{"id":20578,"date":"2025-11-25T06:00:00","date_gmt":"2025-11-25T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/?p=20578"},"modified":"2025-08-06T12:32:18","modified_gmt":"2025-08-06T10:32:18","slug":"swidnica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2025\/11\/25\/swidnica\/","title":{"rendered":"\u015awidnica"},"content":{"rendered":"\n

Do\u015b\u0107 wcze\u015bnie ruszyli\u015bmy w drog\u0119 do \u015awidnicy, aby zd\u0105\u017cy\u0107 zwiedzi\u0107 wszystkie obiekty z mojej listy, nim wsiad\u0142abym w poci\u0105g powrotny z Wa\u0142brzycha. Rozpocz\u0119li\u015bmy od Ko\u015bcio\u0142a Pokoju i byli\u015bmy tam ju\u017c o 9:00, tak jak otwierano go dla turyst\u00f3w. To by\u0142a bardzo dobra decyzja, bo zwiedzanie odbywa\u0142o si\u0119 synchronicznie z nagraniem puszczonym z g\u0142o\u015bnik\u00f3w. Przed nami wesz\u0142a tylko tr\u00f3jka nauczycieli, a pani w kasie poczeka\u0142a z w\u0142\u0105czeniem d\u017awi\u0119ku r\u00f3wnie\u017c na nasz\u0105 dw\u00f3jk\u0119. W ten spos\u00f3b nic nie przegapili\u015bmy, bo nie weszli\u015bmy w trakcie nagrania.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przyzna\u0107 jednak musz\u0119, \u017ce podczas tego zwiedzania nie robi\u0142am notatek, a g\u0142\u00f3wnie fotografowa\u0142am, staraj\u0105c si\u0119 jednak pocz\u0105tkowo i\u015b\u0107 zgodnie z narracj\u0105. Natomiast naby\u0142am ksi\u0105\u017ceczk\u0119 opisuj\u0105c\u0105 zar\u00f3wno ko\u015bci\u00f3\u0142, jak i te elementy zabudowy kompleksu, kt\u00f3re zachowa\u0142y si\u0119 do dzisiaj. Wchodzi\u0142o si\u0119 przez bram\u0119 z dat\u0105 1730 (wzniesiono j\u0105 w\u00f3wczas ponownie). Po naszej prawej mijali\u015bmy kawiarni\u0119 w dawnym domu str\u00f3\u017ca. By\u0142 to najmniejszy z budynk\u00f3w na tzw. Placu Pokoju. Po lewej z kolei sta\u0142 dom dzwonnika. Mur biegn\u0105cy w kierunku plebanii i ko\u015bcio\u0142a mia\u0142 mn\u00f3stwo tablic, kt\u00f3re opowiada\u0142y zar\u00f3wno o tej przestrzeni, jak i atrakcjach, kt\u00f3re warto zobaczy\u0107 w okolicy. Generalnie du\u017cym plusem kompleksu by\u0142 fakt, \u017ce tak\u0105 tablic\u0119 z opisem budynku, jego historii i znaczenia, mia\u0142 ka\u017cdy z nich. W XVIII wieku sta\u0142y tu 22 obiekty (dzi\u015b poza ko\u015bcio\u0142em zachowa\u0142o si\u0119 6). Ta protestancka enklawa jako ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a na tyle wyj\u0105tkowa, \u017ce wpisano j\u0105 na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO oraz Pomnik\u00f3w Historii. Na Dolnym \u015al\u0105sku osta\u0142a si\u0119 jako najlepiej zachowany zesp\u00f3\u0142 architektury lutera\u0144skiej.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

No w\u0142a\u015bnie, jaka by\u0142a zatem jego historia? Wmieszani byli w to Habsburgowie, na kt\u00f3re to nazwisko reagowa\u0142am o\u017cywieniem od swojego pobytu w Wiedniu<\/strong> \ud83d\ude09 Panowa\u0142a zasada „czyja w\u0142adza, tego religia”, a dynastia habsburska by\u0142a katolicka. Natomiast w ramach pokoju po wojnie trzydziestoletniej niech\u0119tnie, ale zgod\u0119 na budow\u0119 \u015bwi\u0105tyni wyrazi\u0142 cesarz Ferdynand III Habsburg. Zgoda zosta\u0142a udzielona w 1652 roku, luteranom dano na to zaledwie rok, a ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 zbudowany wy\u0142\u0105cznie z drewna oraz gliny ze smo\u0142\u0105 i piaskiem, no i oczywi\u015bcie poza murami miasta. Dlatego mia\u0142 konstrukcj\u0119 szachulcow\u0105. Ogl\u0105daj\u0105c jego wn\u0119trze, trudno by\u0142o uwierzy\u0107, \u017ce naprawd\u0119 wszystko wykonano z drewna! A by\u0142 to najwi\u0119kszy drewniany barokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 w Europie! Mie\u015bci\u0142 a\u017c 7,5 tysi\u0105ca os\u00f3b. Rzeczywi\u015bcie siedzenia ponumerowano, a numery wyra\u017cane by\u0142y ju\u017c w tysi\u0105cach. Aby wiernych zmie\u015bci\u0142o si\u0119 wi\u0119cej, zbudowano dwie empory, kt\u00f3re pokryto a\u017c 78 cytatami z Pisma \u015aw. Kiedy pomy\u015blimy, \u017ce jedn\u0105 z zasad luteranizmu jest „Tylko S\u0142owo” – \u00f3w fakt nie dziwi. Ale od pocz\u0105tku.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Miejsce, gdzie zlokalizowano kasy, dawniej by\u0142o Hal\u0105 Chrzt\u00f3w. Znajdowa\u0142a si\u0119 tam zabytkowa chrzcielnica z 1661 roku, zorientowa\u0142am si\u0119 jednak dopiero, gdy zwiedzali\u015bmy t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 przed wyj\u015bciem. Wcze\u015bniej, s\u0142ysz\u0105c z nagrania o chrzcielnicy, bezskutecznie szuka\u0142am jej w g\u0142\u00f3wnej cz\u0119\u015bci \u015bwi\u0105tyni i by\u0142am przekonana, \u017ce musia\u0142y j\u0105 zakry\u0107 p\u0142achty w remontowanej cz\u0119\u015bci. Zreszt\u0105, nie\u0142atwo by\u0142o dopatrze\u0107 si\u0119 detali w takiej ich masie. Doprawdy, ciekawostki czai\u0142y si\u0119 co krok, od pod\u0142ogi po sufit i osobi\u015bcie nie mia\u0142am poj\u0119cia, gdzie najpierw podzia\u0107 oczy! \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wchodzi\u0142o si\u0119 jakby od zaplecza o\u0142tarza. Zosta\u0142 wyrze\u017abiony na stulecie budowy \u015bwi\u0105tyni przez Gotfrieda Augusta Hoffmanna. P\u0142askorze\u017abie z ostatni\u0105 wieczerz\u0105 towarzyszy\u0142o 6 figur: Moj\u017cesz, Aaron, Jezus, Jan Chrzciciel, Piotr i Pawe\u0142. Zaprezentowano te\u017c scen\u0119 chrztu Jezusa w Jordanie i zapisano cytat jej towarzysz\u0105cy: „To jest m\u00f3j syn umi\u0142owany, w kt\u00f3rym mam upodobanie” (t\u0142umaczenie z ksi\u0105\u017ceczki delikatnie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142o, ale zachowywa\u0142o ten sens). Na g\u00f3rze by\u0142 jeszcze baranek z chor\u0105gwi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ambon\u0119 r\u00f3wnie\u017c wyrze\u017abi\u0142 Hoffmann, ale ufundowa\u0142 lokalny papiernik i jego nazwisko (Riediger) zapisano na ambonie. Poza scenami biblijnymi ukazano tu alegorie trzech cn\u00f3t: Wiary z krzy\u017cem, Nadziei z kotwic\u0105 i Mi\u0142o\u015bci z dzieckiem. Anio\u0142 u szczytu tr\u0105bi na S\u0105d Ostateczny. Ciekawostk\u0119 stanowi\u0142a klepsydra, a w\u0142a\u015bciwie jakby cztery zestawione razem. Mia\u0142y odmierza\u0107 cztery razy po p\u00f3\u0142 godziny, co wyznacza\u0142o czas kazania.<\/p>\n\n\n\n

Wra\u017cenie robi\u0142y tak\u017ce Du\u017ce Organy – pierwsze pochodzi\u0142y z lat 60. XVII wieku, ale by\u0142y wielokrotnie naprawiane i wymieniane. Obecne by\u0142y m\u0142odsze – powsta\u0142y w 1909 roku, pochodzi\u0142y ze \u015bwidnickiej pracowni, mia\u0142y zasilanie elektryczne i przesz\u0142y renowacj\u0119 w 2016 roku. Zdobi\u0142y je ruchome anio\u0142ki z instrumentami. Nie mia\u0142am pewno\u015bci, jaki by\u0142 ich stan obecnie, ale dawniej liczy\u0142y 62 tysi\u0105ce piszcza\u0142ek.<\/p>\n\n\n\n

Innym wyr\u00f3\u017cnionym miejscem by\u0142a Lo\u017ca Hochberg\u00f3w. Zbudowano j\u0105 w 1698 roku i mia\u0142a by\u0107 wyrazem wdzi\u0119czno\u015bci za pomoc tej rodziny w staraniach o budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a lutera\u0144skiego (oni sami te\u017c byli luteranami) i wsparcie finansowe. St\u0105d pojawiaj\u0105 si\u0119 tu akcenty zwi\u0105zane z Hochbergami – wizerunki ich d\u00f3br rodowych, takich jak np. Zamek Ksi\u0105\u017c<\/strong>, elementy heraldyczne czy dotycz\u0105ce historii rodu.<\/p>\n\n\n\n

Na wspomnianych ju\u017c emporach poza zapisanymi biblijnymi cytatami by\u0142y te\u017c zilustrowane historie biblijne i alegoryczne, tarcze cech\u00f3w oraz epitafia. Zainteresowa\u0142y mnie szczeg\u00f3lnie te ostatnie, chocia\u017c nie by\u0142y dla mnie tak czytelne, jak gda\u0144skie – jednak historia regionu Dolnego \u015al\u0105ska wci\u0105\u017c stanowi\u0142a dla mnie niemal czyst\u0105 kart\u0119, a moja dot\u0105d zdobyta wiedza by\u0142a mocno wybi\u00f3rcza.<\/p>\n\n\n\n

Warto by\u0142o podnie\u015b\u0107 tak\u017ce g\u0142ow\u0119 do g\u00f3ry, by zobaczy\u0107 malowid\u0142a. W centrum nawi\u0105zano do \u015aw. Tr\u00f3jcy, pod kt\u00f3rej wezwaniem by\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 Pokoju. Nad Halami (kolejno z ruchem wskaz\u00f3wek zegara: O\u0142tarzow\u0105, \u015alub\u00f3w, Zmar\u0142ych, Polow\u0105) namalowano odpowiednio: Niebia\u0144skie Jeruzalem, upadek Babilonu, Boga Ojca i S\u0105d Ostateczny).<\/p>\n\n\n\n

Moj\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142a te\u017c czarna tablica. Kojarzy\u0142am takow\u0105 z wizyt\u0105 w ko\u015bciele lutera\u0144skim w Szczecinie<\/a><\/strong>. Zapisywano tam, jakie pie\u015bni przypisano do danego dnia. Przed wyj\u015bciem podeszli\u015bmy jeszcze do mapki z obiektami rozsianymi po ca\u0142ym kraju, zwi\u0105zanymi z ewangelikami. Nie zabrak\u0142o te\u017c Gda\u0144ska. Rozejrzeli\u015bmy si\u0119 po gablotach wystawionych w Hali Chrzt\u00f3w, przyjrzeli\u015bmy wystawie w formie tablic, odkryli\u015bmy chrzcielnic\u0119 i opu\u015bcili\u015bmy \u015bwi\u0105tyni\u0119.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przeszli\u015bmy nast\u0119pnie przez cmentarz. Chowano tu pastor\u00f3w, wa\u017cne \u015bwidnickie osobisto\u015bci, ale tak\u017ce zwyk\u0142ych parafian. Po raz pierwszy w 1654 roku, po raz ostatni w 1957 roku. Podobnie jak pozosta\u0142e obiekty, tak\u017ce i jego stopniowo poddawano renowacji. Zachowa\u0142o si\u0119 sporo nagrobk\u00f3w, a niekt\u00f3re epitafia i p\u0142yty nagrobne wyeksponowano wok\u00f3\u0142 samego ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Id\u0105c dalej, min\u0119li\u015bmy ciekawe drzewo, w du\u017cej mierze puste w \u015brodku, a z zewn\u0105trz obro\u015bni\u0119te bluszczem. Dotarli\u015bmy do domu kantora i wikariuszy, przy czym duchowni wchodzili od zachodu, a organista i kantor od wschodu. Budynek powsta\u0142 w 1740 roku i mia\u0142 ju\u017c ceglany parter. Po II wojnie \u015bwiatowej d\u0142ugo mie\u015bci\u0142y si\u0119 w nim mieszkania komunalne, finalnie jednak sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 Centrum Edukacji Ekologicznej.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Za panowania J\u00f3zefa I Habsburga uda\u0142o si\u0119 te\u017c zawrze\u0107 ugod\u0119, kt\u00f3ra zezwala\u0142a luteranom na budow\u0119 szk\u00f3\u0142 (do tej pory dzieci ucz\u0119szcza\u0142y wci\u0105\u017c do szk\u00f3\u0142 katolickich) i tak\u0105 funkcj\u0119 dawniej pe\u0142ni\u0142 s\u0105siedni budynek. Mia\u0142 konstrukcj\u0119 szachulcow\u0105, a na \u015bcianie znalaz\u0142o si\u0119 miejsce dla epitafi\u00f3w pierwszego rektora i prorektora tzw. Luterheim. Towarzyszy\u0142a im tablica z motylem (dusza ulatuj\u0105ca do nieba) i w\u0119\u017cem oplataj\u0105cym ziemski glob (symbol grzesznego \u015bwiata), kt\u00f3r\u0105 uczniowie ufundowali nauczycielom. Dzi\u015b we wn\u0119trzu dawnego liceum mie\u015bci\u0142 si\u0119 pensjonat.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Dotarli\u015bmy wreszcie do dzwonnicy, kt\u00f3ra zwraca\u0142a na siebie uwag\u0119 ju\u017c na dzie\u0144 dobry. Gdy podeszli\u015bmy bli\u017cej do ciekawego budynku o szachulcowej budowie, mogli\u015bmy wyczyta\u0107, \u017ce powsta\u0142 w 1708 roku. Wcze\u015bniej ewangelik\u00f3w dotyczy\u0142 zakaz budowy wie\u017cy, dzwonnicy i innych w podobny spos\u00f3b dominuj\u0105cych obiekt\u00f3w. Stary obiekt odrestaurowano, ale dzwony wewn\u0105trz by\u0142y nowsze – zachowa\u0142 si\u0119 jeden z zabytkowych i sta\u0142 za o\u0142tarzem w ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Fajnym akcentem na pewno by\u0142a makieta z zabudow\u0105 ca\u0142ego Placu Pokoju. Przy tej okazji pokaza\u0142am koledze, jak w alfabecie Braille’a zapisuje si\u0119 cyfry. Stanowi\u0142o to ciekawostk\u0119, kt\u00f3r\u0105 sama odkry\u0142am kiedy\u015b, poszukuj\u0105c informacji do pracy. Na tym sko\u0144czyli\u015bmy zwiedzanie tej lutera\u0144skiej enklawy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

\u015awidnicy m\u00f3j kompan nie zna\u0142 tak dobrze, wi\u0119c tym razem ja nawigowa\u0142am, spaceruj\u0105c od atrakcji do atrakcji. Szperaj\u0105c w poszukiwaniu ciekawostek jeszcze przed wyjazdem, znalaz\u0142am Dziki \u015awidnickie. Rze\u017aba przesz\u0142a jednak moje naj\u015bmielsze oczekiwania. Rodzina zaczytanych dzik\u00f3w mog\u0142a skra\u015b\u0107 serducho, a motywy ksi\u0105\u017ckowe nie by\u0142y przypadkowe, bo znajdowali\u015bmy si\u0119 w s\u0105siedztwie biblioteki. Mnie najbardziej urzek\u0142 warchlaczek popijaj\u0105cy wylany z ka\u0142amarza atrament i drugi – okularnik zaczytany w jakiej\u015b opas\u0142ej ksi\u0119dze \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Id\u0105c w kierunku rynku, wypatrzy\u0142am mural \u015bwidnickiej pisarki Urszuli Koz\u0142owskiej. By\u0142a autork\u0105 ksi\u0105\u017cek dla dzieci i przegra\u0142a walk\u0119 z nowotworem, maj\u0105c 59 lat.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Im bli\u017cej centrum byli\u015bmy, tym wi\u0119cej mijali\u015bmy ciekawych architektonicznie kamienic. Sama polowa\u0142am na kilka konkretnych. Najpierw jednak zaskoczy\u0142o mnie, \u017ce \u015awidnica pozazdro\u015bci\u0142a Gda\u0144skowi i te\u017c mieli swoj\u0105 fontann\u0119 Neptuna. Jednak co orygina\u0142, to orygina\u0142 \ud83d\ude09 Nieopodal sta\u0142a jeszcze ciekawa kolumna. Jednocze\u015bnie uwa\u017cnie przygl\u0105da\u0142am si\u0119 biegn\u0105cej okr\u0119\u017cnie numeracji, a\u017c znalaz\u0142am Rynek 7 czyli Dom pod Z\u0142ot\u0105 Koron\u0105. Szuka\u0142am jej wy\u017cej, ale korona znalaz\u0142a si\u0119 nad portalem. I by\u0142 to pewien paradoks, bo kamienica mia\u0142a ca\u0142\u0105 fasad\u0119 tak bogato zdobion\u0105, \u017ce znalezienie korony wymaga\u0142o chwili. Tymczasem odwrotn\u0105 strategi\u0119 zastosowano w s\u0105siednim budynku. Pod \u00f3semk\u0105 mieszka\u0142a kiedy\u015b astronomka Maria Kunic. Fasada wygl\u0105da\u0142a przeci\u0119tnie, ale portal by\u0142 zdobny w detale i naprawd\u0119 elegancki. Nad drzwiami by\u0142 bohater lokalnej legendy, od kt\u00f3rego budynek ten nazywano Kamienic\u0105 Pod Z\u0142otym Ch\u0142opkiem.<\/p>\n\n\n\n

W\u0119drowali\u015bmy dalej wzd\u0142u\u017c kolejnych pierzei, a jakby wok\u00f3\u0142 ratusza. Niestety ratusz by\u0142 remontowany i tylko gdzieniegdzie perspektywa pozwala\u0142a zobaczy\u0107 jego wie\u017c\u0119. Za to zatrzyma\u0142y mnie kamieniczki z numerami 17 i 18. Finalnie dotar\u0142am jednak do tej o numerze 25, na kt\u00f3r\u0105 polowa\u0142am. W tej przestrzeni do odkrycia zosta\u0142 mi ju\u017c tylko pomnik Marii Kunic. Oczywi\u015bcie przysiad\u0142am si\u0119 do zdj\u0119cia do \u015bwidnickiej astronomki. Obok pomnika znajdowa\u0142o si\u0119 wej\u015bcie do Muzeum Dawnego Kupiectwa. My\u015bla\u0142am o jego odwiedzeniu, gdybym mia\u0142a wi\u0119cej czasu.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Tymczasem jednak zosta\u0142o ju\u017c niewiele, bo raptem trzy obiekty. Pierwszym by\u0142a kamienica przy Pu\u0142askiego 24, kt\u00f3r\u0105 okre\u015blano jako barokow\u0105 i dlatego godn\u0105 obejrzenia. Zdecydowanie wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 na tle s\u0105siednich i zdobieniami, i kolorystyk\u0105, ale trudno by\u0142o j\u0105 w ca\u0142o\u015bci sfotografowa\u0107, bo przed ni\u0105 zaparkowa\u0142y du\u017ce auta, nie brakowa\u0142o przechodni\u00f3w, a jedna pani wr\u0119cz stan\u0119\u0142a tam, by porozmawia\u0107 przez telefon.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pnie odwiedzi\u0142am katedr\u0119 \u015aw. Stanis\u0142awa i \u015aw. Wac\u0142awa. Powsta\u0142a w XIV-XV wieku w stylu gotyckim i okre\u015blono j\u0105 jako najwy\u017csz\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 na \u015al\u0105sku (103 m). Wystr\u00f3j by\u0142 po cz\u0119\u015bci gotycki, po cz\u0119\u015bci barokowy. Przed obiektem na placu znajdowa\u0142a si\u0119 makieta centrum miasta, potem podesz\u0142am pod g\u0142\u00f3wne wej\u015bcie. Natrafi\u0142am akurat na moment, gdy ksi\u0105dz udziela\u0142 wywiadu do telewizji. M\u00f3wi\u0142 bardzo p\u0142ynnie, ale po wszystkim przyzna\u0142 si\u0119 dziennikarzom, \u017ce stresowa\u0142 si\u0119 i nie ma dono\u015bnego g\u0142osu. Oni zapewniali go, \u017ce wszystko wysz\u0142o super i zapowiedzieli, \u017ce jeszcze zaprosz\u0105 go do studia. A \u017ce w mi\u0119dzyczasie z\u0142apali\u015bmy kontakt wzrokowy i ju\u017c u\u015bmiechali\u015bmy si\u0119 do siebie, skomplementowa\u0142am kap\u0142ana, \u017ce jego g\u0142os by\u0142 bardzo przyjemny i melodyjny. Zapyta\u0142 mnie, czy przyjecha\u0142am z daleka, a gdy powiedzia\u0142am, \u017ce z Gda\u0144ska, uzna\u0142, \u017ce to blisko \ud83d\ude09 Zach\u0119ci\u0142, by wej\u015b\u0107 i zobaczy\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u015brodku. Taki by\u0142 plan. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce ju\u017c bogato zdobione portale robi\u0142y dobr\u0105 reklam\u0119 \ud83d\ude42 Wewn\u0105trz najpierw uwag\u0119 zwraca\u0142y malowane filary i \u015bciany powy\u017cej nich, a nast\u0119pnie gwia\u017adziste sklepienie. Przesz\u0142am si\u0119 wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a, odwiedzaj\u0105c tak\u017ce boczne kaplice. Liczne malowid\u0142a na bokach nawy g\u0142\u00f3wnej przedstawia\u0142y m.in. \u015bwi\u0119tych, b\u0119d\u0105cych patronami \u015bwi\u0105tyni. Chwil\u0119 uwagi po\u015bwi\u0119ci\u0142am tak\u017ce organom i ambonie, ale najbardziej zaintrygowa\u0142o mnie prezbiterium, gdzie nad o\u0142tarzem na kolumnach wspiera\u0142 si\u0119 ozdobny okr\u0105g. Mnogo tu by\u0142o od p\u0142askorze\u017ab i figur. Ale ta inno\u015b\u0107 prowokowa\u0142a tak\u017ce do spojrzenia w g\u00f3r\u0119, co pozwala\u0142o dostrzec zdobienia na suficie. Nie by\u0142am w stanie jednoznacznie stwierdzi\u0107, czy wykorzystano malarstwo iluzoryczne czy r\u00f3wnie\u017c p\u0142askorze\u017aby, ale stawia\u0142abym na to drugie. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Zosta\u0142a jeszcze jedna kamienica – pod adresem D\u0142uga 45. Szybko zorientowali\u015bmy si\u0119, sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa Dom Pod Bykami, bo na rogu sta\u0142y sobie takie rze\u017abione dwa \ud83d\ude09 Nie\u015bwiadomi tego, mijali\u015bmy budynek ju\u017c rano, jad\u0105c w kierunku Ko\u015bcio\u0142a Pokoju. Tym razem mogli\u015bmy si\u0119 zatrzyma\u0107, przyjrze\u0107, sfotografowa\u0107. Obecnie w tym miejscu mie\u015bci\u0142a si\u0119 apteka.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Z listy wszystko odhaczy\u0142am, wi\u0119c by\u0142am usatysfakcjonowana. Mieli\u015bmy jeszcze lekki zapas czasu, uznali\u015bmy wi\u0119c, \u017ce czas na obiadek. Trafili\u015bmy na posi\u0142ek do baru mlecznego o nazwie… Obiadek \ud83d\ude42 Nale\u015bniki na ciep\u0142o stanowi\u0142y mi\u0142\u0105 odmian\u0119 dla prowiantu na podr\u00f3\u017c poci\u0105giem. Droga up\u0142yn\u0119\u0142a mi jednak bardzo szybko. Nie wraca\u0142am jeszcze do Gda\u0144ska, lecz jecha\u0142am do Warszawy, a obok mnie siedzia\u0142a pani, z kt\u00f3r\u0105 nie do\u015b\u0107, \u017ce przeuroczo si\u0119 rozmawia\u0142o, to jeszcze jecha\u0142a tak jak ja – i do Centralnej, i tym samym tramwajem na ten sam przystanek.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Do\u015b\u0107 wcze\u015bnie ruszyli\u015bmy w drog\u0119 do \u015awidnicy, aby zd\u0105\u017cy\u0107 zwiedzi\u0107 wszystkie obiekty z mojej listy, nim wsiad\u0142abym w poci\u0105g powrotny z Wa\u0142brzycha. Rozpocz\u0119li\u015bmy od Ko\u015bcio\u0142a Pokoju i byli\u015bmy tam ju\u017cCzytaj dalej\u015awidnica<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-20578","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/sabyF6-swidnica","jetpack-related-posts":[{"id":767,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2018\/12\/08\/mlyniska-uwaga-kontrola\/","url_meta":{"origin":20578,"position":0},"title":"M\u0142yniska – „Uwaga, kontrola!”","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"8 grudnia 2018","format":false,"excerpt":"Wiecie, zastanawia\u0142am si\u0119, jak przygotowa\u0107 ten wpis. Bo w\u0142a\u015bciwie M\u0142yniska realizowa\u0142am do sp\u00f3\u0142ki z G\u00f3rnym Wrzeszczem. Ale przecie\u017c to spory obszar i zwiedzenie go zaj\u0119\u0142o mi a\u017c siedem spacer\u00f3w! Szczerze m\u00f3wi\u0105c, nie wyobra\u017cam sobie zmie\u015bci\u0107 tego w jednym tek\u015bcie. Zw\u0142aszcza, \u017ce ka\u017cda z tych przestrzeni kojarzy\u0142a mi si\u0119 indywidualnie, z\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/44.M%C5%82yniska-114-300x225.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":18034,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/10\/08\/biebrzanski-park-narodowy-gora-kladka-i-zamek\/","url_meta":{"origin":20578,"position":1},"title":"Biebrza\u0144ski Park Narodowy – g\u00f3ra, k\u0142adka i zamek","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"8 pa\u017adziernika 2024","format":false,"excerpt":"Nazajutrz po przyje\u017adzie postanowi\u0142am zrobi\u0107 nieco d\u0142u\u017csz\u0105 tras\u0119. Ze wzgl\u0119du na zapowiadane upa\u0142y chcia\u0142am ruszy\u0107 jak najwcze\u015bniej z rana, ale \u017ale spa\u0142am tej nocy, wi\u0119c mia\u0142am niemrawy poranek i wysz\u0142am oko\u0142o 8:30. Po opuszczeniu miejsca noclegu wysz\u0142am na g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0119 i przy bramie zobaczy\u0142am pierwszy czerwony znak. Trasa wiod\u0142a wzd\u0142u\u017c\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Biebrzanski-2-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Biebrzanski-2-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Biebrzanski-2-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Biebrzanski-2-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Biebrzanski-2-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Biebrzanski-2-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":20209,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2025\/06\/24\/kostrzyn-nad-odra-z-wizyta-w-ceglanym-raju\/","url_meta":{"origin":20578,"position":2},"title":"Kostrzyn nad Odr\u0105 – z wizyt\u0105 w ceglanym raju","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"24 czerwca 2025","format":false,"excerpt":"Nocuj\u0105c w Kostrzynie, nie mogliby\u015bmy odpu\u015bci\u0107 przeja\u017cd\u017cki po samym mie\u015bcie. Cho\u0107 w wyniku wypadku z dnia poprzedniego stanowi\u0142a wi\u0119ksze wyzwanie. Pokonali\u015bmy 14 km, z czego nie wszystko rzeczywi\u015bcie jad\u0105c. Miejscami prowadzi\u0142am rower, bo na nier\u00f3wnej nawierzchni trz\u0119s\u0142o i zwyczajnie sprawia\u0142o mi to b\u00f3l. Pierwszy punkt do odhaczenia paradoksalnie wcale nie\u2026","rel":"","context":"W \u201eInne"","block_context":{"text":"Inne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/inne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Kostrzyn-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Kostrzyn-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Kostrzyn-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Kostrzyn-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Kostrzyn-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Kostrzyn-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":20175,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2025\/05\/27\/pn-ujscie-warty-z-witnicy-przez-polder-polnocny\/","url_meta":{"origin":20578,"position":3},"title":"PN Uj\u015bcie Warty – z Witnicy przez Polder P\u00f3\u0142nocny","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"27 maja 2025","format":false,"excerpt":"Drugiego dnia przejechali\u015bmy poci\u0105giem regionalnym z Gorzowa Wielkopolskiego do Witnicy, zlokalizowanej mi\u0119dzy nim, a docelowym Kostrzynem nad Odr\u0105. Poci\u0105g mia\u0142 kilkana\u015bcie minut op\u00f3\u017anienia, co wykorzystali\u015bmy, by rozejrze\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 peronu. Szczeg\u00f3lnie ciekawa by\u0142a drewniana wie\u017ca ci\u015bnie\u0144 oraz wielkogabarytowa pompa. I podobnie jak w Zb\u0105szynku, natrafili\u015bmy na betonowy schron jednoosobowy. Podczas\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":552,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2018\/11\/06\/przymorze-czy-juz-wtedy-je-kochalam\/","url_meta":{"origin":20578,"position":4},"title":"Przymorze – czy ju\u017c wtedy je kocha\u0142am?","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"6 listopada 2018","format":false,"excerpt":"My\u015bl\u0119, \u017ce nikt z Was, kto przeczyta\u0142 sobotni wpis dotycz\u0105cy drugiej ods\u0142ony tegorocznego spaceru bloger\u00f3w, nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Przymorze to jedna z moich ulubionych dzielnic i naprawd\u0119 doskonale si\u0119 czuj\u0119, przebywaj\u0105c tu. Nie da si\u0119 jednak ukry\u0107, \u017ce gdy w 2014 roku robi\u0142am sw\u00f3j gda\u0144ski projekt, niekoniecznie zna\u0142am t\u0119\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/27.Przymorze-125-300x225.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":18023,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/w-drodze-do-biebrzanskiego-parku-narodowego\/","url_meta":{"origin":20578,"position":5},"title":"W drodze do Biebrza\u0144skiego Parku Narodowego","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"24 wrze\u015bnia 2024","format":false,"excerpt":"Zapakowa\u0142am si\u0119 rekordowo, bo wzi\u0119\u0142am a\u017c 19 kg, z czego po\u0142ow\u0119 stanowi\u0142 prowiant, bo i po\u0142ow\u0119 wyjazdu mia\u0142am przebywa\u0107 w Osowcu, gdzie nie by\u0142o sklep\u00f3w. Pociesza\u0142a mnie jednak my\u015bl, \u017ce wr\u00f3c\u0119 zaledwie z po\u0142ow\u0105 tego obci\u0105\u017cenia ;) W sobotni poranek podesz\u0142am na przystanek autobusowy, aby podjecha\u0107 na dworzec. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20578"}],"version-history":[{"count":29,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24018,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20578\/revisions\/24018"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}