{"id":13293,"date":"2023-09-12T05:00:00","date_gmt":"2023-09-12T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/?p=13293"},"modified":"2025-07-02T17:33:37","modified_gmt":"2025-07-02T15:33:37","slug":"gorczanski-park-narodowy-5-przyroda-park-dworski-i-ciemne-chmury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2023\/09\/12\/gorczanski-park-narodowy-5-przyroda-park-dworski-i-ciemne-chmury\/","title":{"rendered":"Gorcza\u0144ski Park Narodowy #5 przyroda, park dworski i ciemne chmury"},"content":{"rendered":"\n

Przedostatniego dnia wyjazdu zebra\u0142y\u015bmy si\u0119 z rana na busa do Mszany Dolnej, aby tam przesi\u0105\u015b\u0107 si\u0119 do Por\u0119by Wielkiej. Czeka\u0142 nas spokojniejszy dzie\u0144, cz\u0119\u015bciowo muzealny, bo nie wyobra\u017ca\u0142am sobie by\u0107 w parku narodowym i nie odwiedzi\u0107 jego muzeum przyrodniczego. Jednocze\u015bnie w okolicy mie\u015bci\u0142a si\u0119 \u015bcie\u017cka edukacyjna, a powr\u00f3t cz\u0119\u015bciowo zaplanowa\u0142y\u015bmy pieszy.<\/p>\n\n\n\n

No w\u0142a\u015bnie, dla odmiany mia\u0142y\u015bmy do\u015b\u0107 solidny plan, \u0142\u0105cznie ze sprawdzeniem godzin odjazd\u00f3w bus\u00f3w, tak, by optymalnie je ze sob\u0105 zgra\u0107, a nawet telefonem do jednego z przewo\u017anik\u00f3w, by upewni\u0107 si\u0119, czy na stronie internetowej rozk\u0142ad jest aktualny. Mimo to pierwszy etap podr\u00f3\u017cy rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ciut p\u00f3\u017aniej, bo godziny podane w sieci by\u0142y myl\u0105ce. Za to wcale nie jecha\u0142y\u015bmy niemal godzin\u0119, ale po nieca\u0142ej p\u00f3\u0142godzinie znalaz\u0142y\u015bmy si\u0119 w Mszanie, co postanowi\u0142y\u015bmy wykorzysta\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Chwil\u0119 nam zaj\u0119\u0142o ustalenie kierunk\u00f3w z mapy w terenie, po czym zajrza\u0142y\u015bmy do \u017babki, by kole\u017canka mog\u0142a wzi\u0105\u0107 kaw\u0119. Uci\u0119\u0142y\u015bmy sobie pogaw\u0119dk\u0119 z pani\u0105, kt\u00f3ra na zasadzie franczyzy dopiero co za\u0142o\u017cy\u0142a tutejszy sklep i mimo wczesnej pory by\u0142y\u015bmy \u015bwiadkami, jak kilkoro klient\u00f3w opu\u015bci\u0142o lokal bez zakupu, bo pani nie uzyska\u0142a jeszcze koncesji na alkohol. Sprzedawczyni by\u0142a absolutnie przemi\u0142a. Rozmawia\u0142a z nami o szlakach, poza tymi, kt\u00f3re ju\u017c zna\u0142y\u015bmy, polecaj\u0105c wej\u015bcie na Z\u0142ote Wierchy, ale by\u0142o nam nie po drodze. Rozwa\u017ca\u0142y\u015bmy, czy przej\u015b\u0107 przez rzek\u0119 Mszank\u0119 (c\u00f3\u017c za urocza nazwa) i zdoby\u0107 lokalny Grunwald, ale ostatecznie po konsultacjach z pani\u0105 ruszy\u0142y\u015bmy w przeciwnym kierunku w poszukiwaniu cmentarza cholerycznego. Omin\u0105\u0142 mnie ten w drodze na Turbacz, bo sz\u0142y\u015bmy innym szlakiem, to postanowi\u0142am spr\u00f3bowa\u0107 szcz\u0119\u015bcia w Mszanie.<\/p>\n\n\n\n

Min\u0119\u0142y\u015bmy m.in. stacj\u0119 Orlen, kt\u00f3r\u0105 za spraw\u0105 pana poznanego w autobusie rejestrowa\u0142am teraz ka\u017cd\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c firm\u0119 kamieniarsk\u0105 z \u0142adnie rze\u017abionym s\u0142oniem. Sz\u0142y\u015bmy ulic\u0105 Maksymiliana Marii Kolbego a\u017c do skrzy\u017cowania, gdzie skr\u0119caj\u0105c w lewo przesz\u0142y\u015bmy na Zakopia\u0144sk\u0105. Trzyma\u0142y\u015bmy si\u0119 chodnika, p\u00f3ki si\u0119 da\u0142o, bo w obr\u0119bie skrzy\u017cowania trwa\u0142y roboty. P\u00f3\u017aniej \u017ceby przej\u015b\u0107 musia\u0142y\u015bmy wyczu\u0107 moment. Min\u0119\u0142y\u015bmy pierwszy zakr\u0119t, wypatruj\u0105c miejsca, gdzie b\u0119dziemy blisko zabudowa\u0144. W\u00f3wczas po przeciwnej stronie drogi powinny\u015bmy mie\u0107 przej\u015bcie pod wiaduktem. Czmychn\u0119\u0142y\u015bmy wtedy ponownie na lew\u0105 stron\u0119, za wiaduktem znajduj\u0105c zgodnie z zapowiedzi\u0105 strom\u0105 drog\u0119 w prawo. Kole\u017canka obieca\u0142a poczeka\u0107 na dole, a ja pi\u0119\u0142am si\u0119 czym pr\u0119dzej w g\u00f3r\u0119, na ile starcza\u0142o si\u0142, \u017ceby\u015bmy zd\u0105\u017cy\u0142y jeszcze zawr\u00f3ci\u0107 do dworca autobusowego na czas. Jakie by\u0142o moje rozczarowanie, gdy zmachana natrafi\u0142am na wyp\u0142aszczenie, niemal najwy\u017csze w tym obszarze, a wok\u00f3\u0142 siebie wci\u0105\u017c widzia\u0142am tylko drzewa. Spojrza\u0142am na zegarek i ju\u017c wiedzia\u0142am, \u017ce musz\u0119 si\u0119 pogodzi\u0107 z faktem, \u017ce gorcza\u0144skie cmentarze choleryczne nie s\u0105 pisanym mi widokiem. Nie tym razem.<\/p>\n\n\n\n

– Normalnie zgrzana ju\u017c jestem – zauwa\u017cy\u0142am.<\/p>\n\n\n\n

– Cholery mo\u017cna dosta\u0107 – z przymru\u017ceniem oka doda\u0142a moja towarzyszka.<\/p>\n\n\n\n

– Doceniam \u017cart.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wr\u00f3ci\u0142y\u015bmy na dworzec autobusowy, zapominaj\u0105c o robotach drogowych i na migi pr\u00f3bowa\u0142am zapyta\u0107 robotnik\u00f3w, czy wolno nam przej\u015b\u0107 ko\u0142o nich. Panowie kazali si\u0119 nam wstrzyma\u0107, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce chodzi tylko o pal\u0105ce si\u0119 aktualnie czerwone \u015bwiat\u0142o. Dalej ju\u017c przesz\u0142y\u015bmy bez przyg\u00f3d, a na przystanku starczy\u0142o nam jeszcze czasu, by zje\u015b\u0107. Gdy ko\u0144czy\u0142am bu\u0142k\u0119, kierowca zapytany, czy jedzie do Por\u0119by Wielkiej za chwil\u0119, potwierdzi\u0142, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce zjem akurat do czasu jak podjedzie. Poczeka\u0142 nawet na staruszk\u0119, kt\u00f3ra zwyczajnie zagada\u0142a si\u0119 z pani\u0105 przy \u0142aweczce. Wiedz\u0105c, gdzie planujemy dotrze\u0107, kierowca wysadzi\u0142 nas p\u00f3\u0142oficjalnie, najbli\u017cej jak si\u0119 da\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Znalaz\u0142y\u015bmy si\u0119 w\u0142a\u015bciwie przed bram\u0105 Parku dworskiego hrabi\u00f3w Wodzickich. Naprzeciwko sta\u0142a jeszcze kapliczka. Po przekroczeniu bramy zobaczy\u0142am drogowskaz kieruj\u0105cy do dyrekcji Gorcza\u0144skiego Parku Narodowego i nawet my\u015bla\u0142am, czy nie powinny\u015bmy tam i\u015b\u0107, ale za chwil\u0119 zobaczy\u0142am, \u017ce na tym samym s\u0142upku s\u0105 trzy tabliczki i jedna wskazywa\u0142a tras\u0119 do ekspozycji przyrodniczej, wi\u0119c ni\u0105 pod\u0105\u017cy\u0142y\u015bmy. Na tym etapie by\u0142y\u015bmy na jednej z alejek tzw. Parku Dolnego. Min\u0119\u0142y\u015bmy z jednej strony punkt 4. \u015bcie\u017cki edukacyjnej czyli ruiny dworu, ale to jeszcze nie by\u0142o to. O\u015brodek edukacyjny zlokalizowano w budynku dawnej oficyny dworskiej z 1735 roku, cho\u0107 trzeba przyzna\u0107, \u017ce dwukrotnie ulega\u0142 po\u017carowi i ocala\u0142y tylko piwnice, w kt\u00f3rych mie\u015bci\u0142a si\u0119 wystawa, a biura, kasy czy salka, w kt\u00f3rej mia\u0142y\u015bmy obejrze\u0107 film o Gorcza\u0144skim Parku Narodowym na przestrzeni czterech p\u00f3r roku (czyta\u0142a: Krystyna Czub\u00f3wna ;)) znalaz\u0142y si\u0119 w cz\u0119\u015bci odbudowanej.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Swoj\u0105 wizyt\u0119 zacz\u0119\u0142y\u015bmy od ob\u0142owienia si\u0119 w sklepiku, bo do filmu by\u0142a jeszcze chwila. Zdoby\u0142am przewodnik, foldery o \u015bcie\u017ckach edukacyjnych, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w planie naszego wyjazdu (z czego jeden o trasie przez park dworski ku Chab\u00f3wce, zaplanowany na „po muzeum” i poczt\u00f3wki. Ubolewa\u0142am kolejny raz, i\u017c nie mo\u017cna zakupi\u0107 naklejki z oficjalnym logo parku narodowego w formacie niczym do mojego pami\u0105tkowego segregatora.<\/p>\n\n\n\n

Filmu nie ogl\u0105da\u0142y\u015bmy same. By\u0142a niewielka grupa doros\u0142ych, kt\u00f3rzy wraz z nami zdecydowali si\u0119 na 40-minutowy seans, natomiast nie spotka\u0142y\u015bmy ich p\u00f3\u017aniej w muzeum (za to innych turyst\u00f3w wchodz\u0105cych jaki\u015b czas po nas tak). Film by\u0142 dosy\u0107 ciekawy, rozpoczyna\u0142 si\u0119 od przebudzenia \u015bwiata okrytego puchow\u0105 ko\u0142derk\u0105 \u015bniegu. Ju\u017c na tym etapie uzna\u0142y\u015bmy, \u017ce jako\u015b\u0107 uj\u0119\u0107 powala na \u0142opatki. Topniej\u0105cy l\u00f3d pokazany z tak bliska, detale flory i fauny… To rozbudza\u0142o ciekawo\u015b\u0107. Jednocze\u015bnie kole\u017canka pozazdro\u015bci\u0142a operatorom kamery, jak uda\u0142o im si\u0119 spotka\u0107 te wszystkie zwierz\u0119ta, nie tylko bezkr\u0119gowce, ale tak\u017ce ssaki czy ptaki. Wszystkich zaprezentowanych przedstawicieli biosfery nazwano, dzi\u0119ki czemu dowiedzia\u0142y\u015bmy si\u0119, \u017ce napotykane cz\u0119sto r\u00f3\u017cowe kwiaty to wierzb\u00f3wka, a fioletowa ro\u015blina przykuwaj\u0105ca nasz wzrok to goryczka troje\u015bciowa. Prze\u015bledzi\u0142y\u015bmy zmiany zachodz\u0105ce wiosn\u0105, latem, wreszcie p\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105. Przedstawiono pokr\u00f3tce, po co zak\u0142ada si\u0119 parki narodowe i kiedy powsta\u0142 sam Gorcza\u0144ski. W niekt\u00f3rych uj\u0119ciach pojawiali si\u0119 pracownicy parku. Dzi\u0119ki pracy za\u0142o\u017conych przez nich fotopu\u0142apek do filmu w\u0142\u0105czono tak\u017ce scenki rodzajowe z \u017cycia gorcza\u0144skich ssak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Zesz\u0142y\u015bmy ni\u017cej na wystaw\u0119. Ju\u017c na wej\u015bciu wisia\u0142o ogromne logo Parku, z kt\u00f3rym po prostu musia\u0142am mie\u0107 zdj\u0119cie! Pani na recepcji wyda\u0142a nam audioguide <\/em>i to rozwi\u0105zanie by\u0142o tu strza\u0142em w dziesi\u0105tk\u0119. Narracja uaktywnia\u0142a si\u0119 na wej\u015bciu do ka\u017cdej z sal, a dodatkowo niekt\u00f3re stanowiska pozwala\u0142y na ods\u0142uch dodatkowych informacji. Pani i pan opowiadali ciekawie i z humorem. Do czterech sal sz\u0142o si\u0119 jakby za recepcj\u0119, jedna mie\u015bci\u0142a si\u0119 po przeciwnej stronie i tam mia\u0142y\u015bmy i\u015b\u0107 na koniec.<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w holu narratorzy zach\u0119cali, by si\u0119 rozejrze\u0107. Zauwa\u017cy\u0107 nie tylko parkowe logo, ale r\u00f3wnie\u017c drewnian\u0105 map\u0119, na kt\u00f3rej zaznaczono zar\u00f3wno szczyty, jak i chocia\u017cby Por\u0119b\u0119 Wielk\u0105, gdzie aktualnie przebywa\u0142y\u015bmy. Co ciekawe, mapa by\u0142a tr\u00f3jwymiarowa, a ka\u017cda warstwa odpowiada\u0142a poziomicy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po przej\u015bciu do pierwszej sali mog\u0142y\u015bmy pos\u0142ucha\u0107 o olszynie g\u00f3rskiej. Wyszukiwa\u0142am zwierzaki zgodnie z tokiem narracji, ale fotografowa\u0142am tak\u017ce wspomniane ro\u015bliny, cho\u0107 przyzna\u0107 musz\u0119, \u017ce moim zainteresowaniom bli\u017cej do zoologii ni\u017c botaniki. Z wi\u0119kszych organizm\u00f3w da\u0142o si\u0119 tam dostrzec wydr\u0119 i zaskro\u0144ca, kilka gatunk\u00f3w ptak\u00f3w (najciekawsz\u0105 nazw\u0119 mia\u0142 pluszcz, zlokalizowany zreszt\u0105 nad wod\u0105), a spod lupy bezkr\u0119gowce – m.in. \u015blimaki i chrz\u0105szcza z rodziny ryjkowc\u00f3w o charakterystycznej, wyd\u0142u\u017conej g\u0142owie. Po\u015brodku sali znajdowa\u0142 si\u0119 ekran imituj\u0105cy zbiornik wodny, dzi\u0119ki kt\u00f3remu da\u0142o si\u0119 pozna\u0107 m.in. ropuchy, traszki czy wa\u017cki. Moj\u0105 uwag\u0119 przyku\u0142 p\u0142ywak \u017c\u00f3\u0142tobrze\u017cek.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Drugie pomieszczenie po\u015bwi\u0119cono buczynie karpackiej. Od razu wypatrzy\u0142am dziupl\u0119 z sow\u0105 i nietoperza na pniu, a dopiero dzi\u0119ki narracji popielic\u0119 z ogonem zwisaj\u0105cym z ga\u0142\u0119zi. W przewalonym pniu bezkr\u0119gowce zaprezentowano w nieco wi\u0119kszej skali, a na zewn\u0105trz poros\u0142y tam grzyby, np. opie\u0144ka miodowa. Za to bez problemu dopatrzy\u0142am si\u0119 salamandry plamistej, kt\u00f3ra znalaz\u0142a si\u0119 w logo Gorcza\u0144skiego Parku Narodowego.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Trzecia cz\u0119\u015b\u0107 wystawy prezentowa\u0142a ssaki drapie\u017cne. Wymieniono tu pi\u0119\u0107 gatunk\u00f3w. Sal\u0119 zdominowa\u0142a posta\u0107 wilka po\u015brodku, dopiero potem wzrok przenosi\u0142 si\u0119 na inne zwierz\u0119ta. Bardziej w rogu ustawiono rysia, a poni\u017cej niego borsuka. Po przeciwnej stronie od wilka pokazano \u0142asic\u0119 i gronostaja, co pozwala\u0142o naocznie przekona\u0107 si\u0119 o wspomnianych w narracji r\u00f3\u017cnicach mi\u0119dzy nimi. W tej salce w\u0142\u0105czy\u0142am tak\u017ce filmiki, wybieraj\u0105c wilcz\u0105 tematyk\u0119. Mog\u0142am dzi\u0119ki temu popatrze\u0107 na ich \u017cycie i zwyczaje. Na przeciwnej \u015bcianie umieszczono jeszcze cienie wszystkich wspomnianych zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Czwart\u0105 poruszon\u0105 tematyk\u0105 by\u0142o \u017cycie w borze g\u00f3rnoreglowym. Po\u015brodku sta\u0142a diorama, kt\u00f3r\u0105 da\u0142o si\u0119 obej\u015b\u0107 dooko\u0142a, tak jak ko\u0142o zatacza\u0142y cztery pory roku tu przedstawione. Dominuj\u0105c\u0105 postaci\u0105, na co po\u015bwi\u0119cono niemal dwie \u015bciany – zosta\u0142 kornik drukarz. Animacja odzwierciedla\u0142a jak przebiega rozr\u00f3d i rozw\u00f3j tego gatunku w kontek\u015bcie budowanych przez niego tuneli. Innym bohaterem w borze by\u0142 g\u0142uszec, kt\u00f3ry wyda\u0142 mi si\u0119 na sw\u00f3j spos\u00f3b dostojny i w\u0142adczy. W\u0142a\u015bciwie gdyby nie zdj\u0119cia czy folder udost\u0119pniany na recepcji (swoj\u0105 drog\u0105 ciekawy i dok\u0142adny, dlatego ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce go zgarn\u0119\u0142am), nie odkopa\u0142abym z pami\u0119ci nim wi\u0119cej z tej salki, bo te dwa gatunki tak bardzo pozostawia\u0142y w tyle wszystkie inne, cho\u0107 by\u0142o tam przecie\u017c jeszcze kilka ciekawych ptak\u00f3w, np. krzy\u017codzi\u00f3b.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ostatni\u0105 sal\u0119 po\u015bwi\u0119cono polanom reglowym. Po drodze min\u0119\u0142y\u015bmy drewnian\u0105 chat\u0119 z filmikiem dotycz\u0105cym wypasu owiec. Nast\u0119pnie przeszli\u015bmy ku trzem strefom. Jedn\u0105 nazywamy m\u0142ak\u0105, lokalizowan\u0105 na terenach podmok\u0142ych, gdzie najciekawsz\u0105 ro\u015blin\u0105 wyda\u0142a mi si\u0119 we\u0142nianka szerokolistna. Na murawie ros\u0142o tyle gatunk\u00f3w, \u017ce nie by\u0142abym w stanie ich policzy\u0107, ale wszystkie wydawa\u0142y mi si\u0119 takie normalne, „\u0142\u0105kowe”, za wyj\u0105tkiem jednej ro\u015bliny – by\u0142 to dziewi\u0119\u0107si\u0142 bez\u0142odygowy. Najwi\u0119cej czasu sp\u0119dzi\u0142am w trzeciej strefie, gdzie sparowano konkretne gatunki kwiat\u00f3w z owadami. Tam wys\u0142uchiwa\u0142am dodatkowych nagra\u0144. Rosiczka z\u0142apa\u0142a w pu\u0142apk\u0119 much\u0119. Krokus go\u015bci\u0142 u siebie trzmiela. Na mieczyku zasiad\u0142a pszczo\u0142a. Pozosta\u0142e dwie ro\u015bliny: podkolan i ostro\u017ce\u0144, sparowane zosta\u0142y z motylami, z czego jednym by\u0142 zmrocznik g\u0142adysz, drugiego nie nazwano.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po opuszczeniu muzeum postanowi\u0142y\u015bmy przej\u015b\u0107 si\u0119 \u015bcie\u017ck\u0105 edukacyjn\u0105. Pierwszy punkt mie\u015bci\u0142 si\u0119 przy bramie, wi\u0119c ju\u017c tam nie wraca\u0142y\u015bmy, trzecim by\u0142a siedziba muzeum, zatem podesz\u0142y\u015bmy do numeru 2. By\u0142 tam Wi\u0105z \u0141okietka, aktualnie drzewo nie by\u0142o ju\u017c \u017cywe, prze\u017cy\u0142o ponad 300 lat nim zaatakowa\u0142 je grzyb. Sta\u0142o podtrzymywane przez solidny pal. Dalej wesz\u0142y\u015bmy po schodach i w poszukiwaniu ruin dworu najpierw trafi\u0142y\u015bmy na budynek Wozowni z numerem 5, a dopiero potem pod numer 4 czyli ruiny.<\/p>\n\n\n\n

Na trasie do sz\u00f3stki zrobi\u0142y\u015bmy sobie chwil\u0119 przerwy na \u0142awkach amfiteatru, a po przeciwnej stronie ni\u017c scena zobaczy\u0142y\u015bmy kolejn\u0105 t\u0119\u017cni\u0119 na gorcza\u0144skiej ziemi. Tutejsza woda r\u00f3wnie\u017c by\u0142abym dla mnie zdecydowanie za s\u0142ona, ale ju\u017c bardziej smakowa\u0142y mi kropelki tej rabcza\u0144skiej. Na tym etapie zakumplowa\u0142 si\u0119 z nami psiak o wdzi\u0119cznym imieniu Tosia, kt\u00f3ry jeszcze przy stawach dworskich trzyma\u0142 si\u0119 blisko swojej pani i jej c\u00f3reczki, a potem ju\u017c tylko znacz\u0105co je wyprzedza\u0142, dotrzymuj\u0105c kroku w\u0142a\u015bnie nam. Na tafli stawu sun\u0119\u0142y kaczki krzy\u017c\u00f3wki, a malowniczy pomost pozwoli\u0142 na kr\u00f3tk\u0105 sesj\u0119 zdj\u0119ciow\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Dalej pi\u0119\u0142y\u015bmy si\u0119 w g\u00f3r\u0119. Ju\u017c st\u0105d rozpo\u015bciera\u0142a si\u0119 panorama Gorc\u00f3w, ale oficjalny punkt o tej nazwie, z numerem 7, mie\u015bci\u0142 si\u0119 kawa\u0142ek dalej. Ustawiono tam dwie \u0142aweczki i barierk\u0119. Po drodze by\u0142o jeszcze kilka tablic niezwi\u0105zanych z nasz\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105, ale o tre\u015bciach bardziej historyczno-militarnych. \u015acie\u017cka schodzi\u0142a nagle w d\u00f3\u0142 w las, ale jej odznaczaj\u0105ce si\u0119 kraw\u0119\u017cniki nie pozostawia\u0142y w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce mamy i\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie t\u0119dy. Zreszt\u0105 i s\u0142upek z numerkiem 8 si\u0119 znalaz\u0142. Nazw\u0119 wyczyta\u0142am z folderu: „Park G\u00f3rny”, wspomniano tam, \u017ce ten fragment przybli\u017ca nam lokalny drzewostan.<\/p>\n\n\n\n

– Wlaz\u0142y\u015bmy, \u017ceby zle\u017a\u0107? – zw\u0105tpi\u0142a kole\u017canka.<\/p>\n\n\n\n

– Mia\u0142y\u015bmy pozna\u0107 drzewostan.<\/p>\n\n\n\n

Nie wypatrzy\u0142am za to punktu dziewi\u0105tego czyli wielopokoleniowej lipy, a odbi\u0142am od pierwszej alei w d\u00f3\u0142 do kapliczki. Spotka\u0142y\u015bmy si\u0119 z moj\u0105 towarzyszk\u0105 na \u0142aweczce w okolicy bramy, gdzie nie kry\u0142a rozczarowania, \u017ce chcia\u0142a zobaczy\u0107 widoki z Chab\u00f3wki, a tu jeste\u015bmy w punkcie wyj\u015bcia. Tymczasem (co pokaza\u0142am jej na mapie) zrobi\u0142y\u015bmy pierwszy etap trasy, a do Chab\u00f3wki (cho\u0107 te\u017c nie na sam szczyt) mia\u0142 wie\u015b\u0107 etap drugi.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ruszy\u0142y\u015bmy, ale musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce \u017cadna z nas nie przyj\u0119\u0142a ostatecznie tego etapu entuzjastycznie, cho\u0107 z innych powod\u00f3w. Wysz\u0142y\u015bmy na drog\u0119, kieruj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 budynku dyrekcji. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej szlak kierowa\u0142 nas w las.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142e przej\u015bcie przez dwie cz\u0119\u015bci \u015bcie\u017cki edukacyjnej szacowano na 3,5 godziny, nam zesz\u0142y nieca\u0142e dwie, a odpu\u015bci\u0142y\u015bmy po prawdzie tylko jeden punkt (12). Ju\u017c przy punkcie numer 10 uzna\u0142am, \u017ce gdyby nie folder, to nie za bardzo bym si\u0119 czego\u015b dowiedzia\u0142a, brakowa\u0142o mi tabliczek z tekstem. Kilkukrotnie sz\u0142y\u015bmy po schodkach z pali, ale og\u00f3lnie le\u015bny krajobraz by\u0142 niezbyt urozmaicony. W poszukiwaniu numeru 12 lekko zboczy\u0142y\u015bmy z trasy, ale uda\u0142o nam si\u0119 znale\u017a\u0107 g\u0142\u00f3wn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119. W tym miejscu jednak zmodyfikowa\u0142y\u015bmy plany i ruszy\u0142y\u015bmy od ko\u0144ca, do numeru 16, skuszone panoram\u0105 Gorc\u00f3w z Chab\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n

Jak dla mnie ta przestrze\u0144 by\u0142a naprawd\u0119 \u0142adna, kole\u017canka liczy\u0142a jednak, \u017ce wejdziemy na sam szczyt, na mapie zlokalizowany jeszcze kawa\u0142ek dalej. Stamt\u0105d powinny\u015bmy podobno zobaczy\u0107 nasz kolejny cel tego dnia – Potaczkow\u0105, gdzie zamierza\u0142y\u015bmy odbi\u0107, gdy tylko b\u0119dzie to ju\u017c mo\u017cliwe. Zrobi\u0142am par\u0119 zdj\u0119\u0107 panoramy, por\u00f3wnuj\u0105c j\u0105 tak\u017ce ze zdj\u0119ciem z folderu, cho\u0107 musia\u0142o by\u0107 wykonane w ciut innym miejscu lub pod innym k\u0105tem.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pnie wesz\u0142y\u015bmy w las, miejscami spaceruj\u0105c na pograniczu z \u0142\u0105k\u0105. Gdzie\u015b mi\u0119dzy punktami 15 a 14 powinny\u015bmy by\u0142y znale\u017a\u0107 poszukiwany szczyt, ale po lewej mia\u0142y\u015bmy niezmiennie g\u0119sty las. Kole\u017canka drepta\u0142a przodem, coraz bardziej zniesmaczona, nawet nie tyle sam\u0105 sytuacj\u0105 i niedost\u0119pno\u015bci\u0105 szczytu, co mijanymi truch\u0142ami drobnych gryzoni. Czar\u0119 przela\u0142 jednak kto\u015b niew\u0105tpliwie \u017cywy i ruchliwy – w\u0105\u017c (potem na spokojnie dosz\u0142y\u015bmy do wniosku, \u017ce by\u0142 to zaskroniec). Wpe\u0142z\u0142 mi\u0119dzy trawy, tymczasem moja towarzyszka zamar\u0142a. Zasugerowa\u0142am, \u017ceby przebieg\u0142a dalej, skoro si\u0119 boi. Pokona\u0142a kilka metr\u00f3w, uniemo\u017cliwiaj\u0105c mi wci\u0105\u017c pokonanie jakiego\u015b znaczniejszego dystansu. Zawo\u0142a\u0142am:<\/p>\n\n\n\n

– Posu\u0144 si\u0119, ja te\u017c przebiegn\u0119 \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n

Dalszy odcinek sz\u0142y\u015bmy \u017cwawym tempem, cho\u0107 jednocze\u015bnie stara\u0142am si\u0119 uspokoi\u0107 nieco kole\u017cank\u0119, \u017cartuj\u0105c tak\u017ce, \u017ce chcia\u0142a widzie\u0107 \u017cywe zwierz\u0119ta tak jak tw\u00f3rcy filmu. Bardzo szybko znalaz\u0142y\u015bmy si\u0119 na g\u0142\u00f3wnej \u015bcie\u017cce, min\u0105wszy kolejno punkty 14 i 13 ju\u017c bez zatrzymywania. Droga wiod\u0142a w d\u00f3\u0142 i w g\u00f3r\u0119, stanowi\u0105c cz\u0119\u015b\u0107 zielonego szlaku. To by\u0142 moment decyzji, bo mog\u0142y\u015bmy wr\u00f3ci\u0107 do Por\u0119by Wielkiej i busem do Mszany, by tam z\u0142apa\u0107 busa do Rabki. Drug\u0105 opcj\u0105 by\u0142o ruszenie w g\u00f3r\u0119 do miejsca, gdzie zielony szlak \u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z czarnym i tam samodzielny czarny poprowadzi\u0142by nas na Potaczkow\u0105. Wybra\u0142y\u015bmy w\u0142a\u015bnie t\u0119.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wkr\u00f3tce znalaz\u0142y\u015bmy si\u0119 na sporej \u0142\u0105ce, sk\u0105d mo\u017cna by\u0142o spojrze\u0107 we wszystkie kierunki \u015bwiata. Jednocze\u015bnie jasne sta\u0142o si\u0119, kt\u00f3r\u0119dy pod\u0105\u017ca\u0107, by trafi\u0107 na Potaczkow\u0105. Sta\u0142 tam krzy\u017c, kt\u00f3ry pono\u0107 mia\u0142 nawi\u0105zywa\u0107 do tego na Giewoncie. Poza odnotowan\u0105 pod nogami martw\u0105 ryj\u00f3wk\u0105 (w reakcji na to us\u0142ysza\u0142am: „Co to za trupowisko!”) \u015bwiat o\u017cywiony wok\u00f3\u0142 nas wygl\u0105da\u0142 naprawd\u0119 rado\u015bnie i zach\u0119caj\u0105co. Podziwia\u0142y\u015bmy \u0142\u0105kow\u0105 ro\u015blinno\u015b\u0107, cho\u0107 ka\u017cda skupi\u0142a wzrok na innych gatunkach. Ostatecznie znalaz\u0142am si\u0119 na Potaczkowej pierwsza. Zrobi\u0142am sobie pami\u0105tkowe selfie z tablic\u0105 z nazw\u0105 i wysoko\u015bci\u0105 oraz odnotowa\u0142am, \u017ce z naprzeciwka szlakiem czarnym wdrapa\u0142 si\u0119 jaki\u015b w\u0142\u00f3czykij z solidnym plecakiem. Przysiad\u0142 przy jednym ze sto\u0142\u00f3w, tymczasem do mnie do\u0142\u0105czy\u0142a kole\u017canka i postanowi\u0142y\u015bmy odkry\u0107 tak\u017ce \u015bcie\u017ck\u0119 w bok.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Drogowskaz prowadzi\u0142 na Kapliczk\u0119 \u015aw. Joanny Beretty Molli. Przez kolejn\u0105 przepi\u0119kn\u0105 \u0142\u0105k\u0119 dotar\u0142y\u015bmy do celu, gdzie moja towarzyszka wyszuka\u0142a \u017cyciorys tej w\u0142oskiej lekarki i zag\u0142\u0119bi\u0142y\u015bmy si\u0119 na moment w jej histori\u0119. Dla mnie idealnym podkre\u015bleniem tamtej chwili by\u0142 umieszczony na kapliczce cytat: „Jak\u017ce si\u0119 nie radowa\u0107 i nie uwielbia\u0107 Boga, kiedy si\u0119 staje na g\u00f3rze pod b\u0142\u0119kitem nieba…”. My r\u00f3wnie\u017c w tamtym momencie mia\u0142y\u015bmy nad sob\u0105 pi\u0119knie b\u0142\u0119kitne niebo.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wr\u00f3ci\u0142y\u015bmy jednak na Potaczkow\u0105 i przysiad\u0142y\u015bmy przy drugim stoliku, pozwalaj\u0105c sobie na przerw\u0119 regeneracyjn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

– Mapa pokazuje do Mszany godzin\u0119 dwadzie\u015bcia, a ile Ci pokazuje Google Maps<\/em>? – zapyta\u0142am.<\/p>\n\n\n\n

– Jak b\u0119d\u0105 zaskro\u0144ce, to b\u0119dzie szybciej. Te\u017c godzin\u0119 dwadzie\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n

– To rozumiem, \u017ce p\u00f3jdziemy?<\/p>\n\n\n\n

Dosta\u0142am odpowied\u017a twierdz\u0105c\u0105. W\u0142\u00f3czykij ruszy\u0142 dalej, w kierunku Por\u0119by, mo\u017ce zm\u0119czony naszym trajkotaniem (cho\u0107 nie dawa\u0142 tego po sobie pozna\u0107 i grzecznie si\u0119 uk\u0142oni\u0142 na po\u017cegnanie), mo\u017ce ju\u017c zregenerowany, a mo\u017ce widzia\u0142, co si\u0119 na niebie \u015bwi\u0119ci. My\u015bmy jeszcze planowa\u0142y tam chwil\u0119 posiedzie\u0107, ale gdy zobaczy\u0142y\u015bmy nadci\u0105gaj\u0105c\u0105 ciemn\u0105 chmur\u0119, stwierdzi\u0142y\u015bmy, \u017ce nie ma na co czeka\u0107. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce na ten dzie\u0144, cho\u0107 du\u017co p\u00f3\u017aniej, prognozowano deszcze z mo\u017cliwymi burzami.<\/p>\n\n\n\n

– Dobrze, \u017ce teraz schodzimy tylko ni\u017cej – zauwa\u017cy\u0142am.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Schodz\u0105c do\u015b\u0107 ostro w d\u00f3\u0142, mia\u0142y\u015bmy naprawd\u0119 solidne tempo. Rozwa\u017ca\u0142y\u015bmy przy tym, sk\u0105d nazwa Potaczkowa. Skojarzy\u0142o nam si\u0119 mimowolnie z taczkami i by\u0107 mo\u017ce usypano wzniesienie z tego, co owymi taczkami tu zwieziono – tak nas ponios\u0142a wyobra\u017ania. Z kolei gdy by\u0142y\u015bmy w drodze na Podobin, przechodz\u0105c mi\u0119dzy pierwszymi zabudowaniami, widzia\u0142y\u015bmy wielk\u0105 chmur\u0119 nieopodal, du\u017co dalej s\u0142ysza\u0142y\u015bmy nieregularne grzmoty, ale bez b\u0142yskawic. Stadko g\u0119si na jednej z posesji zdawa\u0142o si\u0119 g\u0119ga\u0107 z\u0142owieszczo.<\/p>\n\n\n\n

Moja towarzyszka w\u0119drowa\u0142a zgodnie z GPS-em, ja wypatrywa\u0142am wzrokiem czarnych znak\u00f3w. Wkr\u00f3tce znalaz\u0142y\u015bmy si\u0119 w pobli\u017cu sklepu spo\u017cywczego i widz\u0105c, na co si\u0119 zanosi, skr\u0119ci\u0142y\u015bmy w jego kierunku. Nie zd\u0105\u017cy\u0142y\u015bmy nawet znale\u017a\u0107 si\u0119 przy nim, gdy spad\u0142y pierwsze spore krople deszczu. Ledwie zdo\u0142a\u0142y\u015bmy roz\u0142o\u017cy\u0107 parasole, a ju\u017c la\u0142o, na szcz\u0119\u015bcie do sklepu podbieg\u0142y\u015bmy w mniej wi\u0119cej trzy minuty i nie zmok\u0142y\u015bmy jako\u015b znacznie. Przestrze\u0144 przed wej\u015bciem by\u0142a zadaszona i tam postanowi\u0142y\u015bmy przeczeka\u0107. Gospodyni wysz\u0142a do nas, a nawet pocz\u0119stowa\u0142a nas ciasteczkami. Zasugerowa\u0142a nam zmian\u0119 trasy, zamiast i\u015b\u0107 ponad godzin\u0119 do Mszany, prost\u0105 drog\u0105 skierowa\u0107 si\u0119 do Raby Ni\u017cnej. Skonfrontowa\u0142am s\u0142owa sprzedawczyni z map\u0105, a \u017ce GPS wskazywa\u0142 49 minut, zdecydowanie bardziej nam si\u0119 to op\u0142aca\u0142o. U\u015bwiadomi\u0142am kole\u017cank\u0119, \u017ce autobus z Mszany do Rabki i tak jedzie przez Rab\u0119 Ni\u017cn\u0105, tylko rano przespa\u0142a ten etap \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po oko\u0142o kwadransie z ulewy zrobi\u0142a si\u0119 leciutka m\u017cawka, dlatego ruszy\u0142y\u015bmy \u017cwawym krokiem. Opady ostatecznie usta\u0142y zupe\u0142nie. Tym razem ja prowadzi\u0142am, rejestruj\u0105c prawie ka\u017cd\u0105 minut\u0119 mniej wyznaczonej na urz\u0105dzeniu trasy. Widoki mimo z\u0142ej aury by\u0142y miejscami ciekawe, ale i tak najbardziej wypatrywa\u0142am, kiedy prosta droga odbije mocno w lewo. W ten spos\u00f3b sz\u0142y\u015bmy ju\u017c wzd\u0142u\u017c rzeki Raby, a za ni\u0105 tor\u00f3w, kt\u00f3re ostatecznie przeci\u0119\u0142y\u015bmy przy nieczynnej stacji kolejowej, wychodz\u0105c do g\u0142\u00f3wnej szosy. Tam musia\u0142y\u015bmy przej\u015b\u0107 kawa\u0142ek w prawo.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Min\u0119\u0142y\u015bmy zesp\u00f3\u0142 szk\u00f3\u0142, a naprzeciw niego pole, na kt\u00f3rym sta\u0142a… taczka wype\u0142niona kabaczkami. U\u015bwiadomi\u0142am sobie, jak dawno nie jad\u0142am kabaczk\u00f3w \ud83d\ude09 Na szcz\u0119\u015bcie autobus podjecha\u0142 w\u0142a\u015bciwie w ci\u0105gu paru minut, dlatego nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej wr\u00f3ci\u0142y\u015bmy do Rabki i mog\u0142y\u015bmy podje\u015b\u0107 w „naszej restauracji”. Kalorie po 16 km uzupe\u0142nione!<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Zajrzyj te\u017c do zak\u0142adki dotycz\u0105cej park\u00f3w narodowych<\/a><\/strong> \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przedostatniego dnia wyjazdu zebra\u0142y\u015bmy si\u0119 z rana na busa do Mszany Dolnej, aby tam przesi\u0105\u015b\u0107 si\u0119 do Por\u0119by Wielkiej. Czeka\u0142 nas spokojniejszy dzie\u0144, cz\u0119\u015bciowo muzealny, bo nie wyobra\u017ca\u0142am sobie by\u0107Czytaj dalejGorcza\u0144ski Park Narodowy #5 przyroda, park dworski i ciemne chmury<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-13293","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-parki-narodowe"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pabyF6-3sp","jetpack-related-posts":[{"id":20175,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2025\/05\/27\/pn-ujscie-warty-z-witnicy-przez-polder-polnocny\/","url_meta":{"origin":13293,"position":0},"title":"PN Uj\u015bcie Warty – z Witnicy przez Polder P\u00f3\u0142nocny","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"27 maja 2025","format":false,"excerpt":"Drugiego dnia przejechali\u015bmy poci\u0105giem regionalnym z Gorzowa Wielkopolskiego do Witnicy, zlokalizowanej mi\u0119dzy nim, a docelowym Kostrzynem nad Odr\u0105. Poci\u0105g mia\u0142 kilkana\u015bcie minut op\u00f3\u017anienia, co wykorzystali\u015bmy, by rozejrze\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 peronu. Szczeg\u00f3lnie ciekawa by\u0142a drewniana wie\u017ca ci\u015bnie\u0144 oraz wielkogabarytowa pompa. I podobnie jak w Zb\u0105szynku, natrafili\u015bmy na betonowy schron jednoosobowy. Podczas\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Witnica-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":16584,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/07\/16\/stargard-w-kregu-wiez-i-baszt\/","url_meta":{"origin":13293,"position":1},"title":"Stargard – w kr\u0119gu wie\u017c i baszt","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"16 lipca 2024","format":false,"excerpt":"Ostatniego dnia wyjazdu gospodarz odwi\u00f3z\u0142 mnie do Kalisza Pomorskiego. Mimo przyg\u00f3d, wiedzia\u0142am, \u017ce wyjazd do Drawie\u0144skiego Parku Narodowego b\u0119d\u0119 wspomina\u0142a dobrze, bo obejrza\u0142am wszystkie \u015bcie\u017cki edukacyjne, tak jak zak\u0142ada\u0142am przed przyjazdem. Nawet je\u015bli jedn\u0105 zobaczy\u0142am cz\u0119\u015bciowo, to i tak w og\u00f3lnym rozrachunku by\u0142am zadowolona, a wr\u0119cz powr\u00f3t do rzeczywisto\u015bci nie\u2026","rel":"","context":"W \u201eInne"","block_context":{"text":"Inne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/inne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":6020,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2020\/12\/29\/plany-2020-kontra-rzeczywistosc\/","url_meta":{"origin":13293,"position":2},"title":"Plany 2020 kontra rzeczywisto\u015b\u0107","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"29 grudnia 2020","format":false,"excerpt":"Dzisiejszy tytu\u0142 daj\u0119 tak troch\u0119 z przymru\u017ceniem oka ;) Wszyscy wiemy, \u017ce takiego roku wielu z nas jeszcze nie prze\u017cy\u0142o i z niejednych plan\u00f3w nic nie wysz\u0142o. Ale mo\u017ce otworzy\u0142y si\u0119 jakie\u015b dot\u0105d nieznane \u015bcie\u017cki? Postanowi\u0142am pokr\u00f3tce podsumowa\u0107 swoje dzia\u0142ania i przemy\u015blenia. Jak co roku wesz\u0142am w nowy rok ze\u2026","rel":"","context":"W \u201eInne"","block_context":{"text":"Inne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/inne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/20200623_212856.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/20200623_212856.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/20200623_212856.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/20200623_212856.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":11498,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2022\/06\/21\/od-szczecina-do-wolina-z-ladowaniem-w-miedzyzdrojach\/","url_meta":{"origin":13293,"position":3},"title":"Od Szczecina do Wolina, z l\u0105dowaniem w Mi\u0119dzyzdrojach","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"21 czerwca 2022","format":false,"excerpt":"Drugi dzie\u0144 zapowiada\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 zmienny przestrzennie. Na celowniku by\u0142y w sumie cztery miasta. Jeszcze w Gryfinie zobaczyli\u015bmy ko\u015bci\u00f3\u0142 Narodzenia NMP przy Placu Ksi\u0119cia Barnima I. Mia\u0142 cz\u0119\u015bciowo ceglane, cz\u0119\u015bciowo kamienne mury. Wewn\u0105trz, poza pi\u0119knie odnowionym sklepieniem (kt\u00f3re skrywa\u0142o jednak zamalowane freski, kt\u00f3rych, nie wiedzie\u0107 czemu, nie postanowiono wyeksponowa\u0107), najbardziej\u2026","rel":"","context":"W \u201eMiasta wojew\u00f3dzkie"","block_context":{"text":"Miasta wojew\u00f3dzkie","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/miasta-wojewodzkie\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20210510_082104.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20210510_082104.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20210510_082104.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20210510_082104.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":14413,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2023\/01\/03\/orunia-sw-wojciech-lipce-3-piechur-wsiadl-na-rower\/","url_meta":{"origin":13293,"position":4},"title":"Orunia-\u015aw.Wojciech-Lipce #3 piechur wsiad\u0142 na rower!","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"3 stycznia 2023","format":false,"excerpt":"Ostatni\u0105 wycieczk\u0119 po tej dzielnicy postanowi\u0142am zrealizowa\u0107 na rowerze, nie za\u015b pieszo. Zosta\u0142y mi niemal same d\u0142ugie ulice do przebycia. Poza tym pami\u0119ta\u0142am, jak wygl\u0105da\u0142y tych par\u0119 lat temu. Pojedyncze zabudowania, wiele kilometr\u00f3w mi\u0119dzy polami i ci\u0105gnik, kt\u00f3ry chcia\u0142 nas zepchn\u0105\u0107 do rowu. Uzna\u0142am zatem, \u017ce to dobra okazja, aby\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk 2020"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk 2020","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk-2020\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/20201019_115407.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/20201019_115407.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/20201019_115407.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/20201019_115407.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":7822,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2021\/07\/06\/kampinoski-park-narodowy-z-duzego-miasta-do-okolic-izabelina\/","url_meta":{"origin":13293,"position":5},"title":"Kampinoski Park Narodowy – z du\u017cego miasta do okolic Izabelina","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"6 lipca 2021","format":false,"excerpt":"Och, jak\u017ce cieszy\u0142am si\u0119 na ten wyjazd! D\u0142ugo Kampinoski Park Narodowy musia\u0142 na mnie czeka\u0107, bo planowa\u0142am tam jecha\u0107 na prze\u0142omie maja i czerwca, tymczasem uda\u0142o si\u0119 dopiero pod koniec lipca przez r\u00f3\u017cne zawirowania, g\u0142\u00f3wnie zawodowe i panuj\u0105c\u0105 w Polsce od marca epidemi\u0119. Od czerwca naprawd\u0119 ko\u0142ata\u0142o mi si\u0119 w\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/20200723_081441.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/20200723_081441.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/20200723_081441.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/20200723_081441.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13293"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13293\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23512,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13293\/revisions\/23512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}