem w oddali. Mo\u017cna by\u0142o spojrze\u0107 na miasto, a dominant\u0105 po\u015br\u00f3d budynk\u00f3w by\u0142a Katedra S\u00e9. Z tej perspektywy miasto wygl\u0105da\u0142o naprawd\u0119 ciekawie, jak z\u0142o\u017cony obraz, kt\u00f3ry \u015bwietnie wygl\u0105da\u0142 w ca\u0142o\u015bci, ale by\u0142by wyzwaniem, gdyby chcie\u0107 go np. przerobi\u0107 na puzzle. Wspi\u0119li\u015bmy si\u0119 ciut wy\u017cej pod ko\u015bci\u00f3\u0142 Igreja Paroquial de Nossa Senhora da Vit\u00f3ria z XVI wieku. Naprzeciwko znale\u017ali\u015bmy ulic\u0119 \u015aw. Micha\u0142a i kaza\u0142am Micha\u0142owi przystan\u0105\u0107 tam do zdj\u0119cia \ud83d\ude09 Poza tym nieopodal by\u0142 jeszcze jeden punkt widokowy, wi\u0119c i tak nacieszyli\u015bmy oczy. Zdecydowanie dawa\u0142 szersz\u0105 perspektyw\u0119, a i tury\u015bci nie stali na tyle g\u0119sto, by nie da\u0142o si\u0119 podej\u015b\u0107 \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Stamt\u0105d mieli\u015bmy ju\u017c bliziutko do Mosteiro de S\u00e3o Bento da Vit\u00f3ria. Zagl\u0105daj\u0105c niby do wspomnianego monasteru, pomimo napisu na drzwiach, znale\u017ali\u015bmy si\u0119 nagle w teatrze, wi\u0119c przysiedli\u015bmy z mapk\u0105 i lokalnymi ulotkami, aby si\u0119 naradzi\u0107, co dalej. Ze wzgl\u0119du na umieszczenie go w zabudowie, obeszli\u015bmy jakby tylko budynek klasztorny i poszli\u015bmy dalej zgodnie z nasz\u0105 list\u0105. A szkoda, bo w \u015brodku mia\u0142y by\u0107 wed\u0142ug informacji na „wio\u015ble” chocia\u017cby sceny z \u017cycia \u015aw. Benedykta.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wkr\u00f3tce znale\u017ali\u015bmy si\u0119 na placu Largo Amor de Perdi\u00e7\u00e3o. Umieszczono na nim rze\u017ab\u0119 m\u0119\u017cczyzny (pisarza Camilo Castelo Branco?) trzymaj\u0105cego kobiet\u0119 w obj\u0119ciach. Nazwa placu oraz rze\u017aby w wolnym t\u0142umaczeniu mog\u0142aby oznacza\u0107 „mi\u0142o\u015b\u0107 a\u017c do zatracenia” \ud83d\ude09 By\u0142 to tak\u017ce tytu\u0142 opowie\u015bci obyczajowej wspomnianego autora, kt\u00f3ry tak swoj\u0105 drog\u0105 mia\u0142 ciekawe \u017cycie. Wed\u0142ug Wikipedii studiowa\u0142 medycyn\u0119, potem teologi\u0119, ale finalnie i tak po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 literaturze. Pochodzi\u0142 z Lizbony, w Porto studiowa\u0142. Uwi\u00f3d\u0142 m\u0119\u017catk\u0119, za co zosta\u0142 aresztowany na trzy lata. Ona r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142a zatrzymana. Gdy ponownie znale\u017ali si\u0119 na wolno\u015bci, para postanowi\u0142a razem wyjecha\u0107 na wie\u015b (w mi\u0119dzyczasie jej m\u0105\u017c zmar\u0142) i tam zamieszka\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Obok, w s\u0105siedztwie s\u0105du (Tribunal da Rela\u00e7\u00e3o do Porto) z rze\u017ab\u0105 Sprawiedliwo\u015bci, by\u0142 ciekawy park. Du\u017ce wra\u017cenie robi\u0142a alejka z drzewami, bardzo szerokimi u podstawy, a na nich ros\u0142y paprotki. Beczu\u0142kowaty kszta\u0142t polskich drzew kojarzy si\u0119 od razu z chorobowymi naro\u015blami, tu wygl\u0105da\u0142o to bardzo naturalnie, aczkolwiek zaskakuj\u0105co. Pomi\u0119dzy umieszczono seri\u0119 rze\u017ab z m\u0119\u017cczyznami na trybunach, z czego dolna posta\u0107 zawsze le\u017ca\u0142a plecami w d\u00f3\u0142, jakby spada\u0142a, a pozostali si\u0119 z niej \u015bmiali. Wyda\u0142o nam si\u0119 to mocno abstrakcyjne. W obr\u0119bie zbiornika wodnego na postumencie znajdowa\u0142o si\u0119 popiersie jakiego\u015b m\u0119\u017cczyzny. Min\u0119li\u015bmy tak\u017ce fontann\u0119 i jeszcze dwa pomniki – tym razem bosej kobiety w stroju kojarz\u0105cym mi si\u0119 ze wsi\u0105 oraz pisarza Ramalho Ortig\u00e3o. Niedaleko znajdowa\u0142o si\u0119 „wios\u0142o”, gdzie wyczyta\u0142am informacj\u0119, \u017ce park projektowa\u0142 Emil David – ogrodnik niemiecki.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Stamt\u0105d podeszli\u015bmy pod napis Porto, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 popularnym i obleganym miejscem, wi\u0119c o fajne kadry by\u0142o trudno. Jaki\u015b tatu\u015b fotografowa\u0142 czw\u00f3rk\u0119 dzieciak\u00f3w. Nie do\u015b\u0107, \u017ce dzieciaki wspina\u0142y si\u0119 na napis, to szala\u0142y wsz\u0119dzie wok\u00f3\u0142. Jedna dziewczynka nawet przez moment utkn\u0119\u0142a w przerwie mi\u0119dzy literami, ale jako\u015b si\u0119 wygramoli\u0142a. Innej spad\u0142 kapelusz. M\u0119\u017cczyzna robi\u0142 im r\u00f3\u017cne uj\u0119cia, po czym biega\u0142 z aparatem za ka\u017cdym z dzieci osobno, by mia\u0142y zdj\u0119cia tak\u017ce w pojedynk\u0119. Zaj\u0119\u0142o to mn\u00f3stwo czasu i zacz\u0119\u0142a si\u0119 formowa\u0107 kolejka. Uda\u0142o mi si\u0119 jednak ustawi\u0107 do zdj\u0119cia z pustym, nieobleganym napisem, chocia\u017c na chwil\u0119, nim dw\u00f3ch student\u00f3w wbieg\u0142o na literki, nic sobie nie robi\u0105c z mojej obecno\u015bci i pozuj\u0105c kole\u017cance. Nawet nieco zbulwersowa\u0142am si\u0119 tak szczeniackim zachowaniem i uzna\u0142am, \u017ce p\u00f3jdziemy dalej, a p\u00f3\u017aniej wr\u00f3cimy i zrobi\u0119 zdj\u0119cie Micha\u0142owi albo uda si\u0119 nam z\u0142apa\u0107 wsp\u00f3lny kadr.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Tymczasem podeszli\u015bmy na plac z Fontann\u0105 Lw\u00f3w (Fonte dos Le\u00f5es). Obok znajdowa\u0142 si\u0119 sklep uniwersytecki. Kupili\u015bmy w nim puzzle z planem Lizbony z 1833 roku, cho\u0107 do wyboru by\u0142o tak\u017ce Porto i inne miasta \u015bwiata (np. Praga czy Nowy Jork). Dodatkowo dorwa\u0142am koszulk\u0119 z \u017c\u00f3\u0142wiem zielonym <3 czyli po portugalsku Tartaruga verde \ud83d\ude42 Tak\u017ce uzna\u0142am, \u017ce legalnie zwioz\u0119 z Portugalii \u017c\u00f3\u0142wia. Nic to, \u017ce tym samym mia\u0142am ju\u017c cztery pami\u0105tkowe koszulki \ud83d\ude09 \u017b\u00f3\u0142wia bym nie odpu\u015bci\u0142a, chyba, \u017ce nie mieliby mojego rozmiaru. A jeszcze portugalski napis, \u017ceby by\u0142o wiadomo, sk\u0105d przywieziony? Idealnie! \ud83d\ude42 Zaintrygowa\u0142o nas tak\u017ce, \u017ce pod arkadami przy sklepie by\u0142 wielki model Ksi\u0119\u017cyca i gdy mijali\u015bmy go potem ponownie po zmroku, faktycznie \u015bwieci\u0142, tak jak wcze\u015bniej domniemywa\u0142 Micha\u0142. Odchodz\u0105c kawa\u0142ek dalej, mogli\u015bmy spojrze\u0107 na budynek Uniwersytetu w pe\u0142nej krasie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Za to ko\u015bcio\u0142y karmelit\u00f3w (jakby dwa w jednym: Igreja do Carmo oraz Igreja dos Carmelitas) obejrzeli\u015bmy z zewn\u0105trz. Nie planowali\u015bmy ich i tak ogl\u0105da\u0107 w \u015brodku. Za mniejsz\u0105 stawk\u0119 mo\u017ce nawet by\u015bmy zajrzeli na szybko, ale zniech\u0119ci\u0142a nas wysoka cena. Oczywi\u015bcie zapoznali\u015bmy si\u0119 z informacjami na „wios\u0142ach”. Faktycznie ciekawe by\u0142o to, \u017ce boczn\u0105 \u015bcian\u0119 osiemnastowiecznej \u015bwi\u0105tyni ju\u017c w XX wieku pokryto w\u0142a\u015bciwie w ca\u0142o\u015bci azulejos. Druga \u015bwi\u0105tynia pochodzi\u0142a z XVII wieku.<\/p>\n\n\n\n

My tymczasem weszli\u015bmy naprzeciwko, do Noshi Coffee, knajpki ze zdrowsz\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105 – po pierwsze na obiad (cho\u0107 my\u015bleli\u015bmy, \u017ce na ciastko i herbat\u0119), po drugie, by przeczeka\u0107 niepewn\u0105 aur\u0119 (faktycznie omin\u0105\u0142 nas deszcz). Wybra\u0142am na ciep\u0142o kanapk\u0119 o nazwie Francesinha (Francuzeczka), z kt\u00f3rej Porto s\u0142ynie. Zawiera\u0142a du\u017co sera i szynki, a do tego by\u0142a oblana pomidorowym sosem. Micha\u0142 zam\u00f3wi\u0142 focacci\u0119 z kurczakiem i szynk\u0105. Poza tym herbat\u0119 podano w ciekawym dzbanku, kt\u00f3ry wylewa\u0142 p\u0142yn po na\u0142o\u017ceniu go na kubek. Micha\u0142 tymczasem preferowa\u0142 kaw\u0119. Ka\u017cde z nas wzi\u0119\u0142o te\u017c dla smaku po kawa\u0142ku ciasta.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po wyj\u015bciu ponownie przeszli\u015bmy przez plac z lwami. Kierowali\u015bmy si\u0119 w stron\u0119 Ko\u015bcio\u0142a Kleryk\u00f3w (Igreja dos Cl\u00e9rigos) i Wie\u017cy Kleryk\u00f3w (Torre dos Cl\u00e9rigos). Po drodze mijali\u015bmy ksi\u0119garni\u0119 Livraria Lello, w kt\u00f3rej podobno pani Rowling wpad\u0142a na pomys\u0142 Harry’ego Pottera. Obiekt by\u0142 biletowany (!), a ceny zwala\u0142y z n\u00f3g. Obecno\u015b\u0107 przewodnika wi\u0105za\u0142a si\u0119 z dodatkowym kosztem. Jedyny plus stanowi\u0142 fakt, \u017ce je\u015bli kupi\u0142o si\u0119 jakie\u015b ksi\u0105\u017cki, pomniejszano ich koszt o cen\u0119 biletu. Mimo tego szale\u0144stwa, kolejka na zewn\u0105trz by\u0142a naprawd\u0119 d\u0142uga i sta\u0142 tam elegancko ubrany konsjer\u017c, koordynuj\u0105cy go\u015bci przed wej\u015bciem. Cz\u0119\u015b\u0107 fasady ozdobiono na wz\u00f3r grzbiet\u00f3w ksi\u0105\u017cek, a zgodnie z tre\u015bci\u0105 na „wio\u015ble” (tak, ksi\u0119garnia te\u017c je mia\u0142a), jej historia si\u0119ga\u0142a 1881 roku.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Naprzeciwko ksi\u0119garni by\u0142 grajek, kt\u00f3rego wyst\u0119p przywo\u0142a\u0142 du\u017cy u\u015bmiech na moj\u0105 buzi\u0119. \u0141apa\u0142 za serce, zar\u00f3wno repertuarem, jak i wykonaniem. Nawet dorzuci\u0142am mu si\u0119 do zbi\u00f3rki – ka\u017cdej takiej osobie dzi\u0119kowa\u0142 po angielsku i posy\u0142a\u0142 serdeczny u\u015bmiech. Dodatkowo na planszy umie\u015bci\u0142 QR kody do p\u0142atno\u015bci i do jego social medi\u00f3w. Mia\u0142 na imi\u0119 Nicolai, gra\u0142 na gitarze i bardzo podoba\u0142a mi si\u0119 jego barwa g\u0142osu. Na miejscu s\u0142yszeli\u015bmy m.in. „Halleluyah”, a p\u00f3\u017aniej z wie\u017cy „Englishman in New York”.<\/p>\n\n\n\n

Id\u0105c dalej, min\u0119li\u015bmy pomnik biskupa Porto, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 Ant\u00f3nio Ferreira Gomes. Nast\u0119pnie dotarli\u015bmy do ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry nie by\u0142 biletowany, natomiast wie\u017ca ju\u017c tak. Mog\u0142o to wynika\u0107 z faktu, \u017ce w wie\u017cy znajdowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ekspozycje muzealne, wi\u0119c by\u0142a czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c punktem widokowym. Na parterze da\u0142o si\u0119 te\u017c kupi\u0107 pami\u0105tkowy banknot o nominale 0 euro reklamuj\u0105cy wie\u017c\u0119 jako najlepszy widok 360\u00b0 na Porto.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Obiekt wyda\u0142 si\u0119 nam ju\u017c z zewn\u0105trz ciekawy i architektonicznie pe\u0142en detali. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u015brodku mia\u0142 owalny kszta\u0142t, by\u0142 do\u015b\u0107 wysoki, a wieczorami pono\u0107 realizowano tam pokazy \u015bwiate\u0142, dlatego sta\u0142o ca\u0142kiem sporo projektor\u00f3w. Wed\u0142ug ulotki co dzie\u0144 w po\u0142udnie od 2014 roku realizowano tam koncerty organowe. Kopulasty dach r\u00f3wnie\u017c by\u0142 raczej owalny ni\u017c okr\u0105g\u0142y i prawdopodobnie musia\u0142 mie\u0107 jaki\u015b rodzaj \u015bwietlika, skoro zdawa\u0142o si\u0119 tamt\u0119dy wpada\u0107 \u015bwiat\u0142o. W niszach \u015bcian umieszczono dodatkowe o\u0142tarze z bogactwem figur i innych zdobie\u0144. O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z dw\u00f3ch stron ogranicza\u0142y dwa filary, kt\u00f3re wy\u017cej rozdziela\u0142y si\u0119 na mniejsze. G\u0142\u00f3wn\u0105 postaci\u0105 tam przedstawion\u0105 by\u0142a Matka Boska. Dodatkowo w prezbiterium wzrok przyci\u0105ga\u0142y organy i stalle, co ciekawe, jedne i drugie wyst\u0119powa\u0142y symetrycznie do pary. W \u015bwi\u0105tyni uwag\u0119 zwraca\u0142y tak\u017ce balkoniki. Do obejrzenia by\u0142a jeszcze zakrystia z obrazami i sztuk\u0105 sakraln\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pnie znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w sklepiku i kasach. Na ten moment nabyli\u015bmy tylko bilety. Dzi\u0119ki nim przekroczyli\u015bmy bramki i weszli\u015bmy do cz\u0119\u015bci muzealnej. W pierwszym pomieszczeniu znalaz\u0142o si\u0119 du\u017co informacji architektonicznych. Decyzj\u0119 o wybudowaniu w\u0142asnego ko\u015bcio\u0142a Bractwo Kleryk\u00f3w podj\u0119\u0142o w 1731 roku. Obiekt powsta\u0142 w latach 1732-1763. T\u0119 sal\u0119 w du\u017cej mierze po\u015bwi\u0119cono architektowi. Nicolau Nasoni pochodzi\u0142 z W\u0142och i urodzi\u0142 si\u0119 w 1691 roku w Toskanii. Dzia\u0142a\u0142 g\u0142\u00f3wnie w Portugalii, zaprojektowa\u0142 wiele budynk\u00f3w, w tym kompleks, kt\u00f3ry aktualnie zwiedzali\u015bmy (ko\u015bci\u00f3\u0142 + dom kleryk\u00f3w czyli dzisiejsze muzeum + wie\u017ca), a nawet zosta\u0142 pochowany w podziemiach. W ostatnich latach przeprowadzono prace archeologiczne, by znale\u017a\u0107 jego nagrobek, a zamiast spodziewanych 11 krypt, znaleziono a\u017c 23. Przeprowadzono zatem badania celem identyfikacji. Stwierdzono, \u017ce kilka szkielet\u00f3w pasowa\u0142oby do niego, a przy tym zidentyfikowano kilka innych os\u00f3b. Dodatkowo w sali opowiedziano o \u017cyciu prywatnym artysty i pokazano drzewo genealogiczne z potomkami Nasoniego, kt\u00f3ry szybko zosta\u0142 wdowcem i dopiero z drug\u0105 \u017con\u0105 mia\u0142 liczne potomstwo.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pne pomieszczenie mia\u0142o wielki st\u00f3\u0142 po\u015brodku, krzes\u0142a z czerwonymi obiciami ze sk\u00f3ry i damaszku oraz obrazy jakby dostojnik\u00f3w ko\u015bcielnych na \u015bcianach wok\u00f3\u0142. Podejrzewa\u0142am, \u017ce s\u0142u\u017cy\u0142o wa\u017cnym zebraniom i rzeczywi\u015bcie, to tu zarz\u0105dzano sprawami Bractwa. Na obrazach natomiast jak si\u0119 okaza\u0142o, widnieli ich dobrodzieje. Nast\u0119pny pok\u00f3j nazwano „Pokojem Kufra” i to w nim przedstawiciele Bractwa trzymali wa\u017cne dokumenty, srebra i tekstylia. Otwierany by\u0142 a\u017c trzema kluczami jednocze\u015bnie, a w ich posiadaniu byli s\u0119dzia, sekretarz i skarbnik. W pomieszczeniu obok dokumenty wytwarzano, ale i archiwizowano.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pna wystawa nie wyda\u0142a mi si\u0119 szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ca. Opisywano r\u00f3\u017cne postaci zwi\u0105zane z Bractwem, a\u017c do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych, czasem plansze bogate w tekst i zdj\u0119cia tych ludzi wzbogacaj\u0105c o gablotki z r\u00f3\u017cnymi zwi\u0105zanymi z Bractwem przedmiotami. Ale by\u0142 punkt, gdzie wsi\u0105k\u0142am totalnie. Jeszcze tam nie dotar\u0142am, a ju\u017c us\u0142ysza\u0142am… hymn Portugalii. O\u017cywi\u0142am si\u0119 od razu, bo co jak co, ale jak si\u0119 kibicuje Portugalii w pi\u0142ce no\u017cnej od 20 lat, to si\u0119 \u00f3w hymn rozpoznaje \ud83d\ude09 Znalaz\u0142am stanowisko, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0142o o wie\u017cy jako o jednym z symboli Porto. I to w tym ekranie multimedialnym cz\u0119\u015bci\u0105 opowie\u015bci by\u0142 hymn narodowy. Film opowiada\u0142 tak\u017ce o tym, jak z biegiem lat wie\u017ca pi\u0119\u0142a si\u0119 w g\u00f3r\u0119, a\u017c osi\u0105gn\u0119\u0142a docelow\u0105 wysoko\u015b\u0107, o tym, \u017ce by\u0142 na niej zegar i \u017ce s\u0142u\u017cy\u0142a za latarni\u0119 morsk\u0105. Autorem muzyki do hymnu by\u0142 Alfredo Keil, kt\u00f3ry jednocze\u015bnie namalowa\u0142 obraz prezentowany na tym ekranie, ilustruj\u0105cy wie\u017c\u0119.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Sami kieruj\u0105c si\u0119 pi\u0119tro wy\u017cej, mogli\u015bmy zajrze\u0107 do ko\u015bcio\u0142a ze wspomnianych balkonik\u00f3w i z ch\u00f3ru. Id\u0105c po kr\u0119tych wie\u017cowych schodach jeszcze wy\u017cej, doszli\u015bmy do kolejnej wystawy. Mia\u0142a ona wyd\u017awi\u0119k religijny. Kolejnych kilka pomieszcze\u0144 dotyczy\u0142o rozwoju chrze\u015bcija\u0144stwa, kt\u00f3re niejako sta\u0142o si\u0119 „towarem eksportowym” Portugalii. Z pomoc\u0105 swojej kultury i sztuki wp\u0142yn\u0119li na to, jak dzi\u015b postrzegamy niekt\u00f3re postaci biblijne i \u015bwi\u0119tych. W pierwszym pomieszczeniu zebrano przedstawienia z \u017cycia Chrystusa, nie tylko z drogi krzy\u017cowej. Ale p\u00f3\u017aniej inn\u0105 przestrze\u0144 po\u015bwi\u0119cono na same krucyfiksy. R\u00f3\u017cnym uk\u0142adom cia\u0142a Jezusa na krzy\u017cu nadano nazwy i przeznaczono na to odr\u0119bne strony pokoju. Pono\u0107 to w\u0142a\u015bnie Portugalczycy przyczynili si\u0119 do tego, \u017ce tak teraz prezentujemy ukrzy\u017cowanie. Dodatkowo w gablotach znalaz\u0142y si\u0119 relikwiarze i krzy\u017ce procesyjne. Cz\u0119\u015b\u0107 tej kondygnacji po\u015bwi\u0119cono tak\u017ce, aby przybli\u017cy\u0107 temat wykopalisk wspomnianych ju\u017c w kontek\u015bcie architekta Nasoniego.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przy ostatnich schodkach znajdowa\u0142a si\u0119 wystawa 66 rze\u017ab (33 drewniane, 33 z br\u0105zu) b\u0119d\u0105cych interpretacjami ukrzy\u017cowania Chrystusa, wyrze\u017abionych przez jednego artyst\u0119, Paula Nevesa oraz o\u015b czasu z budowlami sakralnymi.<\/p>\n\n\n\n

Pi\u0119li\u015bmy si\u0119 dalej po kolejnych stopniach, gdzieniegdzie \u0142api\u0105c widoki z okien, a czasem zerkaj\u0105c w g\u00f3r\u0119 ku dzwonom. Przed samym wej\u015bciem na wie\u017c\u0119 (najwy\u017csz\u0105 portugalsk\u0105 dzwonnic\u0119 wszechczas\u00f3w) zaproponowano nam zrobienie trzech zdj\u0119\u0107 na greenscreenie. Pierwsze mia\u0142o nas umie\u015bci\u0107 na wie\u017cy tak po prostu, drugie wtulonych na zbli\u017ceniu, na trzecim mieli\u015bmy udawa\u0107, \u017ce Micha\u0142 mnie zepchnie, a ja si\u0119 boj\u0119 \ud83d\ude09 Chyba to ostatnie wysz\u0142o najmniej autentycznie, w s\u0142odkie uj\u0119cia idzie nam lepiej \ud83d\ude09 Decyzj\u0119 zostawiono nam na koniec zwiedzania. Tam uznali\u015bmy, \u017ce je\u015bli jedno kosztuje 10 euro, dwa 15 euro, a trzy 20 euro, to nie chc\u0119 wybiera\u0107 i bierzemy wszystkie, nawet je\u015bli cena w przeliczeniu na z\u0142ot\u00f3wki by\u0142a absurdalna. Raz w \u017cyciu ma si\u0119 podr\u00f3\u017c po\u015blubn\u0105 \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Na wie\u017cy na pewno na plus by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 obejrzenia widok\u00f3w w ka\u017cd\u0105 stron\u0119 i przej\u015bcia naoko\u0142o, co jednak wi\u0105za\u0142o si\u0119 z przeciskaniem pomi\u0119dzy innymi turystami, bo by\u0142o w\u0105sko. Teoretycznie okre\u015blono kierunek przemieszczania si\u0119, ale niekt\u00f3rzy ludzie si\u0119 tym nie przejmowali. Kiedy mija\u0142 mnie m\u0119\u017cczyzna dwa razy wi\u0119kszy ode mnie i jeszcze z nabitym plecakiem, to naprawd\u0119 mocno si\u0119 opiera\u0142am i stara\u0142am si\u0119 nie wypu\u015bci\u0107 telefonu. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce mia\u0142am co fotografowa\u0107 i jednak ca\u0142y czas trzyma\u0142am w\u0142\u0105czony aparat. Nie do\u015b\u0107, \u017ce widoki okaza\u0142y si\u0119 fajne, to przygotowano tabliczki z atrakcjami turystycznymi, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w danym kierunku i podawano, w jakiej odleg\u0142o\u015bci. Por\u00f3wnano tak\u017ce Torre dos Cl\u00e9rigos z innymi wysokimi obiektami na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Na wyj\u015bciu pr\u00f3cz zakupionych zdj\u0119\u0107 dostali\u015bmy jeszcze piecz\u0105tk\u0119 potwierdzaj\u0105c\u0105 pokonanie 225 schod\u00f3w (a po prawdzie to drugie tyle w d\u00f3\u0142). Barokowa wie\u017ca mia\u0142a wysoko\u015b\u0107 75 metr\u00f3w, wi\u0119c naprawd\u0119 du\u017co mogli\u015bmy stamt\u0105d zobaczy\u0107 i by\u0142o warto.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po opuszczeniu obiektu ruszyli\u015bmy dalej. Przeszli\u015bmy zn\u00f3w ko\u0142o napisu Porto i nie by\u0142o ju\u017c tylu pozuj\u0105cych co wcze\u015bniej. Zagada\u0142am zatem do Micha\u0142a, \u017ce mogliby\u015bmy poprosi\u0107 kogo\u015b, by zrobi\u0142 nam tu wsp\u00f3lne zdj\u0119cie. Na to m\u0142oda kobieta odpowiedzia\u0142a nam po polsku, \u017ce ch\u0119tnie nas sfotografuje. Aktualnie fotografowa\u0142a swoich bliskich, ale potem uczyni\u0142a i nam t\u0119 przyjemno\u015b\u0107. Fajnie by\u0142o zamieni\u0107 par\u0119 zda\u0144 po polsku na obcej ziemi z przypadkowymi przechodniami.<\/p>\n\n\n\n

Skierowali\u015bmy si\u0119 do do\u015b\u0107 reprezentacyjnego parku z XIX wieku o nazwie Jardins do Pal\u00e1cio de Cristal. Znale\u017ali\u015bmy po drodze punkt widokowy z wyeksponowan\u0105 palm\u0105 na tle rzeki. Na naszej trasie znalaz\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c muzeum narodowe z malarstwem i rze\u017ab\u0105 portugalsk\u0105 Museu Nacional Soares dos Reis. Nie wchodzili\u015bmy do \u015brodka, ale budynek na pewno przyci\u0105ga\u0142 uwag\u0119.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Sam park by\u0142 otwarty do 19:00, tymczasem my weszli\u015bmy oko\u0142o godzin\u0119 wcze\u015bniej. By\u0142o jeszcze jasno i czu\u0142o si\u0119 wiosn\u0119, ogl\u0105daj\u0105c wsz\u0119dzie kolorowe kwiaty. Rosn\u0105ce tam drzewa dla nas wygl\u0105da\u0142y egzotycznie. Fontanny cieszy\u0142y oko. Znale\u017ali\u015bmy tak\u017ce figury czterech p\u00f3r roku, aczkolwiek rozsiane daleko od siebie. Mewy siada\u0142y im na g\u0142owach i czatowa\u0142y na nasze ciastka \ud83d\ude09 Tymczasem alejkami spokojnie drepta\u0142y pawie. Gdy zobaczy\u0142am podpis pierwszej figury: „ver\u00e3o” czyli lato, wiedzia\u0142am ju\u017c, \u017ce gdzie\u015b musz\u0105 by\u0107 pozosta\u0142e pory roku. Cieszy\u0142y mnie wszystkie takie momenty, kiedy okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce co\u015b rozumiem i nauka lokalnego j\u0119zyka nie posz\u0142a na marne.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W dalszej cz\u0119\u015bci parku zlokalizowali\u015bmy kranik z wod\u0105, a kawa\u0142ek dalej w publicznej bibliotece znale\u017ali\u015bmy \u0142azienk\u0119. Nim zd\u0105\u017cy\u0142am wyj\u015b\u0107 z damskiej, Micha\u0142 ju\u017c obczai\u0142 kawiarenk\u0119 i wybra\u0142 ciasto kokosowe. Ze wzgl\u0119du na awari\u0119 terminala mo\u017cliwa by\u0142a wy\u0142\u0105cznie p\u0142atno\u015b\u0107 got\u00f3wk\u0105, a Micha\u0142 nie mia\u0142 jej przy sobie, wi\u0119c potrzebowa\u0142 w tym celu mnie. Wysz\u0142a z tego zabawna sytuacja, bo podeszli\u015bmy oboje i Micha\u0142 powiedzia\u0142 do obs\u0142ugi, \u017ce „\u017cona p\u0142aci” \ud83d\ude09 Pa\u0144stwo byli przemili, bo prosili\u015bmy o dwa, a dostali\u015bmy trzecie w gratisie. Przysiedli\u015bmy zatem na \u0142aweczce pod bibliotek\u0105, by skonsumowa\u0107 te pyszno\u015bci. W odr\u00f3\u017cnieniu do rzeczy, kt\u00f3re jedli\u015bmy uprzednio, ciasto by\u0142o do\u015b\u0107 „wilgotne”.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Chcieli\u015bmy jeszcze zobaczy\u0107 zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca. Poszukuj\u0105c tarasu widokowego trafili\u015bmy na trzy Polki, z Ko\u0142obrzegu, kt\u00f3re te\u017c by\u0142y \u017c\u0105dne takich obrazk\u00f3w i nawet chwil\u0119 nam towarzyszy\u0142y. Takich miejsc, gdzie mo\u017cna by\u0142o spojrze\u0107 na rzek\u0119 z g\u00f3ry, w\u015br\u00f3d ostatnich tego dnia promieni s\u0142o\u0144ca, by\u0142o ca\u0142kiem sporo, wi\u0119c przystawali\u015bmy tu i \u00f3wdzie na zdj\u0119cia. Trafili\u015bmy te\u017c na niewielk\u0105 kaplic\u0119.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Inn\u0105 alejk\u0105 ni\u017c tu doszli\u015bmy, zawr\u00f3cili\u015bmy do wyj\u015bcia, tak\u017ce nie zostali\u015bmy zamkni\u0119ci w parku na noc. Poza tym przy g\u0142\u00f3wnej bramie by\u0142a str\u00f3\u017c\u00f3wka, wi\u0119c wierzyli\u015bmy, \u017ce ochrona nas wypu\u015bci, nawet je\u015bli sp\u00f3\u017animy si\u0119 tych par\u0119 minut. Na tym etapie szybko si\u0119 \u015bciemni\u0142o.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Stamt\u0105d wracali\u015bmy do hotelu oko\u0142o p\u00f3\u0142 godzinki, wspieraj\u0105c si\u0119 nawigacj\u0105, by by\u0142o szybciej. Park stanowi\u0142 najdalej po\u0142o\u017con\u0105 od naszej bazy atrakcj\u0119, kt\u00f3r\u0105 zdecydowali\u015bmy si\u0119 odwiedzi\u0107. Po powrocie zeszli\u015bmy jeszcze do hotelowej restauracji na pizz\u0119. Obs\u0142ugiwa\u0142a nas ta sama pani, co uprzednio, wi\u0119c chcieli\u015bmy jej podzi\u0119kowa\u0107. A \u017ce wypstrykali\u015bmy si\u0119 z monet, by odci\u0105\u017cy\u0107 baga\u017c, po prostu zap\u0142acili\u015bmy troch\u0119 wi\u0119cej i powiedzieli\u015bmy, \u017ce reszta jest dla niej. By\u0142o jej bardzo mi\u0142o, a dzi\u0119ki temu i nam \ud83d\ude42 Reszt\u0119 wieczoru chillowali\u015bmy z winkiem, kt\u00f3re nam zosta\u0142o, po czym po\u0142o\u017cyli\u015bmy si\u0119, by mie\u0107 si\u0142y nazajutrz na pakowanie i d\u0142uuug\u0105 drog\u0119 powrotn\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pe\u0142en dzie\u0144 w Porto pozwoli\u0142 poczu\u0107 klimat miasta i zwiedzi\u0107 wszystko to, na co jeszcze nie by\u0142o czasu. Dlatego zjedli\u015bmy solidne \u015bniadanie. Hotel mia\u0142 szerok\u0105 ofert\u0119 w ramach szwedzkiego sto\u0142u.Czytaj dalejPorto – a\u017c do zachodu s\u0142o\u0144ca nad rzek\u0105 Duero<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-22508","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-podroze-zagraniczne"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pabyF6-5R2","jetpack-related-posts":[{"id":17570,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2023\/10\/10\/szlak-osmego-widoku\/","url_meta":{"origin":22508,"position":0},"title":"Szlak \u00d3smego Widoku","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"10 pa\u017adziernika 2023","format":false,"excerpt":"B\u0119d\u0105c w okolicy Parku Oliwskiego, postanowi\u0142am wykorzysta\u0107 okazj\u0119 na przebycie kr\u00f3tkiego i bodaj\u017ce najm\u0142odszego ze szlak\u00f3w pieszych wyznaczonych na terenie Gda\u0144ska. Liczy\u0142 zaledwie dwa kilometry, a mi nie uda\u0142o si\u0119 przeby\u0107 ca\u0142o\u015bci, cho\u0107 uda\u0142o mi si\u0119 nad\u0142o\u017cy\u0107 drogi. Ale od pocz\u0105tku. Ze Starego Rynku Oliwskiego \u017cwawo ruszy\u0142am Kwietn\u0105 ku Ku\u017ani\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144skie szlaki"","block_context":{"text":"Gda\u0144skie szlaki","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdanskie-szlaki\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230724_140438.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230724_140438.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230724_140438.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/20230724_140438.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":5979,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2021\/01\/19\/wielkopolski-park-narodowy-miejsce-jak-z-obrazka\/","url_meta":{"origin":22508,"position":1},"title":"Wielkopolski Park Narodowy – miejsce jak z obrazka!","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"19 stycznia 2021","format":false,"excerpt":"Jak wspomina\u0142am ostatnio, po pierwszym dniu w\u0119dr\u00f3wki po Wielkopolskim Parku Narodowym, zasn\u0119\u0142am momentalnie. Obudzi\u0142am si\u0119 za to o sz\u00f3stej, niczym do pracy, a specjalnie nie nastawia\u0142am budzika! Uda\u0142o mi si\u0119 jeszcze zasn\u0105\u0107 p\u00f3\u0142 godziny p\u00f3\u017aniej i obudzi\u0142am si\u0119 ku mojemu zaskoczeniu o wp\u00f3\u0142do dziewi\u0105tej. Nie wiem, kiedy ostatnio mi si\u0119\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/20190810_104305.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/20190810_104305.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/20190810_104305.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":747,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2018\/12\/04\/dlugie-ogrody-czy-bylo-zielono\/","url_meta":{"origin":22508,"position":2},"title":"D\u0142ugie Ogrody – czy by\u0142o zielono? ;)","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"4 grudnia 2018","format":false,"excerpt":"Z czym kojarz\u0105 si\u0119 Wam ogrody? Z zieleni\u0105 i wielobarwnymi kwiatami? Z wiosn\u0105 lub latem? Tego dnia, chocia\u017c dzie\u0144 wcze\u015bniej by\u0142o naprawd\u0119 zimno, pogoda dopisa\u0142a. To by\u0142 Dzie\u0144 Kobiet, 2015 roku. Wraz z kole\u017cank\u0105 wybra\u0142y\u015bmy si\u0119 na spacer i nawet zaczepi\u0142 nas pewien jegomo\u015b\u0107, sk\u0142adaj\u0105c nam \u017cyczenia ;) Takich interakcji\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/41.D%C5%82ugie-Ogrody-131-300x225.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":20452,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2025\/09\/16\/pn-gor-stolowych-petla-od-lisiej-przeleczy\/","url_meta":{"origin":22508,"position":3},"title":"PN G\u00f3r Sto\u0142owych – p\u0119tla od Lisiej Prze\u0142\u0119czy","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"16 wrze\u015bnia 2025","format":false,"excerpt":"Zgodnie z za\u0142o\u017ceniem, \u017ce potrzebuj\u0119 dnia na odpoczynek, na ten dzie\u0144 zaplanowa\u0142am l\u017cejsz\u0105, mniej wi\u0119cej trzygodzinn\u0105 tras\u0119. Kole\u017canka pojecha\u0142a do Dusznik, ja walczy\u0142am z porannym b\u00f3lem g\u0142owy (chyba jeszcze by\u0142am os\u0142abiona po tym jak mnie przemoczy\u0142o dwa dni wcze\u015bniej), ale w po\u0142udnie zebra\u0142am si\u0119 na spacer. Jakie\u015b dziesi\u0119\u0107 minut od\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Lisia-Przelecz-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Lisia-Przelecz-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Lisia-Przelecz-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Lisia-Przelecz-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Lisia-Przelecz-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/Lisia-Przelecz-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":16571,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/06\/18\/barnimie-zatom-miedzybor-czyli-o-tym-jak-zaszalalam-z-kilometrami\/","url_meta":{"origin":22508,"position":4},"title":"Barnimie, Zatom, Mi\u0119dzyb\u00f3r czyli o tym, jak zaszala\u0142am z kilometrami","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"18 czerwca 2024","format":false,"excerpt":"Kolejnego dnia r\u00f3wnie\u017c postanowi\u0142am pozna\u0107 kolejny fragment Drawie\u0144skiego Parku Narodowego na w\u0142asnych nogach, odk\u0142adaj\u0105c wycieczk\u0119 rowerow\u0105 na ostatni dzie\u0144. W pewnym sensie ka\u017cdy etap mojego wyjazdu stanowi\u0142 pewien prolog do kolejnego etapu. I tak w dniu przyjazdu uwa\u017cnie przygl\u0105da\u0142am si\u0119 trasie pokonywanej autem z gospodarzem, co pomog\u0142o mi w\u0142a\u015bciwie bez\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Barnimie-01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Barnimie-01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Barnimie-01.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Barnimie-01.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Barnimie-01.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Barnimie-01.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":1477,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2019\/04\/16\/sw-wojciech-i-mackowy-poza-mapa-poza-schematem\/","url_meta":{"origin":22508,"position":5},"title":"\u015aw. Wojciech i Ma\u0107kowy – poza map\u0105, poza schematem","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"16 kwietnia 2019","format":false,"excerpt":"Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce zabiera\u0142am na spacery rodowitych gda\u0144szczan. Czasem w\u0119drowali\u015bmy po \"ich\" dzielnicy i okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce odkrywamy co\u015b nowego nawet dla kogo\u015b, kto mieszka\u0142 w danej przestrzeni ca\u0142e \u017cycie, ale i ja zyskiwa\u0142am na ni\u0105 nowe spojrzenie z tej mieszanki wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci i wspomnie\u0144 moich towarzyszy. Nierzadko z przekor\u0105 zabiera\u0142am\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/66.%C5%9Aw.Wojciech-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/66.%C5%9Aw.Wojciech-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/66.%C5%9Aw.Wojciech-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/66.%C5%9Aw.Wojciech-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22508","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22508"}],"version-history":[{"count":107,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22508\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26720,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22508\/revisions\/26720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}