{"id":12623,"date":"2023-08-01T05:14:25","date_gmt":"2023-08-01T03:14:25","guid":{"rendered":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/?p=12623"},"modified":"2023-08-01T05:14:28","modified_gmt":"2023-08-01T03:14:28","slug":"wigierski-park-narodowy-1-szlakiem-muzealno-klasztornym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2023\/08\/01\/wigierski-park-narodowy-1-szlakiem-muzealno-klasztornym\/","title":{"rendered":"Wigierski Park Narodowy #1 szlakiem muzealno-klasztornym"},"content":{"rendered":"\n

Ten dzie\u0144 zaplanowa\u0142am jako najambitniejszy podczas ca\u0142ego pobytu. Z rana zameldowa\u0142am si\u0119 u pan\u00f3w z Parku. Postanowi\u0142am bowiem na pocz\u0105tek przej\u015b\u0107 si\u0119 po wystawie przyrodniczej Wigierskiego Parku Narodowego. Na wst\u0119pie przyjrza\u0142am si\u0119 osi czasu, rozpoczynaj\u0105cej si\u0119 podczas epoki lodowcowej. Kolejne etapy dotyczy\u0142y rozwoju osadnictwa na tym obszarze. Wydarzenia zag\u0119szcza\u0142y si\u0119 w po\u0142owie XVII wieku, gdy ufundowano klasztor w Wigrach, kt\u00f3ry mia\u0142am nadziej\u0119 zobaczy\u0107 tego popo\u0142udnia. Nieco m\u0142odsza by\u0142a historia Suwa\u0142k, a jeszcze p\u00f3\u017aniej powsta\u0142a \u015bluza na Kanale Augustowskim. Po kilku zdj\u0119ciach z okresu I i II wojny \u015bwiatowej, na kra\u0144cu osi czasu upami\u0119tniono za\u0142o\u017cenie Wigierskiego Parku Narodowego w 1989 roku.<\/p>\n\n\n\n

Przyjrza\u0142am si\u0119 strefie dla maluch\u00f3w z kolorowankami, po czym podesz\u0142am do przeciwleg\u0142ej \u015bciany. By\u0142 tam interaktywny eksponat, imituj\u0105cy s\u0142\u00f3j Weissa, s\u0142u\u017c\u0105cy do inkubacji ikry. Mnie bardziej zainteresowa\u0142a wisz\u0105ca obok grafika z przekrojem zbiornika wodnego i pogrupowanymi gatunkami wed\u0142ug zamieszkiwanej przez nie strefy jeziora oraz zale\u017cno\u015bci pokarmowych. W wizjerach poni\u017cej da\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przyjrze\u0107 organizmom w skali mikro. Filmiki by\u0142y ciekawe, bo nie by\u0142y form\u0105 statyczn\u0105. Czu\u0142am si\u0119, jakbym podgl\u0105da\u0142a \u017cycie pod wod\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przystan\u0119\u0142am tak\u017ce na chwil\u0119 przed akwarium, pr\u00f3buj\u0105c skonfrontowa\u0107 przep\u0142ywaj\u0105ce ryby z gatunkami prezentowanymi na s\u0105siedniej \u015bciance w formie modeli. Tymczasem na g\u0142\u00f3wnej \u015bcianie, w obr\u0119bie grafik, ukry\u0142y si\u0119 malutkie nisze z opisami widocznymi po otwarciu. Tematyka by\u0142a r\u00f3\u017cnorodna, bo i gradacje owad\u00f3w, i odchody zwierz\u0105t, i nietoperze, i kszta\u0142ty szyszek. Jedno ze stanowisk pozwoli\u0142o mi tak\u017ce rozwik\u0142a\u0107 zagadk\u0119 z kt\u00f3rej\u015b z poprzednich wypraw – tajemniczy uk\u0142ad linii „w jode\u0142k\u0119” na ods\u0142oni\u0119tym z kory pnia drzewa, s\u0142u\u017cy\u0142y do pozyskiwania \u017cywicy.<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie podesz\u0142am do dioramy, kt\u00f3r\u0105 obesz\u0142am z ka\u017cdej mo\u017cliwej strony. Przypatrywa\u0142am si\u0119 ka\u017cdemu z gatunk\u00f3w, a by\u0142o ich pewnie zaprezentowanych kilkadziesi\u0105t. Cz\u0119sto w muzeach przyrodniczych osobno przypatrujemy si\u0119 ro\u015blinom i zwierz\u0119tom, tutaj wszystko by\u0142o razem. Tabliczki z nazwami drzew i gatunkami ptak\u00f3w mie\u015bci\u0142y si\u0119 po s\u0105siedzku. Szczeg\u00f3lnie zaciekawi\u0142o mnie, \u017ce nazwa pustu\u0142ka nie by\u0142a zarezerwowana tylko dla ptaka, ale tu dotyczy\u0142a porostu. Z mniejszych organizm\u00f3w po\u015bwi\u0119ci\u0142am chwil\u0119 gablocie z motylami nocnymi Wigierskiego Parku Narodowego. Lupa umo\u017cliwia\u0142a przyjrzenie si\u0119 im bli\u017cej. Z wi\u0119kszych gatunk\u00f3w ssak\u00f3w przykucn\u0119\u0142am ch\u0119tniej przy lisach i borsukach. Oczywi\u015bcie nie mog\u0142abym odpu\u015bci\u0107 sobie foteczki z bobrami – zwierz\u0119 to bowiem znalaz\u0142o si\u0119 w logo Parku.<\/p>\n\n\n\n

Osobna, okr\u0105g\u0142a gablota, prezentowa\u0142a p\u0142azy i gady zamieszkuj\u0105ce te tereny. Ze wzgl\u0119du na zaokr\u0105glony kszta\u0142t szyby trudniej by\u0142o j\u0105 obejrze\u0107 i tym bardziej fotografowa\u0107, ale uda\u0142o mi si\u0119 skra\u015b\u0107 par\u0119 kadr\u00f3w \ud83d\ude09 Przed opuszczeniem wystawy przystan\u0119\u0142am jeszcze przy grze polegaj\u0105cej na dopasowywaniu z ka\u017cdego walca obrazk\u00f3w prezentuj\u0105cych gatunki danego \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przepakowa\u0142am si\u0119, po czym przysz\u0142a pora ruszy\u0107 w teren. Na pocz\u0105tek opu\u015bci\u0142am Krzywe i ruszy\u0142am w las w miejscu, gdzie bieg\u0142y razem czerwony i niebieski szlak. Jaka\u015b pani z panem wysiedli z auta i ewidentnie szykowali si\u0119 na wypoczynek nad wod\u0105, wi\u0119c gdy przekroczy\u0142am szlaban i ruszy\u0142am le\u015bn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105, by\u0142am zupe\u0142nie sama. Chyba, \u017ce wlicza\u0142abym inne gatunki, szczeg\u00f3lnie owad\u00f3w – z naciskiem na komary. Przystawa\u0142am jednak tak\u017ce, by podziwia\u0107 motyle czy \u015blimaki, a ciekawie wygl\u0105da\u0142y r\u00f3wnie\u017c paprocie.<\/p>\n\n\n\n

Sz\u0142am Bindasow\u0105 Drog\u0105 do punktu, gdzie szlaki obu kolor\u00f3w si\u0119 rozchodzi\u0142y i skr\u0119ci\u0142am w\u00f3wczas zgodnie z czerwonymi znakami. Ro\u015blinno\u015b\u0107 zrobi\u0142a si\u0119 g\u0119stsza, wi\u0119c i komary by\u0142y bardziej dokuczliwe, ale zwi\u0119kszy\u0142am po prostu tempo marszu. Przystan\u0119\u0142am w\u0142a\u015bciwie raz na d\u0142u\u017cej, by sfotografowa\u0107 wypatrzonego chrz\u0105szcza. Tu\u017c przed zakr\u0119tem na szlaku moj\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142 jeszcze wykrot.<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem ta cz\u0119\u015b\u0107 \u015bcie\u017cki doprowadzi\u0142a mnie do asfalt\u00f3wki. Po jej drugiej stronie sta\u0142 pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy dw\u00f3ch polskich u\u0142an\u00f3w poleg\u0142ych w walkach o Suwalszczyzn\u0119 w 1920 roku. Nieopodal mie\u015bci\u0142 si\u0119 jeszcze cmentarz wojenny z okresu 1914-1915. Pono\u0107 spoczywa\u0142o tu 74 \u017co\u0142nierzy niemieckich i 39 \u017co\u0142nierzy rosyjskich, natomiast nie by\u0142o tu a\u017c tylu nagrobk\u00f3w. Cmentarz mia\u0142 form\u0119 p\u0142yty z informacj\u0105 oraz dw\u00f3ch krzy\u017cy – katolickiego i prawos\u0142awnego.<\/p>\n\n\n\n

Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej zn\u00f3w wesz\u0142am na \u015bcie\u017ck\u0119 po po\u0142udniowej stronie drogi. Drogowskazy m\u00f3wi\u0142y, \u017ce w tym miejscu rozpoczyna\u0142 si\u0119 Leszczewek, tymczasem droga prowadzi\u0142a na Cimochowizn\u0119. Przy drodze mie\u015bci\u0142 si\u0119 bunkier, ale ze wzgl\u0119du na blisko\u015b\u0107 zabudowy mieszkalnej pokusi\u0142am si\u0119 tylko, by tam zajrze\u0107, ale nie wchodzi\u0142am do \u015brodka. Na pierwszy rzut oka wyda\u0142 mi si\u0119 niedu\u017cy, ale mog\u0142o to by\u0107 tylko z\u0142udzenie. Nawet wracaj\u0105c tych par\u0119 krok\u00f3w do drogi, na widok przeje\u017cd\u017caj\u0105cego auta poczu\u0142am si\u0119, jakbym wygl\u0105da\u0142a podejrzanie \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n

Na kolejnym skrzy\u017cowaniu drogowskaz kierowa\u0142 w lewo do Muzeum Wigier, kt\u00f3re by\u0142o i moim celem, natomiast mi zale\u017ca\u0142o na podej\u015bciu wcze\u015bniej do pewnego punktu widokowego, dlatego odbi\u0142am jednak w prawo. Droga by\u0142a asfaltowa i nieskomplikowana, mniej zadrzewiona, a bardziej wyeksponowana na ciepe\u0142ko s\u0142onecznych promieni. Kilka razy przy drodze, po swojej prawej stronie, mija\u0142am niedu\u017ce zbiorniki wodne. Obserwowa\u0142am te\u017c przylatuj\u0105ce tam wa\u017cki i niesamowicie szybko dreptaj\u0105c\u0105 biedronk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Droga zawija\u0142a \u0142ukiem w lewo, prowadz\u0105c do kolejnych zabudowa\u0144. Cz\u0119\u015b\u0107 wykonano z drewna, co a\u017c prosi\u0142o si\u0119 o zdj\u0119cie, bo mia\u0142am poczucie w\u0119drowania kilkadziesi\u0105t lat wcze\u015bniej. Wypatrzy\u0142am nawet studni\u0119. Gdy ponownie natkn\u0119\u0142am si\u0119 na rozwidlenie, tu\u017c za tablic\u0105 „Cimochowizna”, pod\u0105\u017ca\u0142am dalej na wprost. Asfaltowa droga mi\u0119dzy polami wiod\u0142a w\u0142a\u015bciwie niemal do linii brzegowej Jeziora Wigry. Tam mie\u015bci\u0142y si\u0119 kolejne zabudowania gospodarcze, przy polu le\u017ca\u0142y maszyny, do kt\u00f3rych widoku nie by\u0142am przyzwyczajona, wi\u0119c i nie wiedzia\u0142am, do czego s\u0142u\u017c\u0105, za to widok bocianich gniazd by\u0142 czym\u015b swojskim i naturalnym. Swoj\u0105 drog\u0105, jad\u0105c przez Podlasie kilka dni wcze\u015bniej, mia\u0142am poczucie, \u017ce jest ich tu znacznie wi\u0119cej ni\u017c na Pomorzu. Ale mo\u017ce by\u0142o to tylko moje wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

St\u0105d kierowa\u0142am si\u0119 ju\u017c jak na Stary Folwark, id\u0105c pocz\u0105tkowo wzd\u0142u\u017c zielonego szlaku rowerowego, kt\u00f3ry na dalszym odcinku \u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z ko\u0144c\u00f3wk\u0105 czerwonego szlaku pieszego, na kt\u00f3rym tego dnia startowa\u0142am. Ten etap rozpoczyna\u0142 si\u0119 malowniczo, k\u0142adk\u0105 na jeziorze, ale cz\u0119\u015bciowo zalesion\u0105. Dalej, gdy szlaki si\u0119 ju\u017c po\u0142\u0105czy\u0142y, znalaz\u0142am si\u0119 na k\u0142adce mi\u0119dzy dwoma jeziorami. Po prawej stronie mia\u0142am Wigry, z widocznym ju\u017c w oddali Pokamedulskim Zespo\u0142em Klasztornym. Po lewej stronie mie\u015bci\u0142o si\u0119 Jezioro Leszczewek, przy kt\u00f3rym zacumowano kilka \u0142odzi.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wkr\u00f3tce znalaz\u0142am si\u0119 w Starym Folwarku. Zaplanowa\u0142am odwiedzenie Muzeum Wigier im. Alfreda Lity\u0144skiego – hydrobiologa, limnologa i pioniera ochrony Wigier, zwi\u0105zanego wcze\u015bniej r\u00f3wnie\u017c z Zakopanem. Przed plac\u00f3wk\u0105 widnia\u0142a tablica upami\u0119tniaj\u0105ca patrona oraz le\u017ca\u0142y dwie p\u0142yty prezentuj\u0105ce geologiczn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 Suwalszczyzny.<\/p>\n\n\n\n

Sam obiekt by\u0142 dawniej stacj\u0105 hydrobiologiczn\u0105, w drugiej lokalizacji (pierwsz\u0105 by\u0142o P\u0142ociczno). Powsta\u0142 w latach 20. XX wieku celem badania Wigier, nie tylko pod wzgl\u0119dem biologicznym, ale Lity\u0144ski ze wsp\u00f3\u0142pracownikami (kt\u00f3rych nawet w najbardziej obfitych pod tym wzgl\u0119dem okresach by\u0142o maksymalnie czterech) zajmowali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pomiarami meteorologicznymi i parametrami fizyko-chemicznymi w\u00f3d. W okresie II wojny \u015bwiatowej przej\u0119li j\u0105 Niemcy, dobudowali pi\u0119tro i zorganizowali tu wojskowy o\u015brodek wypoczynkowy, a Lity\u0144ski za dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Armii Krajowej zosta\u0142 skierowany do \u0142agru i zmar\u0142 w drodze (pod Smole\u0144skiem, w 1945 roku).<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 wystawy dotyczy\u0142a w\u0142a\u015bnie stacji hydrobiologicznej i samego Lity\u0144skiego, dlatego wzbudzi\u0142a moje najwi\u0119ksze zainteresowanie. Osta\u0142y si\u0119 zar\u00f3wno pami\u0105tki po naukowcu (w tym jego \u017cyciorys napisany jego w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0105, ale dla mnie du\u017cym mankamentem by\u0142 fakt po\u0142o\u017cenia dw\u00f3ch kartek jedna na drugiej), jak i zapiski naukowe. Nie brakowa\u0142o rysunk\u00f3w i wydawanych czasopism. Znalaz\u0142 si\u0119 tak\u017ce egzemplarz napisanej przez Lity\u0144skiego „Hydrobiologii og\u00f3lnej”. O\u015brodek naukowy nad Wigrami, jak i dorobek Lity\u0144skiego, by\u0142y znane w Polsce i za granic\u0105. Stan\u0119\u0142am na d\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119 przed ekranem z prezentacj\u0105 o Lity\u0144skim, Stacji Hydrobiologicznej i dowiedzia\u0142am si\u0119 m.in., \u017ce Lity\u0144ski by\u0142 nie tylko patronem tutejszego muzeum, ale te\u017c ulicy w Suwa\u0142kach, szko\u0142y w Urszulinie, a w przesz\u0142o\u015bci tak\u017ce statku.<\/p>\n\n\n\n

Kolejn\u0105 sal\u0119 wystawow\u0105 stanowi\u0142o dawne wiwarium, st\u0105d te\u017c na \u015bcianach mie\u015bci\u0142y si\u0119 tablice prezentuj\u0105ce r\u00f3\u017cne grupy systematyczne organizm\u00f3w zwi\u0105zanych z wod\u0105. Por\u00f3wnuj\u0105c wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 sal\u0119 z archiwalnymi zdj\u0119ciami, zauwa\u017cy\u0142am du\u017ce zmiany, ale wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce osta\u0142a si\u0119 dawna posadzka. Nie by\u0142o ju\u017c laboratoryjnego sprz\u0119tu (natomiast na \u015bcianach podwieszono taki do poboru pr\u00f3b), ale umieszczono eksponaty zwierz\u0105t i akwaria z \u017cywymi rybami, m.in. w\u0119gorzem, kt\u00f3ry mia\u0142 dla siebie odr\u0119bny zbiornik, podczas gdy pozosta\u0142e gatunki umieszczono razem. Nawet tutejszy zegar mia\u0142 tarcz\u0119 ozdobion\u0105 rysunkami ryb.<\/p>\n\n\n\n

Kolejne pomieszczenia stanowi\u0142y dosy\u0107 „typowe” muzeum przyrodnicze. Najpierw cofn\u0119li\u015bmy si\u0119 w czasie do epoki lodowcowej. Mogli\u015bmy dzi\u0119ki scenografii poczu\u0107 si\u0119, jakby\u015bmy szli pomi\u0119dzy bry\u0142ami lodu. Osobi\u015bcie zainteresowa\u0142 mnie szczeg\u00f3lnie cios mamuta oraz obozowisko \u0142owc\u00f3w renifer\u00f3w. Ciekawe by\u0142o tak\u017ce stanowisko, w kt\u00f3rym po sztucznej skale sp\u0142ywa\u0142a prawdziwa woda.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119\u015b\u0107 geologiczna by\u0142a aktualnie w remoncie, dlatego wesz\u0142am w stref\u0119 jeziorn\u0105. Ponownie najbardziej zainteresowa\u0142y mnie gatunki wodnych organizm\u00f3w, aczkolwiek uk\u0142onem w stron\u0119 najm\u0142odszych, w kt\u00f3rej i ja znalaz\u0142am par\u0119 rzeczy dla siebie, by\u0142a przestrze\u0144 zaaran\u017cowana na kszta\u0142t batyskafu. Przystan\u0119\u0142am tak\u017ce na chwil\u0119 przed ekranem prezentuj\u0105cym jeziora regionu, z kt\u00f3rego ku swojemu zaskoczeniu dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce zbiornik\u00f3w o nazwie Suchar by\u0142o wi\u0119cej ni\u017c pozna\u0142am na \u015bcie\u017cce edukacyjnej. Tu numeracja dosz\u0142a do VII. Przy dioramie z rybami znajdowa\u0142a si\u0119 jeszcze \u0142\u00f3d\u017a. Jeszcze przed wej\u015bciem na pi\u0119tro mija\u0142am ciekaw\u0105 map\u0119 Jeziora Wigry, u\u015bwiadamiaj\u0105c\u0105 r\u00f3\u017cnice g\u0142\u0119boko\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Na pi\u0119trze zaj\u0119to si\u0119 faun\u0105 i flor\u0105 wok\u00f3\u0142 jeziora. Nie mog\u0142o oczywi\u015bcie zabrakn\u0105\u0107 bobra – symbolu Wigierskiego Parku Narodowego. Zaprezentowano gatunki ptak\u00f3w i ssak\u00f3w zwi\u0105zane z tym obszarem, mo\u017cna by\u0142o zajrze\u0107, kto mieszka pod ziemi\u0105, a kto wznosi si\u0119 w nadwigierskich przestworzach. Opowiedziano tak\u017ce o historii osadnictwa nad Wigrami i kolejny raz przekona\u0142am si\u0119, \u017ce motorem nap\u0119dowym by\u0142a fundacja klasztorna dla kamedu\u0142\u00f3w. Dzi\u0119ki temu w\u0142a\u015bnie powsta\u0142y lokalne osady, a tak\u017ce same Suwa\u0142ki. Budowano tartaki i zak\u0142adano folwarki – co mia\u0142o odzwierciedlenie w obecnych nazwach wiosek.<\/p>\n\n\n\n

Mia\u0142am okazj\u0119 odwiedzi\u0107 tak\u017ce wystaw\u0119 czasow\u0105 „Martwe drewno pe\u0142ne \u017cycia”. Tytu\u0142 m\u00f3wi\u0142 sam za siebie. Na wystawie mo\u017cna by\u0142o si\u0119 przekona\u0107, dlaczego warto zostawia\u0107 w lesie z pozoru martwe, pad\u0142e drzewa. Stawa\u0142y si\u0119 miejscem \u017cycia wielu organizm\u00f3w, od bakterii czy grzyb\u00f3w po ca\u0142\u0105 rzesz\u0119 bezkr\u0119gowc\u00f3w, a tak\u017ce kr\u0119gowc\u00f3w, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 je, by zaaran\u017cowa\u0107 je na swoje dziuple lub nory. Z wystawy czasowej wychodzi\u0142o si\u0119 jeszcze do ostatniej salki, gdzie w gablotach zaprezentowano minera\u0142y \u015bwiata.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po wyj\u015bciu ruszy\u0142am w prawo czarnym szlakiem. Mia\u0142am do pokonania prawie 4 kilometry do Wigier, miejscowo\u015bci z zabytkowymi obiektami poklasztornymi. Wyci\u0105gn\u0119\u0142am ciastka owsiane i podjadaj\u0105c, ruszy\u0142am \u017cwawym krokiem przed siebie. Zastanowi\u0142o mnie, czy gdziekolwiek uda mi si\u0119 podej\u015b\u0107, by zanurzy\u0107 nogi w Jeziorze Wigry, bo du\u017ce obszary by\u0142y ogrodzone b\u0105d\u017a oznaczone tabliczkami, \u017ce „nieupowa\u017cnionym wst\u0119p wzbroniony”, bo „teren prywatny”…<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem opu\u015bci\u0142am Stary Folwark i nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej trafi\u0142am na g\u0142\u00f3wn\u0105 szos\u0119, kt\u00f3r\u0105 je\u017adzi\u0142y autobusy. By\u0142am na wysoko\u015bci wsi Tartak i podesz\u0142am nawet na przystanek, by zorientowa\u0107 si\u0119, czy b\u0119d\u0119 mia\u0142a jak wraca\u0107, czy b\u0119d\u0119 musia\u0142a pokona\u0107 kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w w drodze powrotnej (ale trzyma\u0142abym si\u0119 ju\u017c wtedy g\u0142\u00f3wnej drogi). Maj\u0105c w perspektywie jeszcze godzin\u0119 b\u0105d\u017a trzy do autobusu powrotnego, uzna\u0142am, \u017ce wykorzystam ten czas maksymalnie, ale postaram si\u0119 wr\u00f3ci\u0107 jednak nie na w\u0142asnych nogach, ale na cudzych k\u00f3\u0142kach.<\/p>\n\n\n\n

Przesz\u0142am przez most na rzece Piert\u00f3wce. Z g\u00f3ry da\u0142o si\u0119 zobaczy\u0107 zar\u00f3wno \u015bluz\u0119, jak i kamyczki na dnie w p\u0142ytszych miejscach. Zesz\u0142am \u015bcie\u017ck\u0105 ku tablicom informacyjnym. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to miejsce by\u0142o jednym z przystank\u00f3w szlaku dotycz\u0105cego dzia\u0142alno\u015bci kamedu\u0142\u00f3w. Z pomoc\u0105 turbiny pozyskiwano energi\u0119 na potrzeby tartaku. Obecnie miejsce to by\u0142o zwi\u0105zane z wyl\u0119garni\u0105 ryb.<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3ci\u0142am do g\u0142\u00f3wnej drogi i w stron\u0119 miejscowo\u015bci Wigry zmierza\u0142am ca\u0142y czas \u015bcie\u017ckami najbli\u017cej jeziora. Czasem by\u0142y to asfaltowe uliczki, cz\u0119\u015bciej piaskowe dr\u00f3\u017cki. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce pomi\u0119dzy domami i drzewami nie znajd\u0119 przestrzeni, by nacieszy\u0107 si\u0119 bezpo\u015brednim kontaktem z wod\u0105, ale gdy ju\u017c totalnie si\u0119 tego nie spodziewa\u0142am, zobaczy\u0142am pomost. Zakrywa\u0142y go trzciny, ale mie\u015bci\u0142 si\u0119 po przeciwnej stronie drogi ni\u017c domy, nie by\u0142o ani ogrodzenia, ani tabliczek z zakazem, wi\u0119c postanowi\u0142am zaryzykowa\u0107. Na skraju pomostu by\u0142a nawet \u0142aweczka. Uda\u0142o mi si\u0119 tam posiedzie\u0107, zrobi\u0107 zdj\u0119cia i nagrania, ale przede wszystkim zdj\u0119\u0142am buty i przysiadaj\u0105c na skraju pomostu, zamoczy\u0142am nogi w Jeziorze Wigry <3 Delektowa\u0142am si\u0119 t\u0105 chwil\u0105, prawdopodobnie niedostrze\u017cona przez nikogo, wi\u0119c i nikt mnie tam nie niepokoi\u0142. By\u0142o na tyle ciep\u0142o, \u017ce w\u0142a\u015bciwie stopy obesch\u0142y momentalnie i gdy uzna\u0142am, \u017ce czas rusza\u0107 dalej, nie mia\u0142am problemu od razu za\u0142o\u017cy\u0107 sanda\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Wkr\u00f3tce znalaz\u0142am si\u0119 ju\u017c w miejscowo\u015bci Wigry. Min\u0119\u0142am przydro\u017cny krzy\u017c, a nieopodal mie\u015bci\u0142a si\u0119 tablica z drogowskazami. Do klasztoru mia\u0142am st\u0105d jeszcze kilometr. Natrafi\u0142am na kolejny pomost, ale by\u0142 zaj\u0119ty. Dalej by\u0142o kilka drewnianych budynk\u00f3w i kolejny krzy\u017c, tym razem na s\u0142upie. Stamt\u0105d by\u0142o ju\u017c wida\u0107 zabudowania klasztorne. Rozgl\u0105da\u0142am si\u0119 te\u017c w poszukiwaniu lokalnej gastronomii. Jednocze\u015bnie zastanawia\u0142am si\u0119, kt\u00f3r\u0119dy wej\u015b\u0107, aby zwiedza\u0107 zesp\u00f3\u0142 poklasztorny i zapyta\u0142am o to pani\u0105 sprzedaj\u0105c\u0105 pami\u0105tki.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pokierowana przez ni\u0105 zmierza\u0142am do recepcji, jednak wesz\u0142am pierwszymi schodami i zamiast odbi\u0107 w prawo, zaciekawiona lew\u0105 stron\u0105, w\u0142a\u015bnie tam ruszy\u0142am. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce po swojej prawej mijam dawny refektarz (co\u015b w stylu klasztornej jadalni), ale to w kolejnym budynku, ju\u017c za \u015bcie\u017ck\u0105, drogowskaz kierowa\u0142 do kawiarni. Tymczasem naprzeciw niej, przy samym murze zabudowa\u0144 klasztornych, sta\u0142 niedu\u017cy budynek, w kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o zakupi\u0107 bilety (podobnie jak w recepcji), pami\u0105tki (pokusi\u0142am si\u0119 o poczt\u00f3wki i folder z planem obiektu), dewocjonalia i pono\u0107 nawet lody. Bilet stanowi\u0142a opaska, w moim przypadku zielona, ale nosi\u0142am j\u0105 w r\u0119ku i okazywa\u0142am w paru miejscach, nie za\u015b na przegubie d\u0142oni, sk\u0105d musia\u0142abym j\u0105 p\u00f3\u017aniej zdj\u0105\u0107, zapewne j\u0105 uszkadzaj\u0105c.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tek sz\u0142am w stron\u0119 \u015bwi\u0105tyni. Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. Niepokalanego Pocz\u0119cia NMP by\u0142 otwarty i opustosza\u0142y, wi\u0119c zwiedza\u0142am go w osamotnieniu (og\u00f3\u0142em min\u0119\u0142am kilkoro turyst\u00f3w na terenie ca\u0142ego dawnego klasztoru). Przesz\u0142am si\u0119 zar\u00f3wno w stron\u0119 prezbiterium, jak i obesz\u0142am naw\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 wok\u00f3\u0142, tak, by przyjrze\u0107 si\u0119 wszystkim bocznym o\u0142tarzom, a tych by\u0142o sze\u015b\u0107. Zej\u015bcie do katakumb by\u0142o niestety niedost\u0119pne. Z tablicy przy wej\u015bciu dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce ko\u015bci\u00f3\u0142 zacz\u0119to budowa\u0107 pod koniec XVII wieku i zaj\u0119\u0142o to mniej wi\u0119cej p\u00f3\u0142wiecze. Zainteresowa\u0142o mnie te\u017c nazwisko na innej z tablic – Ko\u017ami\u0144ski by\u0142 adiunktem Stacji Hydrobiologicznej i jednym ze wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Lity\u0144skiego.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Na zewn\u0105trz rozstawiono wystaw\u0119 plenerow\u0105, prezentuj\u0105c\u0105 w formie fotografii przebieg wizyty papie\u017ca Jana Paw\u0142a II w Wigrach w 1999 roku. Za budynkiem Domu Kr\u00f3lewskiego (gdzie zawczasu obczai\u0142am restauracj\u0119 i postanowi\u0142am wr\u00f3ci\u0107 w\u0142a\u015bnie tutaj) mie\u015bci\u0142a si\u0119 zreszt\u0105 dawna Kaplica Kanclerska, obecnie z Muzeum Papieskim. W korytarzach wiod\u0105cych do restauracji przystan\u0119\u0142am zar\u00f3wno przy gablotach wype\u0142nionych dokumentami, jak i przy makiecie ca\u0142ego pokamedulskiego zespo\u0142u klasztornego.<\/p>\n\n\n\n

Apartamenty papieskie mia\u0142y kilka pomieszcze\u0144. By\u0142a tam zar\u00f3wno sypialnia z \u0142azienk\u0105, jak i jadalnia, gdzie ustawiono tak\u017ce biurka do pracy. Ponadto papie\u017c mia\u0142 swoje odr\u0119bne pomieszczenie z o\u0142tarzem, gdzie m\u00f3g\u0142 pogr\u0105\u017cy\u0107 si\u0119 w modlitwie. Tablica na \u015bcianie g\u0142osi\u0142a, \u017ce papie\u017c nocowa\u0142 tu w dniach 8-10 czerwca, wi\u0119c w sumie nied\u0142ugo.<\/p>\n\n\n\n

W kolejnych cz\u0119\u015bciach Kaplicy Kanclerskiej by\u0142y r\u00f3\u017cne wystawy. Sama zajrza\u0142am do Pracowni \u015aw. Romualda, kt\u00f3ra wygl\u0105da\u0142a w\u0142a\u015bciwie jak kaplica, mia\u0142a bardzo prosty wystr\u00f3j, ale dodano tam tablice dotycz\u0105ce historii. Poza postaci\u0105 samego \u015bw. Romualda, dostrzeg\u0142am dzi\u0119ki nim, \u017ce i \u015bw. Benedykt mia\u0142 z kamedu\u0142ami co\u015b wsp\u00f3lnego. Przedstawiciele zakonu wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie byli w dziewi\u0119ciu miejscach na \u015bwiecie, z czego w dw\u00f3ch eremach w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Po wyj\u015bciu i podej\u015bciu do murku, zorientowa\u0142am si\u0119, gdzie umieszczono recepcj\u0119. Zesz\u0142am szerokimi schodami i przesz\u0142am wjazdem ko\u0142o recepcji, przy okazji fotografuj\u0105c elementy wtopione w mur na kszta\u0142t lapidarium. Przesz\u0142am spory odcinek do wspomnianego ju\u017c sklepiku, gdzie odbi\u0142am w prawo, tym razem nie celem obejrzenia ko\u015bcio\u0142a, ale skierowa\u0142am si\u0119 bram\u0105 przy figurach \u015bwi\u0119tych Benedykta i Romualda. Za ni\u0105 znajdowa\u0142 si\u0119 erem z domami dla pustelnik\u00f3w z niewielkimi ogr\u00f3dkami, oddzielonymi murami od „posesji” wsp\u00f3\u0142braci. Do niekt\u00f3rych domk\u00f3w uda\u0142o si\u0119 wej\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Zwie\u0144czeniem zwiedzania by\u0142o wdrapanie si\u0119 na wie\u017c\u0119 zegarow\u0105. Stamt\u0105d mog\u0142am podziwia\u0107 widoki w czterech kierunkach \u015bwiata, jak r\u00f3wnie\u017c zobaczy\u0107, jak pokamedulski zesp\u00f3\u0142 klasztorny wygl\u0105da\u0142 z g\u00f3ry. By\u0142a to niew\u0105tpliwa przyjemno\u015b\u0107 i u\u015bwiadamiaj\u0105ce do\u015bwiadczenie. Sp\u0119dzi\u0142am tam chwil\u0119, po czym posz\u0142am na obiad. Zjad\u0142am najgrubsze w \u017cyciu placki ziemniaczane, ale by\u0142y bardzo smaczne ze \u015bmietan\u0105. Dobra\u0142am do tego buraczki i w zupe\u0142no\u015bci si\u0119 najad\u0142am.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Posilona podesz\u0142am na przystanek i upewni\u0142am si\u0119, \u017ce mam jeszcze godzin\u0119, dlatego posz\u0142am do recepcji, by zasi\u0119gn\u0105\u0107 j\u0119zyka. Nie chcia\u0142am tu przesiedzie\u0107 tego czasu, dlatego interesowa\u0142o mnie, jaki jest nast\u0119pny przystanek autobusu – Ry\u017c\u00f3wka czy Tartak, \u017cebym wiedzia\u0142a, gdzie si\u0119 kierowa\u0107. Pani i pan w recepcji zasugerowali, bym odwiedzi\u0142a jeszcze ogrody klasztorne oraz punkt widokowy na ko\u0144cu drogi, zamiast w upale i\u015b\u0107 i i\u015b\u0107 na kolejny przystanek.<\/p>\n\n\n\n

Uzna\u0142am, \u017ce by\u0142a to w sumie ciekawsza opcja, wi\u0119c ruszy\u0142am w kierunku ogrod\u00f3w, gdzie pono\u0107 mog\u0142abym nawet zerwa\u0107 sobie zi\u00f3\u0142ka, ale wola\u0142am po prostu pospacerowa\u0107 i nacieszy\u0107 oczy. Na trasie mija\u0142am tak\u017ce drewniane rze\u017aby, wcze\u015bniej trio z has\u0142em „B\u00f3g, honor, Ojczyzna”, w samym ogrodzie przypomina\u0142o to raczej stacje drogi krzy\u017cowej i figury \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n

Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej podesz\u0142am na skraj P\u00f3\u0142wyspu Klasztornego. Min\u0119\u0142am przy tym najpierw pomost, potem ponownie klasztor, a wreszcie g\u0142az, gdzie l\u0105dowa\u0142 papie\u017c podczas swojej wizyty. Dalej sta\u0142a platforma widokowa i rzeczywi\u015bcie przyjemnie by\u0142o tu przygl\u0105da\u0107 si\u0119 jezioru, a z pomoc\u0105 tablicy mog\u0142am pozna\u0107 lokalne gatunki ptak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z sugesti\u0105 pa\u0144stwa z recepcji, postanowi\u0142am odnale\u017a\u0107 nieoficjaln\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 prowadz\u0105c\u0105 w prawo ku polanie, gdzie w male\u0144kiej zatoczce mog\u0142am ponownie zanurzy\u0107 nogi. To miejsce te\u017c wygl\u0105da\u0142o jak zapomniane przez ludzi, dlatego \u015bmia\u0142am si\u0119 sama do siebie, \u017ce „mam kawa\u0142ek jeziora tylko dla siebie” i da\u0142o mi to niezmiernie du\u017co rado\u015bci. Sp\u0119dzi\u0142am tam w\u0142a\u015bciwie reszt\u0119 czasu, daj\u0105c sobie dziesi\u0119ciominutowy bufor na spokojne doj\u015bcie na przystanek autobusowy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Marsz zaj\u0105\u0142 mi raptem pi\u0119\u0107 minut, wi\u0119c jeszcze moment czeka\u0142am. Przy tej okazji min\u0119\u0142o mnie par\u0119 os\u00f3b, w tym dwie panie, jedna w habicie. Wida\u0107 by\u0142o, \u017ce szukaj\u0105 wej\u015bcia, wi\u0119c je pokierowa\u0142am i powiedzia\u0142am, \u017ce „ja ju\u017c wracam”. Zakonnica spyta\u0142a, czy te\u017c by\u0142am na rekolekcjach i odpar\u0142am:<\/p>\n\n\n\n

– Nie, ja turystycznie.<\/p>\n\n\n\n

Bez dalszych przyg\u00f3d, niemal pustym busem turystka wr\u00f3ci\u0142a do bazy, by nabra\u0107 si\u0142 na kolejny dzie\u0144. Bilans tym razem wyni\u00f3s\u0142 14,6 km pieszo.<\/p>\n\n\n\n

Zajrzyj te\u017c do zak\u0142adki dotycz\u0105cej park\u00f3w narodowych<\/a><\/strong> \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ten dzie\u0144 zaplanowa\u0142am jako najambitniejszy podczas ca\u0142ego pobytu. Z rana zameldowa\u0142am si\u0119 u pan\u00f3w z Parku. Postanowi\u0142am bowiem na pocz\u0105tek przej\u015b\u0107 si\u0119 po wystawie przyrodniczej Wigierskiego Parku Narodowego. Na wst\u0119pieCzytaj dalejWigierski Park Narodowy #1 szlakiem muzealno-klasztornym<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-12623","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-parki-narodowe"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pabyF6-3hB","jetpack-related-posts":[{"id":18023,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/w-drodze-do-biebrzanskiego-parku-narodowego\/","url_meta":{"origin":12623,"position":0},"title":"W drodze do Biebrza\u0144skiego Parku Narodowego","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"24 wrze\u015bnia 2024","format":false,"excerpt":"Zapakowa\u0142am si\u0119 rekordowo, bo wzi\u0119\u0142am a\u017c 19 kg, z czego po\u0142ow\u0119 stanowi\u0142 prowiant, bo i po\u0142ow\u0119 wyjazdu mia\u0142am przebywa\u0107 w Osowcu, gdzie nie by\u0142o sklep\u00f3w. Pociesza\u0142a mnie jednak my\u015bl, \u017ce wr\u00f3c\u0119 zaledwie z po\u0142ow\u0105 tego obci\u0105\u017cenia ;) W sobotni poranek podesz\u0142am na przystanek autobusowy, aby podjecha\u0107 na dworzec. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Biebrzanski-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":2189,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2019\/08\/06\/pieninski-park-narodowy-moj-pierwszy-gorski-szczyt\/","url_meta":{"origin":12623,"position":1},"title":"Pieni\u0144ski Park Narodowy – m\u00f3j pierwszy g\u00f3rski szczyt","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"6 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Ostatnio opowiedzia\u0142am Wam nieco o Szczawnicy, gdzie si\u0119 zatrzymali\u015bmy na czas odwiedzin w Pieninach. Dzi\u015b wyruszymy w teren, st\u0105d okoliczno\u015bciowy dwuwiersz: Gdy jeste\u015b z map\u0105 za pan brat \/ to Ci niestraszny \u017caden szlak (M.H.). Rano poznali\u015bmy bardzo mi\u0142\u0105 w\u0142a\u015bcicielk\u0119 pensjonatu. \u017byczy\u0142a nam dobrej pogody na szlaku, ale deszcz z\u0142apa\u0142\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Dzie%C5%84-2-Kro%C5%9Bcienko-Trzy-Korony-Sokolica-37.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Dzie%C5%84-2-Kro%C5%9Bcienko-Trzy-Korony-Sokolica-37.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Dzie%C5%84-2-Kro%C5%9Bcienko-Trzy-Korony-Sokolica-37.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Dzie%C5%84-2-Kro%C5%9Bcienko-Trzy-Korony-Sokolica-37.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":2291,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2019\/08\/27\/bialowieski-park-narodowy-w-krainie-zubrow\/","url_meta":{"origin":12623,"position":2},"title":"Bia\u0142owieski Park Narodowy – w krainie \u017cubr\u00f3w","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"27 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Zwie\u0144czeniem tygodnia sp\u0119dzonego u krewnych na Mazurach by\u0142a wycieczka z cioci\u0105, kuzynem i kuzynk\u0105 do Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego. Ca\u0142odniow\u0105 wypraw\u0119 rozpocz\u0119li\u015bmy oko\u0142o 3 km od Bia\u0142owie\u017cy, gdzie mie\u015bci\u0142 si\u0119 Rezerwat Pokazowy \u017bubr\u00f3w. Bliskie spotkanie z \u017cubrami by\u0142o nie lada atrakcj\u0105, ale mogli\u015bmy tam obserwowa\u0107 tak\u017ce inne ssaki. Jak podkre\u015blono stosownymi\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-74.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-74.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Bia%C5%82owieski-Park-Narodowy-74.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":19962,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2025\/04\/01\/zwiedzamy-muzeum-przyrodnicze-w-krempnej\/","url_meta":{"origin":12623,"position":3},"title":"Zwiedzamy muzeum przyrodnicze w Krempnej","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"1 kwietnia 2025","format":false,"excerpt":"Po dw\u00f3ch dniach solidnej w\u0119dr\u00f3wki przyszed\u0142 czas na leniwy poranek i niespieszne odkrywanie lokalnych atrakcji. Zreszt\u0105, nie zrealizowali\u015bmy od razu w pe\u0142ni \u015bcie\u017cki Ha\u0142b\u00f3w-Kamie\u0144, bo pierwszy jej punkt stanowi\u0142y O\u015brodek Edukacyjno-Muzealny Magurskiego Parku Narodowego oraz cmentarz wojskowy z okresu I wojny \u015bwiatowej. Oba miejsca by\u0142y zlokalizowane w samej Krempnej, do\u015b\u0107\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Muzeum-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Muzeum-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Muzeum-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Muzeum-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Muzeum-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Muzeum-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":19932,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2025\/02\/18\/kiczera-czyli-jak-wykorzystac-dzien-w-pelni\/","url_meta":{"origin":12623,"position":4},"title":"Kiczera – czyli jak wykorzysta\u0107 dzie\u0144 w pe\u0142ni","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"18 lutego 2025","format":false,"excerpt":"Kolejnego urlopowego poranka zjedli\u015bmy niespiesznie \u015bniadanie w naszym hostelu w Krakowie, dopakowali\u015bmy ostatnie rzeczy i ruszyli\u015bmy znan\u0105 ju\u017c sobie drog\u0105 ko\u0142o ko\u015bcio\u0142a \u015aw. Floriana na dworzec, tym razem jednak kieruj\u0105c si\u0119 na ten autobusowy. Bus do Jas\u0142a by\u0142 ju\u017c podstawiony. Przejechali\u015bmy przez kilka malowniczych miasteczek, np. Pilzno. \u017bartowa\u0142am, \u017ce kiedy\u015b\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kiczera-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kiczera-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kiczera-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kiczera-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kiczera-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Kiczera-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":18053,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/12\/03\/narwianski-park-narodowy\/","url_meta":{"origin":12623,"position":5},"title":"Narwia\u0144ski Park Narodowy","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"3 grudnia 2024","format":false,"excerpt":"Od razu po \u015bniadaniu ruszy\u0142am na dworzec PKS w Bia\u0142ymstoku. O 8:30 odje\u017cd\u017ca\u0142 bus do Je\u017cewa Starego - 5 km od celu, ale niestety do samego Kurowa nie doje\u017cd\u017ca\u0142o absolutnie nic. Pan kierowca sprzeda\u0142 mi bilet i by\u0142 zaskoczony, \u017ce mia\u0142am odliczon\u0105 kwot\u0119: - Pani widz\u0119 przygotowana. Nie da si\u0119\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Narwianski-PN-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Narwianski-PN-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Narwianski-PN-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Narwianski-PN-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Narwianski-PN-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Narwianski-PN-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12623","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12623"}],"version-history":[{"count":31,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12623\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23506,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12623\/revisions\/23506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12623"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}