{"id":19140,"date":"2024-02-27T06:00:00","date_gmt":"2024-02-27T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/?p=19140"},"modified":"2024-02-27T09:04:45","modified_gmt":"2024-02-27T08:04:45","slug":"wieden-3-krypta-kapucynow-czyli-o-habsburgach-slow-wiecej-niz-kilka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/02\/27\/wieden-3-krypta-kapucynow-czyli-o-habsburgach-slow-wiecej-niz-kilka\/","title":{"rendered":"Wiede\u0144 #3 Krypta Kapucyn\u00f3w czyli o Habsburgach s\u0142\u00f3w wi\u0119cej ni\u017c kilka ;)"},"content":{"rendered":"\n

Drug\u0105 biletowan\u0105 atrakcj\u0105, kt\u00f3r\u0105 odwiedzi\u0142y\u015bmy po Hofburgu<\/a><\/strong>, by\u0142a Krypta Kapucyn\u00f3w. Maj\u0105c jeszcze kilka minut do trzynastej, zajrza\u0142y\u015bmy do ko\u015bcio\u0142a kapucyn\u00f3w. Nast\u0119pnie wybra\u0142y\u015bmy si\u0119 do kas, gdzie wydrukowany bilet wymieniono nam na ichni. Obs\u0142uga okaza\u0142a si\u0119 przemi\u0142a i chocia\u017c wej\u015bcie by\u0142o na okre\u015blon\u0105 godzin\u0119, czas zwiedzania nie by\u0142 limitowany, dlatego mog\u0142am da\u0107 upust instynktom „japo\u0144skiego turysty”.<\/p>\n\n\n\n

I tak, wiem, ekscytacja kryptami wielu ludziom mo\u017ce nie wydawa\u0107 si\u0119 czym\u015b naturalnym. Jednak zafascynowana histori\u0105 arcyksi\u0119cia Rudolfa, a id\u0105c tym tropem, nasycona now\u0105 wiedz\u0105 o dynastii Habsburg\u00f3w, mocno prze\u017cywa\u0142am wizyt\u0119 w Krypcie Kapucyn\u00f3w. W przygotowaniu tego wpisu materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe okaza\u0142y si\u0119 nieocenione. A by\u0142y to zar\u00f3wno lektury sprzed wyjazdu („Oskar\u017cam arcyksi\u0119cia Rudolfa”, „Habsburgowie”), jak i zakupiony na koniec zwiedzania (wraz z kolejnym nar\u0119czem poczt\u00f3wek) angloj\u0119zyczny przewodnik po samej Krypcie.<\/p>\n\n\n\n

Habsburgowie, jakkolwiek pochowani z honorami, cz\u0119sto w zdobionych trumnach, nie byli wpuszczani do Krypty od razu. Orszak dociera\u0142 na miejsce, puka\u0142 do drzwi, po czym g\u0142os ze \u015brodka pyta\u0142 „kto idzie”. Je\u015bli zmar\u0142ego bogato tytu\u0142owano, g\u0142os odpowiada\u0142 „nie znam go”. Dopiero gdy szambelan pokornie okre\u015bli\u0142 zmar\u0142\u0105 osob\u0119 jej imieniem, dodaj\u0105c przy tym „biedny i nieszcz\u0119sny grzesznik”, otwiera\u0142y si\u0119 drzwi do miejsca wiecznego spoczynku kolejnego przedstawiciela czy przedstawicielki rodu Habsburg\u00f3w i przeor kapucyn\u00f3w pozwala\u0142 wprowadzi\u0107 trumn\u0119.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Zakon kapucyn\u00f3w przyby\u0142 do Wiednia w 1599 roku. Pocz\u0105tki Krypty Kapucyn\u00f3w si\u0119gaj\u0105 jednak pierwszej po\u0142owy XVII wieku. W\u00f3wczas \u015brodki na ten cel wy\u0142o\u017cy\u0142a cesarzowa Anna. Zmar\u0142a nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej, do tego bardzo m\u0142odo (jako 33-latka w grudniu 1618 roku). Zaledwie kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej zmar\u0142 jej m\u0105\u017c – cesarz Matthias, b\u0119d\u0105cy jednocze\u015bnie jej starszym o 28 lat kuzynem, ale i bratem cesarza Rudolfa II, po kt\u00f3rym obj\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 cesarsk\u0105. W kontra\u015bcie do brata by\u0142 postrzegany bardzo pozytywnie, jako otwarta osoba o dobrym charakterze. \u015amier\u0107 Matthiasa spe\u0142nia\u0142a zapisan\u0105 po \u0142acinie zasad\u0119 7M Keplera – w wolnym t\u0142umaczeniu: „Wielki monarcha \u015bwiata umrze w \u015brodku miesi\u0105ca marca”. I rzeczywi\u015bcie, zmar\u0142 20 marca 1619 roku. Cia\u0142a ma\u0142\u017conk\u00f3w przeniesiono do Krypty w 1633 roku i podczas zwiedzania trumny cesarskiej pary mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 zza kraty naprzeciw wej\u015bcia – wn\u0119k\u0119 t\u0119 nazwano Krypt\u0105 Fundator\u00f3w. Tymczasem po lewej znajdowa\u0142y si\u0119 groby dawniej mieszcz\u0105ce si\u0119 w tzw. Krypcie Anio\u0142\u00f3w – w male\u0144kich trumnach pochowano dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Jeden z potomk\u00f3w Matthiasa – Ferdynand III, drugi pochowany u kapucyn\u00f3w cesarz, rozbudowa\u0142 Krypt\u0119. Z trzech ma\u0142\u017ce\u0144stw mia\u0142 w sumie jedena\u015bcioro dzieci. Jednak wielu jego najbli\u017cszych \u015bmier\u0107 zabra\u0142a do\u015b\u0107 szybko – dw\u00f3ch syn\u00f3w pochowa\u0142 w ci\u0105gu tygodnia na skutek epidemii, dwie pierwsze \u017cony zmar\u0142y przy porodach, ale i troje innych dzieci zmar\u0142o jeszcze w dzieci\u0144stwie. Krypt\u0119 dalej rozbudowa\u0142 jego syn, cesarz Leopold I, a t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 od jego imienia nazwano Krypt\u0105 Leopolda.<\/p>\n\n\n\n

W tej krypcie zosta\u0142a pochowania chocia\u017cby c\u00f3rka cesarza Ferdynanda III – Eleonora Maria, p\u00f3\u017aniejsza \u017cona Micha\u0142a Korybuta Wi\u015bniowieckiego, po jego \u015bmierci po\u015blubiona lotary\u0144skiemu Karolowi V, kt\u00f3ry pierwotnie mia\u0142 by\u0107 jej m\u0119\u017cem i para mia\u0142a ostatecznie pi\u0119cioro dzieci. Wnukiem tej pary by\u0142 Franciszek Stefan, kt\u00f3rego posta\u0107 zostanie jeszcze wspomniana p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Sam Leopold jednak pochowany zosta\u0142 w kolejnej cz\u0119\u015bci – Krypcie Karola. Do niego nale\u017ca\u0142a pierwsza trumna po lewej stronie. Zas\u0142yn\u0105\u0142 dzi\u0119ki odsieczy wiede\u0144skiej, za kt\u00f3r\u0105 s\u0142usznie doceniamy Jana III Sobieskiego, Leopold bowiem przyby\u0142 tam z bezpiecznego Linzu dwa dni po tym, jak wojska wielu pa\u0144stw pod wodz\u0105 kr\u00f3la Polski zmierzy\u0142y si\u0119 z Turkami i zwyczajnie przypisa\u0142 sobie zas\u0142ugi.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie prywatne \u017cycie Leopolda nie by\u0142o pasmem sukces\u00f3w. Pierwsza \u017cona, kt\u00f3r\u0105 bardzo kocha\u0142, zmar\u0142a bez m\u0119skiego potomka, dlatego zach\u0119cano go do ponownego o\u017cenku, by przed\u0142u\u017cy\u0107 dynasti\u0119. Jednak cesarz wola\u0142 tworzy\u0107 kompozycje ku czci zmar\u0142ej ni\u017c \u017ceni\u0107 si\u0119 powt\u00f3rnie. Wreszcie uleg\u0142 namowom, ma\u0142\u017conka jednak r\u00f3wnie\u017c nied\u0142ugo zmar\u0142a. Trzecia \u017cona urodzi\u0142a mu dziesi\u0119cioro dzieci, z czego sze\u015bcioro prze\u017cy\u0142o, a dw\u00f3ch syn\u00f3w zasiad\u0142o p\u00f3\u017aniej na tronie.<\/p>\n\n\n\n

Moj\u0105 uwag\u0119 wizualnie zwraca\u0142y jednak bardziej nagrobki po prawej stronie. Jeden z nich nale\u017ca\u0142 do kolejnego cesarza J\u00f3zefa I. By\u0142 dobrze wykszta\u0142cony, m\u00f3wi\u0142 biegle siedmioma j\u0119zykami i to w\u0142a\u015bnie on po\u0142o\u017cy\u0142 „kamie\u0144 w\u0119gielny” pod Pa\u0142ac Sch\u00f6nbrunn.<\/p>\n\n\n\n

Ostatnia trumna po tej stronie, niezwykle zdobiona, nale\u017ca\u0142a do cesarzowej El\u017cbiety Krystyny – \u017cony cesarza Karola VI, pochowanego naprzeciwko oraz matki Marii Teresy. Jedynym ich synem by\u0142 Leopold Jan i jego \u015bmier\u0107 by\u0142a powodem wej\u015bcia w \u017cycie tzw. sankcji pragmatycznej. Zostawiaj\u0105c po sobie same c\u00f3rki, wspomniany Karol VI by\u0142 de facto ostatnim Habsburgiem w linii m\u0119skiej. Dlatego ustanowi\u0142 prawo, kt\u00f3re pozwala\u0142o dziedziczy\u0107 tron jego c\u00f3rkom przed c\u00f3rkami jego brata J\u00f3zefa, poprzedniego cesarza, aczkolwiek ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 nie mog\u0142y dosta\u0107 tytu\u0142u cesarza. Co do samej trumny, by\u0142a jedn\u0105 z tych, przy kt\u00f3rych najbardziej przygl\u0105da\u0142am si\u0119 detalom. Czaszki by\u0142y do\u015b\u0107 oczywistym akcentem w krypcie i przyci\u0105ga\u0142y mnie jako biologa. Mniej spodziewany by\u0142 fakt, i\u017c wed\u0142ug przewodnika relief z przodu prezentowa\u0142 bitw\u0119 pod Saragoss\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Przed przej\u015bciem do kolejnej cz\u0119\u015bci – Krypty Marii Teresy, znajdowa\u0142a si\u0119 plansza z drzewem genealogicznym Habsburg\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Tymczasem po przej\u015bciu do Krypty Marii Teresy, wybudowanej w 1753 roku, warto by\u0142o przyjrze\u0107 si\u0119 planom po obu stronach bramy. Prezentowa\u0142y one pochowane tu postaci z jednoczesnym umiejscowieniem trumien. Moj\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142a jedna z male\u0144kich, ale tak\u017ce centralnie ustawiony nagrobek Marii Teresy i jej m\u0119\u017ca Franciszka Stefana, kt\u00f3ry kazali przygotowa\u0107 na d\u0142ugo przed \u015bmierci\u0105 – maj\u0105c 37 i 46 lat. By\u0142 dostojny i bogaty w detale (postaci zakochanych odpowiadaj\u0105 pono\u0107 tej parze), ale i samo pomieszczenie wyr\u00f3\u017cnia\u0142o si\u0119 stylem rokoko, malowid\u0142ami na \u015bcianach i kopulastym suficie.<\/p>\n\n\n\n

Franciszek Stefan, z racji pokrewie\u0144stwa z Habsburgami, by\u0142 przez Karola VI traktowany niczym syn, nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce otrzyma\u0142 r\u0119k\u0119 c\u00f3rki, kt\u00f3ra mia\u0142a po nim dziedziczy\u0107. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o nadzwyczaj udane. Mari\u0119 Teres\u0119 traktowano niczym Landesmutter, matk\u0119 narodu, ale i prywatnie urodzi\u0142a Franciszkowi Stefanowi szesna\u015bcioro dzieci. Odt\u0105d macierzy\u0144stwo i \u017cycie prywatne sta\u0142o si\u0119 jednym z priorytet\u00f3w dynastii, kt\u00f3ra na sw\u00f3j spos\u00f3b uleg\u0142a odrodzeniu, bo wielodzietni (w rozumieniu ponad dziesi\u0119ciorga dzieci) byli tak\u017ce kolejni w\u0142adcy: Leopold II i jego syn Franciszek II (I) – ostatni cesarz Cesarstwa Rzymskiego, ale pierwszy cesarz Austrii.<\/p>\n\n\n\n

Wcze\u015bniej jednak w\u0142adz\u0119 obj\u0105\u0142 syn Marii Teresy – J\u00f3zef II. Po \u015bmierci m\u0119\u017ca Maria Teresa wpad\u0142a w rozpacz, sama uszy\u0142a mu ca\u0142un, a pokoje, z kt\u00f3rych razem korzystali, zamkni\u0119to. Trzymaj\u0105c si\u0119 postanowie\u0144 sankcji pragmatycznej, nie odda\u0142a synowi pe\u0142ni w\u0142adzy, wik\u0142aj\u0105c w \u00f3w przedziwny uk\u0142ad nowego cesarza na kilkana\u015bcie lat. Tymczasem J\u00f3zef II zamkn\u0105\u0142 dost\u0119p do Krypty Kapucyn\u00f3w, a ponownego otwarcia dokona\u0142 jego brat Leopold II i by\u0142a to jedna z pierwszych wydanych decyzji tego cesarza. Za to J\u00f3zef II otworzy\u0142 ogrody w Sch\u00f6nbrunnie i na Praterze. Nieszcz\u0119\u015bliwy w pierwszym ma\u0142\u017ce\u0144stwie, nie o\u017ceni\u0142 si\u0119 ponownie, gdy owdowia\u0142, chocia\u017c nie mia\u0142 wci\u0105\u017c m\u0119skiego potomka.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawostk\u0105 by\u0142 niew\u0105tpliwie fakt, \u017ce w tym miejscu pochowano jedn\u0105 osob\u0119, kt\u00f3ra nie wywodzi\u0142a si\u0119 z rodu Habsburg\u00f3w. By\u0142a to Carolina von Fuchs-Mollarth, kt\u00f3ra opiekowa\u0142a si\u0119 Mari\u0105 Teres\u0105 i jej siostr\u0105 w dzieci\u0144stwie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pnie przechodzi\u0142o si\u0119 przez Krypt\u0119 Franciszka i Krypt\u0119 Ferdynanda, wzd\u0142u\u017c nich za barierkami znajdowa\u0142a si\u0119 dodatkowo Krypta Toska\u0144ska – z przedstawicielami linii rodu wywodz\u0105cej si\u0119 od Ferdynanda III – brata Franciszka, aczkolwiek Krypta Ferdynanda i Toska\u0144ska powsta\u0142y z inicjatywy kolejnego z cesarzy austriackich, Ferdynanda I, a zatem najstarszego z syn\u00f3w Franciszka.<\/p>\n\n\n\n

Franciszek by\u0142 najstarszym synem Leopolda II i jego narodziny tak ucieszy\u0142y Mari\u0119 Teres\u0119, \u017ce wysz\u0142a w nocnym stroju, aby je og\u0142osi\u0107. Franciszek by\u0142 rodzinn\u0105 osob\u0105, a do tego bardzo ceni\u0142 muzyk\u0119 – sam gra\u0142 na wiolonczeli. To za jego czas\u00f3w odby\u0142 si\u0119 kongres wiede\u0144ski. Ponadto to w\u0142a\u015bnie on pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 mottem „Justitia Regnorum Fundamentum” (Sprawiedliwo\u015b\u0107 jest podstaw\u0105 kr\u00f3lestw) widocznym na bramie Hofburga<\/strong><\/a>. Podczas lektury przewodnika po tej cz\u0119\u015bci Krypty zaintrygowa\u0142o mnie, \u017ce m\u0142odsza siostra (Zofia) ostatniej z \u017con (Karoliny Augusty) tego cesarza by\u0142a potem matk\u0105 cesarskiego wnuka Franciszka J\u00f3zefa.<\/p>\n\n\n\n

Ferdynand I by\u0142 z kolei, jak ju\u017c wspomnia\u0142am, synem cesarza Franciszka i sam zosta\u0142 cesarzem. Cho\u0107 cierpia\u0142 na wodog\u0142owie, co fizycznie go wyczerpywa\u0142o, intelektualnie nie odbiega\u0142, a wr\u0119cz fascynowa\u0142 si\u0119 naukami przyrodniczymi i technologi\u0105, gra\u0142 na fortepianie, tr\u0105bce i zna\u0142 pi\u0119\u0107 j\u0119zyk\u00f3w. Wraz z \u017con\u0105 przenie\u015bli si\u0119 do Pragi, gdy Ferdynand zrzek\u0142 si\u0119 tronu na rzecz Franciszka J\u00f3zefa w 1848 roku.<\/p>\n\n\n\n

Krypta jego imienia by\u0142a o tyle ciekawa, \u017ce w \u015bcianach, niewidoczne dla oczu zwiedzaj\u0105cych by\u0142y liczne trumny, a sama krypta by\u0142a do\u015b\u0107 minimalistyczna, czego jednak nie mo\u017cna by\u0142o powiedzie\u0107 o nagrobku samego cesarza – zar\u00f3wno nagrobek, jak i piedesta\u0142 by\u0142y obficie zdobione.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei w Krypcie Toska\u0144skiej pochowano m.in. Mimi czyli Mari\u0119 Krystyn\u0119, ulubion\u0105 c\u00f3rk\u0119 Marii Teresy, urodzon\u0105 w dniu jej 25. urodzin. Tylko jej z ca\u0142ego rodze\u0144stwa pozwolono na ma\u0142\u017ce\u0144stwo z mi\u0142o\u015bci (z Albertem sakso\u0144skim, r\u00f3wnie\u017c pochowanym tutaj), a nie ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych. Urodzi\u0142a c\u00f3rk\u0119, kt\u00f3ra zmar\u0142a dzie\u0144 po porodzie i nie mog\u0142a mie\u0107 wi\u0119cej dzieci. Mia\u0142a talent plastyczny, szkicowa\u0142a scenki z \u017cycia rodziny cesarskiej, a jej rysunki znalaz\u0142y si\u0119 m.in. w Sch\u00f6nbrunnie. R\u00f3wnie\u017c w tej krypcie swoje miejsce spoczynku znalaz\u0142 wspominany ju\u017c cesarz Leopold II.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Tzw. Nowa Krypta rzeczywi\u015bcie by\u0142a najnowsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 i powsta\u0142a w latach 60. XX wieku. Z postaci, kt\u00f3re zosta\u0142y pochowane w tej cz\u0119\u015bci Krypty Kapucyn\u00f3w, chcia\u0142abym przywo\u0142a\u0107 szczeg\u00f3lnie cztery, a przy tej okazji wspomnie\u0107 jeszcze kilka innych postaci, kt\u00f3re spocz\u0119\u0142y ju\u017c poza Krypt\u0105 Kapucyn\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze w tej strefie pochowano matk\u0119 i ojca Franciszka J\u00f3zefa (dlaczego oni nie zostali par\u0105 cesarsk\u0105, o tym za moment) czyli Zofi\u0119 i Franciszka Karola. Kolejn\u0105 postaci\u0105 by\u0142by cesarz Meksyku – Maksymilian I, brat Franciszka J\u00f3zefa. Zosta\u0142 admira\u0142em marynarki austriackiej, bo od zawsze interesowa\u0142y go morskie podr\u00f3\u017ce. Po\u015blubi\u0142 c\u00f3rk\u0119 kr\u00f3la belgijskiego – Charlott\u0119. Napoleon III zaoferowa\u0142 meksyka\u0144sk\u0105 koron\u0119 Maksymilianowi i mimo w\u0105tpliwo\u015bci rodziny, przyj\u0105\u0142 t\u0119 propozycj\u0119. Zostawiony sam sobie wraz z problemami, kt\u00f3rym nie dawa\u0142 rady w pojedynk\u0119 si\u0119 przeciwstawi\u0107, zosta\u0142 aresztowany i zastrzelony przez rewolucjonist\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnej postaci nie pochowano tutaj, ale kolejny brat Franciszka J\u00f3zefa – Karol Ludwik, potencjalnie nast\u0119pca tronu, gdyby Franciszka J\u00f3zefa zabrak\u0142o, te\u017c wyda\u0142 mi si\u0119 ciekawy. Wybra\u0142 si\u0119 na pielgrzymk\u0119 do Ziemi \u015awi\u0119tej w intencji uzdrowienia z gru\u017alicy najstarszego syna – Franciszka Ferdynanda. Zachorowa\u0142 jednak sam, na tyfus, po wypiciu wody z Jordanu i zmar\u0142 w Sch\u00f6nbrunnie w 1896 roku. Gdy o tym przeczyta\u0142am, zaintrygowa\u0142o mnie, czy faktycznie \u00f3w syn zmar\u0142 z powodu gru\u017alicy. I nagle po\u0142\u0105czy\u0142am kropki – tym synem by\u0142 Franciszek Ferdynand, kt\u00f3rego wraz z \u017con\u0105 Zofi\u0105 w 1914 roku w zamachu w Sarajewie zamordowa\u0142 Gawri\u0142o Princip. Paradoksem jest fakt, \u017ce to jedna z przyczyn I wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3rej Franciszek Ferdynand stanowczo si\u0119 sprzeciwia\u0142. Ma\u0142\u017conk\u00f3w upami\u0119tniono tablic\u0105 pami\u0105tkow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W kolejce do tronu by\u0142by zatem syn Otto, brata Franciszka Ferdynanda, bo sam Otto zmar\u0142 kilka lat wcze\u015bniej i r\u00f3wnie\u017c pochowano go w tym miejscu.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wreszcie dotar\u0142am do najbardziej wyczekiwanego miejsca. Ale paradoksalnie nie b\u0119d\u0119 si\u0119 rozpisywa\u0142a. O El\u017cbiecie i Franciszku J\u00f3zefie opowiada\u0142am sporo w poprzednim wpisie<\/a><\/strong>. Nad postaci\u0105 Rudolfa chcia\u0142abym jeszcze pochyli\u0107 si\u0119 bardziej przy innej okazji. A ka\u017cde z nich spokojnie mog\u0142oby by\u0107 bohaterem odr\u0119bnego wpisu. Pozwol\u0119 sobie jednak na przekazanie kilku informacji, kt\u00f3rych dowiedzia\u0142am si\u0119 ze wspomnianych na pocz\u0105tku \u017ar\u00f3de\u0142, a kt\u00f3re wyda\u0142y mi si\u0119 najciekawsze.<\/p>\n\n\n\n

Krypt\u0119 nazwano Krypt\u0105 Franciszka J\u00f3zefa. O tym, \u017ce by\u0142 oczkiem w g\u0142owie swojego dziadka, mo\u017ce za\u015bwiadczy\u0107 fakt, \u017ce kaza\u0142 go sportretowa\u0107 ju\u017c jako trzylatka w czapce grenadiera, a zdj\u0119cia z pierwszej komunii prezentowano na rycinie, kt\u00f3r\u0105 sprzedawano. Dbano o tym, by od dziecka jego wizerunek by\u0142 znany przysz\u0142ym poddanym. Naliczono si\u0119 takich wizerunk\u00f3w 3300.<\/p>\n\n\n\n

Zasmakowa\u0142 surowej dyscypliny i \u017co\u0142nierskiego \u017cycia ju\u017c od male\u0144ko\u015bci. Gdy w Europie rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 przewroty 1848 roku, matka wys\u0142a\u0142a go pod opiek\u0119 marsza\u0142ka Radetzky’ego do W\u0142och, sk\u0105d wr\u00f3ci\u0142 kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej jako dojrza\u0142y i pewny siebie m\u0119\u017cczyzna, bogatszy o do\u015bwiadczenia z bitwy pod Santa Lucia. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, w odpowiedzi na wspomniane przewroty, \u00f3wczesny cesarz Ferdynand I abdykowa\u0142, jego brat Franciszek Karol zrzek\u0142 si\u0119 pretensji do tronu i w\u0142adz\u0119 przekazano m\u0142odemu pokoleniu – czyli w\u0142a\u015bnie Franciszkowi J\u00f3zefowi, kt\u00f3ry w\u00f3wczas nie m\u00f3g\u0142 wiedzie\u0107, \u017ce wchodzi w rol\u0119 cesarza najd\u0142u\u017cej z rodu – a\u017c na 68 lat.<\/p>\n\n\n\n

Nie m\u00f3g\u0142 r\u00f3wnie\u017c przewidzie\u0107, ilu bliskich straci stanowczo przedwcze\u015bnie, a wspomnie\u0107 tu nale\u017cy zamordowanie El\u017cbiety, Maksymiliana, Franciszka Ferdynanda, ale r\u00f3wnie\u017c \u015bmier\u0107 w dzieci\u0144stwie pierwszej c\u00f3reczki – Zofii i ju\u017c jako doros\u0142ego – nast\u0119pcy tronu Rudolfa. Rudolf ju\u017c w samym imieniu, kt\u00f3re dosta\u0142 po za\u0142o\u017cycielu habsburskiej pot\u0119gi, ukazuje si\u0119 jako wielka nadzieja Franciszka J\u00f3zefa na kontynuacj\u0119 jego polityki, ale mia\u0142 du\u017co bardziej liberalne pogl\u0105dy od ojca. W\u0142a\u015bciwie nazywa\u0142 si\u0119 Rudolf Franciszek Karol J\u00f3zef, a ka\u017cde z tych imion pojawia\u0142o si\u0119 ju\u017c w dynastii wcze\u015bniej. Zmar\u0142 m\u0142odo i, jak si\u0119 przyjmuje, \u015bmierci\u0105 samob\u00f3jcz\u0105, zostawiaj\u0105c po sobie c\u00f3rk\u0119. W tej Krypcie jednak spoczywa tylko ich troje – cesarska para i ich jedyny syn. Siostry Rudolfa: Zofi\u0119, Gizel\u0119 i Mari\u0119 Waleri\u0119 pochowano odpowiednio w Budapeszcie, Monachium i Sindenburgu. Na koniec zwiedzania wr\u00f3ci\u0142am w to miejsce raz jeszcze, by pokontemplowa\u0107 to miejsce, nasyci\u0107 si\u0119 obecno\u015bci\u0105 w przestrzeni nosz\u0105cej jedyne autentycznie uchwytne \u015blady Rudolfa, kt\u00f3rego posta\u0107 tak mnie zafascynowa\u0142a i sprawi\u0142a, \u017ce pobyt w Wiedniu sta\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnym prze\u017cyciem.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Na koniec znalaz\u0142y\u015bmy si\u0119 w kaplicy i miejscu poch\u00f3wku ostatnich Habsburg\u00f3w. Znalaz\u0142 si\u0119 tu pomnik ostatniego cesarza Karola I, a tak\u017ce nagrobki jego \u017cony Zyty, ich syna Karola Ludwika oraz najstarszego syna Otto, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 po \u015bmierci ojca ju\u017c nie cesarzem, ale g\u0142ow\u0105 rodu Habsburg\u00f3w, i jego \u017cony Reginy. Karol w zmar\u0142 w 1922 roku, ale utraci\u0142 w\u0142adz\u0119 w 1918 roku na rzecz republika\u0144skiego rz\u0105du, po I wojnie \u015bwiatowej. Zrezygnowa\u0142 z tytu\u0142u cesarskiego, ale formalnie nie abdykowa\u0142. A \u017ce obawiano si\u0119, jak daleko posun\u0105 si\u0119 republikanie w \u017c\u0105daniach abdykacji, dla bezpiecze\u0144stwa dawna cesarska para wraz z dzie\u0107mi wyjecha\u0142a na Mader\u0119. Co ciekawe, Karol jest b\u0142ogos\u0142awionym ko\u015bcio\u0142a katolickiego, cho\u0107 nie uda\u0142o mi si\u0119 doj\u015b\u0107, dlaczego. Przy tej okazji natrafi\u0142am jednak na informacj\u0119, jakoby inspiracj\u0105 imienia dla Karola Wojty\u0142y by\u0142a w\u0142a\u015bnie ta posta\u0107 i tym wi\u0119ksze znaczenie dla Jana Paw\u0142a II, ju\u017c jako papie\u017ca, mia\u0142 fakt, \u017ce w\u0142a\u015bnie on go beatyfikowa\u0142.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W ten spos\u00f3b zako\u0144czy\u0142y\u015bmy zwiedzanie. Dzi\u015b w Krypcie Kapucyn\u00f3w spoczywa 148 przedstawicieli rodu, w tym 12 cesarzy i 17 cesarzowych. Polecam serdecznie stron\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 Krypcie<\/a><\/strong> – opisano tam tak\u017ce inne postaci zwi\u0105zane z dynasti\u0105 Habsburg\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

A ju\u017c w kolejnym wpisie zaprosz\u0119 Was na spacer przez kolejny kawa\u0142ek austriackiej stolicy \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Drug\u0105 biletowan\u0105 atrakcj\u0105, kt\u00f3r\u0105 odwiedzi\u0142y\u015bmy po Hofburgu, by\u0142a Krypta Kapucyn\u00f3w. Maj\u0105c jeszcze kilka minut do trzynastej, zajrza\u0142y\u015bmy do ko\u015bcio\u0142a kapucyn\u00f3w. Nast\u0119pnie wybra\u0142y\u015bmy si\u0119 do kas, gdzie wydrukowany bilet wymieniono namCzytaj dalejWiede\u0144 #3 Krypta Kapucyn\u00f3w czyli o Habsburgach s\u0142\u00f3w wi\u0119cej ni\u017c kilka \ud83d\ude09<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-19140","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-podroze-zagraniczne"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pabyF6-4YI","jetpack-related-posts":[{"id":19567,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/05\/07\/wieden-8-nasze-wiedenskie-top-5\/","url_meta":{"origin":19140,"position":0},"title":"Wiede\u0144 #8 Nasze wiede\u0144skie top 5","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"7 maja 2024","format":false,"excerpt":"Moja towarzyszka, gdy wr\u00f3ci\u0142am z prawie trzema tysi\u0105cami zdj\u0119\u0107, zasugerowa\u0142a, \u017ce nie zazdro\u015bci mi ich wybierania. Teraz, z perspektywy ko\u0144cz\u0105cego si\u0119 cyklu wiede\u0144skiego, widz\u0119, \u017ce by\u0142o to wyzwanie, ale jednocze\u015bnie z niek\u0142aman\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 ogl\u0105da\u0142am zn\u00f3w widoki z austriackiej stolicy i przypomina\u0142am sobie nasze przygody. Ka\u017cda z nas oczywi\u015bcie odbiera\u0142a miasto\u2026","rel":"","context":"W \u201ePodr\u00f3\u017ce zagraniczne"","block_context":{"text":"Podr\u00f3\u017ce zagraniczne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/podroze-zagraniczne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/W08.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/W08.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/W08.01.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/W08.01.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/W08.01.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/W08.01.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":19275,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/03\/12\/wieden-4-w-goscinie-u-swietego-szczepana\/","url_meta":{"origin":19140,"position":1},"title":"Wiede\u0144 #4 W go\u015bcinie u \u015bwi\u0119tego Szczepana","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"12 marca 2024","format":false,"excerpt":"Gdy opu\u015bci\u0142y\u015bmy Krypt\u0119 Kapucyn\u00f3w, przyszed\u0142 czas na dalszy spacer po austriackiej stolicy. Wiede\u0144 mia\u0142 nam wci\u0105\u017c sporo do zaoferowania w samym \u015ar\u00f3dmie\u015bciu, dlatego wsz\u0119dzie drepta\u0142y\u015bmy pieszo. Mijaj\u0105c kolejne ciekawe uliczki, dotar\u0142y\u015bmy wreszcie do nast\u0119pnego \"check-pointu\", a mianowicie na Stephansplatz, przy kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142 si\u0119 Stephansdom czyli tytu\u0142owa katedra \u015aw. Szczepana. Kiedy\u015b\u2026","rel":"","context":"W \u201ePodr\u00f3\u017ce zagraniczne"","block_context":{"text":"Podr\u00f3\u017ce zagraniczne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/podroze-zagraniczne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W04.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W04.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W04.01.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W04.01.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W04.01.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W04.01.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":18996,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/02\/13\/wieden-2-pierwsze-wrazenia\/","url_meta":{"origin":19140,"position":2},"title":"Wiede\u0144 #2 Pierwsze wra\u017cenia","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"13 lutego 2024","format":false,"excerpt":"Zatem znalaz\u0142y\u015bmy si\u0119 w Wiedniu po ca\u0142odziennej podr\u00f3\u017cy. Wsta\u0142y\u015bmy nazajutrz o poranku i w bardzo klimatycznej kuchni zjad\u0142y\u015bmy \u015bniadanie, by mie\u0107 si\u0142\u0119 na d\u0142ugie i intensywne zwiedzanie. Aby zobaczy\u0107 wi\u0119cej, zorganizowa\u0142y\u015bmy sobie wcze\u015bniej bilet na wszystkie \u015brodki komunikacji na ca\u0142e 48 godzin. Vienna City Card mia\u0142a r\u00f3\u017cne warianty, nasz uprawnia\u0142\u2026","rel":"","context":"W \u201ePodr\u00f3\u017ce zagraniczne"","block_context":{"text":"Podr\u00f3\u017ce zagraniczne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/podroze-zagraniczne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/W02.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/W02.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/W02.01.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/W02.01.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/W02.01.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/W02.01.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":18945,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/01\/30\/wieden-1-debiut-planistyczny\/","url_meta":{"origin":19140,"position":3},"title":"Wiede\u0144 #1 Debiut planistyczny","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"30 stycznia 2024","format":false,"excerpt":"Kiedy w\u0142a\u015bciwie zacz\u0119\u0142a si\u0119 moja podr\u00f3\u017c do Wiednia? To pytanie wypada\u0142oby sobie zada\u0107 na samym pocz\u0105tku. Szczerze powiedziawszy nigdy wcze\u015bniej jej nie planowa\u0142am. Kojarzycie mnie zapewne z podr\u00f3\u017cami po Polsce, ale kilkukrotnie by\u0142am za granic\u0105. Tylko nigdy nie organizowa\u0142am takiej podr\u00f3\u017cy samodzielnie. I by\u0142o to lata temu. Potem na celowniku\u2026","rel":"","context":"W \u201ePodr\u00f3\u017ce zagraniczne"","block_context":{"text":"Podr\u00f3\u017ce zagraniczne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/podroze-zagraniczne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/W01.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/W01.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/W01.01.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/W01.01.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/W01.01.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/W01.01.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":19418,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/04\/09\/wieden-6-przez-labirynt-dziarskim-krokiem\/","url_meta":{"origin":19140,"position":4},"title":"Wiede\u0144 #6 Przez labirynt dziarskim krokiem","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"9 kwietnia 2024","format":false,"excerpt":"Sch\u00f6nbrunn, kt\u00f3ry opisywa\u0142am w poprzednim wpisie, to nie tylko budynek pe\u0142en znakomito\u015bci, ale i obszerny teren parku. Ogr\u00f3d cesarski dla wiede\u0144czyk\u00f3w udost\u0119pni\u0142a Maria Teresa w 1779 roku. Znalaz\u0142o si\u0119 tam poza uformowan\u0105 i bardzo zadban\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105, tak\u017ce wiele rze\u017ab i element\u00f3w drobnej architektury. Cz\u0119\u015b\u0107 mog\u0142y\u015bmy zwiedzi\u0107 dzi\u0119ki zakupionemu \u0142\u0105czonemu biletowi,\u2026","rel":"","context":"W \u201ePodr\u00f3\u017ce zagraniczne"","block_context":{"text":"Podr\u00f3\u017ce zagraniczne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/podroze-zagraniczne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/W06.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/W06.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/W06.01.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/W06.01.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/W06.01.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/W06.01.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":19417,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/03\/26\/wieden-5-wsiaklysmy-w-schonbrunnie\/","url_meta":{"origin":19140,"position":5},"title":"Wiede\u0144 #5 Wsi\u0105k\u0142y\u015bmy w Sch\u00f6nbrunnie","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"26 marca 2024","format":false,"excerpt":"Po podr\u00f3\u017cy poci\u0105giem i pierwszym dniu zwiedzania austriackiej stolicy, solidnie si\u0119 wyspa\u0142y\u015bmy, by mie\u0107 si\u0142y na drugi dzie\u0144. Zjad\u0142y\u015bmy \u015bniadanie w hostelowej kuchni, kt\u00f3r\u0105 zaaran\u017cowano w podr\u00f3\u017cniczych klimatach. Podstaw\u0105 dekoracji by\u0142y tabliczki z nazwami miejsc oraz walizki. Pokusi\u0142y\u015bmy si\u0119 nawet o sesj\u0119 zdj\u0119ciow\u0105. Nast\u0119pnie \"spakowa\u0142y\u015bmy manatki\" ;) i posz\u0142y\u015bmy na\u2026","rel":"","context":"W \u201ePodr\u00f3\u017ce zagraniczne"","block_context":{"text":"Podr\u00f3\u017ce zagraniczne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/podroze-zagraniczne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W05.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W05.01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W05.01.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W05.01.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W05.01.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/W05.01.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19140"}],"version-history":[{"count":49,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19274,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19140\/revisions\/19274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}