{"id":12263,"date":"2022-09-27T06:00:00","date_gmt":"2022-09-27T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/?p=12263"},"modified":"2022-09-19T15:31:56","modified_gmt":"2022-09-19T13:31:56","slug":"zamkowy-trojkat-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2022\/09\/27\/zamkowy-trojkat-2\/","title":{"rendered":"Zamkowy Tr\u00f3jk\u0105t #2 Kwidzyn i Grudzi\u0105dz"},"content":{"rendered":"\n

Jad\u0105c na Kwidzyn, dyskutowali\u015bmy o wiatrakach, kt\u00f3rych na horyzoncie by\u0142o naprawd\u0119 sporo. \u015amia\u0142y\u015bmy si\u0119, czy zgodnie z panuj\u0105c\u0105 mod\u0105 nie pokusi\u0107 si\u0119 o zdj\u0119cia gdzie\u015b po\u015br\u00f3d szerokich po\u0142aci rzepaku. Nasz \u201ekierowca bombowca\u201d zwr\u00f3ci\u0142 jednocze\u015bnie uwag\u0119 na stan dr\u00f3g, b\u0119d\u0105c naprawd\u0119 pod wra\u017ceniem lokalnej nawierzchni.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Gmina Kwidzyn \u2013 rzuci\u0142a kole\u017canka. \u2013 Marta, zak\u0142adasz czapk\u0119?<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Mog\u0119, \u017ceby tradycji sta\u0142o si\u0119 zado\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Na wje\u017adzie do miasta wzrok momentalnie przyku\u0142 gmach Urz\u0119du Miejskiego, ale ze wzgl\u0119du na obiekty, kt\u00f3re planowali\u015bmy zwiedzi\u0107, zaparkowali\u015bmy przy ulicy Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich. Podeszli\u015bmy od razu pod Konkatedr\u0119 \u015aw. Jana Ewangelisty, aczkolwiek do um\u00f3wionej godziny zwiedzania mieli\u015bmy jeszcze czas. Z tego powodu okr\u0105\u017cyli\u015bmy ko\u015bci\u00f3\u0142 i podeszli\u015bmy do gotyckiego zamku, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142o si\u0119 muzeum. Budynki do siebie przylega\u0142y, tworz\u0105c sp\u00f3jny kompleks.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Zakupi\u0142am i tu poczt\u00f3wki, nie za\u015b wy\u0142\u0105cznie bilet. Zwiedzanie rozpocz\u0119li\u015bmy od piwnic, gdzie przypatrywa\u0142am si\u0119 sklepieniom (\u201ezboczenie\u201d przewodnickie?), podziwiaj\u0105c przy tym w\u0142a\u015bciw\u0105 wystaw\u0119 \u2013 szk\u0142a artystycznego. Da\u0142o si\u0119 tu odczu\u0107 wilgo\u0107. Bardziej zaciekawi\u0142a mnie historia cia\u0142opalenia, kt\u00f3r\u0105 prezentowano w kolejnej strefie \u2013 pewnie nieco ze wzgl\u0119du na biologiczne wykszta\u0142cenie, a mo\u017ce po prostu w takich miejscach ceni\u0119 bardziej spojrzenie w przesz\u0142o\u015b\u0107 ni\u017c doceniam sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Dodatkowym smaczkiem, podczas przemieszczania si\u0119 wy\u017cej, by\u0142 na\u015bcienny napis po niemiecku, g\u0142osz\u0105cy zakaz palenia tytoniu, odkryty podczas prac konserwatorskich.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kolejnym etapem zwiedzania by\u0142a tzw. Wie\u017ca Studzienna, gdzie co odwa\u017cniejsi z nas spojrzeli w d\u00f3\u0142, aczkolwiek krata chroni\u0142a przed upadkiem kilkana\u015bcie metr\u00f3w w d\u00f3\u0142 cz\u0142owieka, nie trzymane przez nas przedmioty, wi\u0119c warto by\u0142o uwa\u017ca\u0107. Tutejsza studnia dzia\u0142a\u0142a jeszcze do XVII wieku, cho\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o istnieje dalej. Miejsce podobno upodoba\u0142y sobie r\u00f3wnie\u017c nietoperze.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nast\u0119pna sala by\u0142a jakby przej\u015bciowa, ale przypad\u0142a mi do gustu. M\u00f3j wzrok przyku\u0142 stary piec, na filmie mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 ca\u0142y zesp\u00f3\u0142 katedralno-zamkowy z drona, a dodatkowo o \u015bcian\u0119 oparto plansz\u0119 a la dwustronna ramka do zdj\u0119\u0107, w kt\u00f3rej pozowa\u0142y\u015bmy, co stanowi moim zdaniem fajn\u0105 pami\u0105tk\u0119. Po\u015brodku znajdowa\u0142a si\u0119 jeszcze makieta, daj\u0105c dodatkowo wyobra\u017cenie, jak wygl\u0105da\u0142 obiekt w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Dalej mie\u015bci\u0142o si\u0119 raptem kilka gablot, przez co to pomieszczenie wydawa\u0142o si\u0119 pustawe, ale ogl\u0105da\u0142am sklepienia, zworniki, gotyckie \u0142uki odrzwi i nie omieszka\u0142am sfotografowa\u0107 tak\u017ce stoj\u0105cych pod oknem\u2026 sa\u0144.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Za to pe\u0142en eksponat\u00f3w by\u0142 korytarz prowadz\u0105cy do gdaniska. Cho\u0107 mo\u017cna by pomy\u015ble\u0107, \u017ce nie znajdziemy motywu przewodniego, bo umieszczono tu meble, rze\u017aby, obrazy czy przedmioty u\u017cytkowe z \u017cycia codziennego, to sam tytu\u0142 wystawy nakre\u015bla\u0142 g\u0142\u00f3wny temat: Kultura ludowa Dolnego Powi\u015bla. Ze spersonalizowanych smaczk\u00f3w, zwr\u00f3ci\u0142am uwag\u0119 na \u017celazn\u0105 figurk\u0119 \u015bwi\u0119tego Jerzego walcz\u0105cego ze smokiem czy znalezione po\u015br\u00f3d nazwisk tw\u00f3rc\u00f3w analogiczne do kolegi. Niezwykle ciekawe by\u0142o \u0142\u00f3\u017cko z\u0142o\u017cone z dw\u00f3ch po\u0142\u00f3wek w taki spos\u00f3b, \u017ce da\u0142oby si\u0119 je wyd\u0142u\u017cy\u0107. Jednocze\u015bnie, odk\u0105d sko\u0144czy\u0142am gedanistyk\u0119, na \u017cadn\u0105 z szaf nie patrzy\u0142am ju\u017c oboj\u0119tnie, cho\u0107 gda\u0144skie wci\u0105\u017c pozostawa\u0142y dla mnie najciekawsze.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nazwa gdanisko te\u017c nie wzi\u0119\u0142a si\u0119 znik\u0105d, Krzy\u017cacy z gda\u0144szczanami nie sympatyzowali. St\u0105d termin ten przylgn\u0105\u0142 do latryn w krzy\u017cackich zamkach. Druga teoria m\u00f3wi o pochodzeniu nazwy z j\u0119zyka Prus\u00f3w i oznacza po prostu mokre, wilgotne miejsce. Tutejsza wie\u017ca mia\u0142a 40 metr\u00f3w, ale w swej historii nie pe\u0142ni\u0142a tylko funkcji sanitarnych. Mia\u0142a tak\u017ce funkcje obronne, a przez oko\u0142o stulecie w XIX i XX wieku mie\u015bci\u0142a wi\u0119zienie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przez kru\u017cganki dotarli\u015bmy do pomieszczenia, kt\u00f3re dawniej by\u0142o kancelari\u0105 kapitu\u0142y pomeza\u0144skiej. Kapitu\u0142a wspomaga\u0142a biskupa w opiece nad katedr\u0105, a jej dziekan \u2013 Jan z Kwidzyna, w tym miejscu pracowa\u0142 nad opisem \u017cycia b\u0142ogos\u0142awionej Doroty z M\u0105tow\u00f3w, kt\u00f3rej posta\u0107 mia\u0142a si\u0119 jeszcze pojawi\u0107 na trasie naszego zwiedzania. Po\u015br\u00f3d postaci uwiecznionych na sklepieniu by\u0142 Jan Ewangelista, patron katedry.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Niema\u0142ym zaskoczeniem by\u0142a wystawa scyzoryk\u00f3w, na kt\u00f3r\u0105 trafili\u015bmy chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej. Zdecydowanie bardziej ekscytowa\u0142y mnie kolejne piece kaflowe i nawet z jednym z nich zapozowa\u0142am. Dalej znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w refektarzu zimowym, kt\u00f3ry z mojej perspektywy zosta\u0142 zaaran\u017cowany bardzo elegancko, cho\u0107 meble i obrazy nie by\u0142y sp\u00f3jne z przesz\u0142o\u015bci\u0105 tej sali.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Spor\u0105 przyjemno\u015b\u0107 mia\u0142am ze zwiedzania wystawy przyrodniczej, szczeg\u00f3lnie, \u017ce si\u0119 jej w tym zamku nie spodziewa\u0142am. Dotyczy\u0142a przyrody p\u00f3\u0142nocnej Polski. Utkn\u0119li\u015bmy na d\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119, ogl\u0105daj\u0105c gablot\u0119 z prezentacj\u0105 jaj poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w ptak\u00f3w. Plansze kawa\u0142ek dalej opowiada\u0142y o roli alejek. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 sta\u0142ej ekspozycji zaaran\u017cowano w postaci dioram. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyjrzenia si\u0119 r\u00f3\u017cnym \u015brodowiskom \u017cycia, a co za tym idzie \u2013 r\u00f3\u017cnorodnym gatunkom, sprawi\u0142a mi niema\u0142\u0105 przyjemno\u015b\u0107. Kole\u017canka droczy\u0142a si\u0119, czy my\u015bl\u0119, \u017ce mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 jednego z ptak\u00f3w, ale pani z obs\u0142ugi chyba nie za\u0142apa\u0142a \u017cartu i obserwowa\u0142a nas uwa\u017cniej ni\u017c wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n

Jakby z dedykacj\u0105 \u201edla Marty\u201d na wystawie znalaz\u0142y si\u0119 trzy \u017c\u00f3\u0142wie (z jednym uda\u0142o si\u0119 zapozowa\u0107), a tak\u017ce mapa Polski z zaznaczonymi parkami narodowymi! Wystawa by\u0142a zreszt\u0105, jak dla mnie, atrakcyjna i wszechstronna, bo poruszono i temat dziej\u00f3w Ziemi, wymar\u0142ych gatunk\u00f3w, ochrony przyrody, ale zaprezentowano te\u017c r\u00f3\u017cne grupy organizm\u00f3w i r\u00f3\u017cne typy \u015brodowisk \u2013 lasy, bagna, zbiorniki wodne itd. Uwzgl\u0119dniono nawet, \u017ce pozornie martwe drzewo mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 miejscem \u017cycia wielu stworze\u0144.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kolejnym etapem naszego pobytu w Kwidzynie by\u0142o zwiedzanie katedry z przewodnikiem. Jako absolwentka kursu przewodnickiego mia\u0142abym par\u0119 zastrze\u017ce\u0144, ale og\u00f3lnie da\u0142o si\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pan by\u0142 merytorycznie przygotowany i mia\u0142 do\u015b\u0107 uporz\u0105dkowan\u0105 wiedz\u0119. Jednocze\u015bnie, gdy si\u0119 pojawi\u0142, wizerunkowo niczym si\u0119 nie wyr\u00f3\u017cnia\u0142, wi\u0119c tak naprawd\u0119 gdyby nie posiadanie kluczy, jego wiedza i pewno\u015b\u0107 siebie w tym miejscu, to nie wiem, czy pomy\u015bla\u0142abym, \u017ce m\u00f3g\u0142 by\u0107 przewodnikiem w swojej dresowej bluzie \ud83d\ude09 Zwiedzanie obejmowa\u0142o nie tylko nasz\u0105 czw\u00f3rk\u0119, ale przynajmniej kilkana\u015bcie innych os\u00f3b, zawy\u017caj\u0105cych \u015bredni\u0105 wieku mniej wi\u0119cej do wieku emerytalnego, co potem okaza\u0142o si\u0119 nie bez znaczenia.<\/p>\n\n\n\n

Do\u015b\u0107 du\u017co czasu sp\u0119dzili\u015bmy w pierwszym pomieszczeniu, tj. w Krypcie Mistrz\u00f3w Krzy\u017cackich. W zwi\u0105zku z tym przedmioty znajduj\u0105ce si\u0119 w gablotach by\u0142y zwi\u0105zane w\u0142a\u015bnie z zakonem, m.in. widnia\u0142y tam resztki jedwabnych szat. Pod ciekawym sklepieniem i zawieszonymi chor\u0105gwiami spoczywali niegdy\u015b trzej krzy\u017caccy wielcy mistrzowie: Ludolf K\u00f6nig, Werner von Orseln i Henryk von Plauen. Nie kojarzy\u0142am tylko tego \u015brodkowego nazwiska. Krypta w Kwidzynie by\u0142a pono\u0107 jedyn\u0105 zachowan\u0105 do dzi\u015b, ze wzgl\u0119du na potop szwedzki, a potem dzia\u0142ania armii napoleo\u0144skiej. Czwarty gr\u00f3b by\u0142 pusty, a podejrzenie pad\u0142o na potencjalne miejsce spoczynku Doroty z M\u0105tow\u00f3w. Badania archeologiczne wzbogacono o badania dendrologiczne trumien, z kolei twarze odtworzono na bazie bada\u0144, co mniej wi\u0119cej mo\u017cemy kojarzy\u0107 z seriali kryminalnych.<\/p>\n\n\n\n

Przewodnik opowiada\u0142, jak ka\u017cdy z mistrz\u00f3w mia\u0142 nieciekaw\u0105 ko\u0144c\u00f3wk\u0119 \u017cywota. Pierwszy z nich pono\u0107 zwariowa\u0142, jednak w opisie na ekranie znalaz\u0142am informacj\u0119, \u017ce jego zachowanie wskazywa\u0142o raczej na co\u015b, co dzi\u015b nazwaliby\u015bmy depresj\u0105. Drugi (ten mi nieznany) zosta\u0142 zasztyletowany przez wsp\u00f3\u0142brata, gdy nie chcia\u0142 z niego zdj\u0105\u0107 kary dyscyplinarnej. Ostatni z kolei nie w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do bitwy pod Grunwaldem (na etapie, gdy by\u0142o wiadomo, \u017ce ju\u017c b\u0119dzie przegrana) i uznano go za zdrajc\u0119. Szepn\u0119\u0142am mojej ekipie dodatkowo, \u017ce Henryk\u00f3w by\u0142o dw\u00f3ch, byli blisko spokrewnieni i ten drugi by\u0142 komturem gda\u0144skim. Zreszt\u0105 i K\u00f6nig zapisa\u0142 si\u0119 na kartach historii Gda\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n

O samych mistrzach nasz przewodnik opowiedzia\u0142 przy ekranie, kt\u00f3rego zawarto\u015bci w ca\u0142o\u015bci \u017caden zwiedzaj\u0105cy w tym trybie nie by\u0142by w stanie przyswoi\u0107, bo czasu by\u0142oby za ma\u0142o, a ludzi za du\u017co. Wykorzysta\u0142am moment, gdy przewodnik opowiada\u0142 o innych rzeczach i s\u0142uchaj\u0105c, jednocze\u015bnie sfotografowa\u0142am kilka wybranych plansz, ale temat\u00f3w by\u0142o sporo: biskupstwo pomeza\u0144skie, odkrycie, krypta, zakon krzy\u017cacki, wielcy mistrzowie, katedra w Kwidzynie \u2013 tajemnica krypt. Ze wzgl\u0119du na wymienione wcze\u015bniej, nieprzychylne okoliczno\u015bci w \u017cyciorysie, nie zdecydowano si\u0119 na poch\u00f3wek \u017cadnego z tych mistrz\u00f3w w Malborku, chocia\u017c von Plauen ma tam swoj\u0105 p\u0142yt\u0119 nagrobn\u0105, ale zosta\u0142a by\u0107 mo\u017ce przeniesiona tam dopiero w XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

Dla tych, kt\u00f3rzy Krzy\u017cak\u00f3w kojarz\u0105 tylko z histori\u0105, zaskoczeniem m\u00f3g\u0142by by\u0107 fakt, \u017ce zakon wci\u0105\u017c dzia\u0142a, swoj\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 siedzib\u0119 maj\u0105c w Wiedniu. Dowodem jego pr\u0119\u017cnej dzia\u0142alno\u015bci by\u0142a stoj\u0105ca w pomieszczeniu \u015bwieca \u2013 dar obecnego mistrza Bruno, w\u0142a\u015bnie z Wiednia. Tymczasem jedna z pa\u0144 zwiedzaj\u0105cych koniecznie chcia\u0142a wykaza\u0107 si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 nt. diety zakonnik\u00f3w. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce pr\u00f3buje w tym miejscu podwa\u017cy\u0107 dane podane przez przewodnika, zw\u0142aszcza, \u017ce i ja czu\u0142am w tym momencie jakie\u015b niedopowiedzenie, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ona sama wcale przewodnikiem nie jest, tylko co\u015b us\u0142ysza\u0142a podczas zwiedzania malborskiego zamku i chcia\u0142a zaszpanowa\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po przekroczeniu wielkich drzwi, znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w kaplicy b\u0142ogos\u0142awionej Doroty z przedstawieniem malarskim tej postaci, rz\u0119dem \u0142awek, kt\u00f3re pos\u0142u\u017cy\u0142y nam, by przysi\u0105\u015b\u0107 oraz przej\u015bciem do celi b\u0142ogos\u0142awionej Doroty, w kt\u00f3rej wed\u0142ug legendy kaza\u0142a si\u0119 zamurowa\u0107. Przewodnik opowiedzia\u0142 nam pokr\u00f3tce jej \u017cyciorys, a ja p\u00f3\u017aniej uzupe\u0142ni\u0142am go sobie z zakupionej publikacji. Pochodzi\u0142a z \u017cu\u0142awskiej wsi M\u0105towy Wielkie. By\u0142a si\u00f3dmym z dziewi\u0119ciorga dzieci swoich rodzic\u00f3w, a religijno\u015b\u0107 wpoi\u0142a jej matka. Jako sze\u015bciolatka Dorota dozna\u0142a poparzenia wrz\u0105tkiem, co sta\u0142o si\u0119 przyczyn\u0105 jej wewn\u0119trznej przemiany i ju\u017c jako dziecko po\u015bci\u0142a, a jej jad\u0142ospis by\u0142 bezmi\u0119sny nawet w dni wolne od takiego postu. Jako szesnastolatka po\u015blubi\u0142a Wojciecha z Gda\u0144ska (nic zatem dziwnego, \u017ce w Gda\u0144sku jest ko\u015bci\u00f3\u0142 pod jej wezwaniem). Mieszkali z m\u0119\u017cem na D\u0142ugiej, ale ma\u0142\u017conek nie by\u0142 wymarzony, wed\u0142ug przewodnika pi\u0142 i bi\u0142, w folderze lakonicznie napisano, \u017ce Dorota doznawa\u0142a od niego przykro\u015bci. Mimo tego mieli dziewi\u0119cioro dzieci, ale w wyniku zarazy zmar\u0142y wszystkie poza Gertrud\u0105, p\u00f3\u017aniejsz\u0105 zakonnic\u0105. Dorota stara\u0142a si\u0119 godzi\u0107 \u017cycie rodzinne ze sfer\u0105 duchow\u0105, namawiaj\u0105c nawet m\u0119\u017ca na wsp\u00f3lne pielgrzymki. Uczestniczy\u0142a te\u017c w wydarzeniach zwi\u0105zanych z transportem relikwii \u015aw. Brygidy Szwedzkiej przez Gda\u0144sk. Gdy zosta\u0142a wdow\u0105, z Gda\u0144ska przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Kwidzyna, a wspomniany ju\u017c Jan z Kwidzyna zosta\u0142 jej nowym spowiednikiem i przewodnikiem duchowym. Spisa\u0142 tak\u017ce jej objawienia. To tu przysz\u0142a b\u0142ogos\u0142awiona znalaz\u0142a swoj\u0105 pustelni\u0119. Przepowiedzia\u0142a jednocze\u015bnie, \u017ce zakon krzy\u017cacki nie b\u0119dzie mia\u0142 nigdy swojej \u015bwi\u0119tej i rzeczywi\u015bcie, cho\u0107 Krzy\u017cacy po jej \u015bmierci starali si\u0119 o wyniesienie jej na o\u0142tarze, zosta\u0142a nie \u015bwi\u0119t\u0105, lecz b\u0142ogos\u0142awion\u0105 i to dopiero w 1976 roku. Z tego r\u00f3wnie\u017c powodu na obrazie nie domalowano jej aureoli.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wkr\u00f3tce przemie\u015bcili\u015bmy si\u0119 na ch\u00f3r pi\u0119tro wy\u017cej i co ciekawe, by\u0142o to po\u0142o\u017cenie wyj\u0105tkowe \u2013 zwykle w gotyckich \u015bwi\u0105tyniach ch\u00f3r za o\u0142tarzem nie wyst\u0119powa\u0142. Nie by\u0142 jeszcze do ko\u0144ca zrekonstruowany, ale o tyle ciekawy, \u017ce znajdowa\u0142o si\u0119 tam wiele malowide\u0142, w tym jedno na\u015bcienne, zajmuj\u0105ce kilkana\u015bcie metr\u00f3w szeroko\u015bci, gdzie by\u0142o 17 biskup\u00f3w i 3 inne postaci, jednak nie zdo\u0142a\u0142am zapami\u0119ta\u0107, kim by\u0142y, ale s\u0105dz\u0105c po strojach, mogli to by\u0107 w\u0142a\u015bnie wielcy mistrzowie krzy\u017caccy. W tym miejscu przewodnik opowiada\u0142 tak wiele, \u017ce zwyczajnie nie by\u0142am w stanie przyswoi\u0107 wszystkiego, ale zapami\u0119ta\u0142am, \u017ce wmurowane jasne p\u0142yty pochodzi\u0142y ze \u015bredniowiecza, za\u015b ciemne z renesansu. Ciekawostk\u0105 by\u0142 o\u0142tarz, w kt\u00f3rego nastawie znajdowa\u0142y si\u0119 p\u0142askorze\u017aby ukrzy\u017cowanego Chrystusa oraz dw\u00f3ch postaci (Maryja i Jan Aposto\u0142?) pod krzy\u017cem, kt\u00f3re jednak by\u0142y pozbawione r\u0105k. Poni\u017cej przedstawiono ostatni\u0105 wieczerz\u0119 i ciekawostk\u0119 stanowi\u0142o zaprezentowanie przysz\u0142ego ewangelisty jako dziecka siedz\u0105cego na kolanach Jezusa. Przyd\u0142ug\u0105 narracj\u0119 wykorzysta\u0142am jako okazj\u0119 na sfotografowanie ca\u0142ego wn\u0119trza \u015bwi\u0105tyni z g\u00f3ry.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Gdy zeszli\u015bmy na d\u00f3\u0142, odwiedzili\u015bmy kaplic\u0119 grobow\u0105 rodziny Groeben. Na drzwiach przedstawiono sceny z \u017cycia genera\u0142a Otto Friedricha von Groebena (walk\u0119 z Turkami, pobyt w Afryce), a wewn\u0105trz poza jego wizerunkiem, by\u0142y te\u017c przedstawienia jego trzech kolejnych \u017con. Jedna z nich by\u0142a czarnosk\u00f3ra, co wyda\u0142o mi si\u0119 ciekawe, w kontek\u015bcie faktu za\u0142o\u017cenia przez genera\u0142a kolonii na Czarnym L\u0105dzie. W obr\u0119bie nagrobka zreszt\u0105 r\u00f3wnie\u017c umieszczono jedn\u0105 rze\u017ab\u0119 m\u0119sk\u0105 i trzy \u017ce\u0144skie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Je\u015bli chodzi o g\u0142\u00f3wny ko\u015bci\u00f3\u0142, przeszli\u015bmy si\u0119 dooko\u0142a. Przewodnik wskazywa\u0142 pokr\u00f3tce, jakie postaci i sceny prezentowano na obrazach, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na motyw biblia pauperum<\/em> czyli ksi\u0119gi z obrazami, ale i obrazy w \u015bwi\u0105tyniach by\u0142y \u201eBibli\u0105 dla ubogich\u201d, cz\u0119sto niepi\u015bmiennych. Wywo\u0142a\u0142 jednak niejedno oburzenie w naszej, m\u0142odszej ekipie, jednocze\u015bnie zyskuj\u0105c poklask towarzysz\u0105cej nam grupy senior\u00f3w, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do sytuacji z Rydzykiem, jak to dosta\u0142 auto w ramach darowizny (o tym wcze\u015bniej nie s\u0142ysza\u0142am), ale i opowiadaj\u0105c histori\u0119 Dawida i Batszeby w spos\u00f3b sugeruj\u0105cy, jakoby nie by\u0142o win\u0105 Dawida, \u017ce nie panowa\u0142 nad swoimi pop\u0119dami i wys\u0142a\u0142 m\u0119\u017ca Batszeby na \u015bmier\u0107, by poj\u0105\u0107 j\u0105 za \u017con\u0119. Wiem, \u017ce skojarzenie jest do\u015b\u0107 mocne, ale to tak, jakby sugerowa\u0107 ofierze gwa\u0142tu, \u017ce mia\u0142a nieadekwatny str\u00f3j \u2013 nie powinno si\u0119 rozmywa\u0107 odpowiedzialno\u015bci w tak wa\u017cnych kwestiach. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce miejscem tego przedstawienia by\u0142 konfesjona\u0142 dla pa\u0144, taki dla pan\u00f3w sta\u0142 po przeciwnej stronie nawy centralnej. Us\u0142yszeli\u015bmy, \u017ce \u201egdyby Batszeba k\u0105pa\u0142a si\u0119 przy zamkni\u0119tym tarasie, o tym motywie dzi\u015b by\u015bmy nie rozmawiali\u201d i to przedstawienie mia\u0142o by\u0107 \u201elekcj\u0105 dla kobiet, \u017ceby ich zachowanie nie stawa\u0142o si\u0119 przyczyn\u0105 grzechu m\u0119\u017cczyzn\u201d. Na konfesjonale m\u0119skim jednym z przedstawie\u0144 by\u0142 powr\u00f3t syna marnotrawnego. Konfesjona\u0142\u00f3w ze scenami biblijnymi pono\u0107 osta\u0142o si\u0119 ledwie oko\u0142o 80 w Europie.<\/p>\n\n\n\n

To co jeszcze nas w tamtym momencie denerwowa\u0142o, to fakt, \u017ce zwiedzaj\u0105ce panie, zaznajomione podobnie jak ja z ca\u0142\u0105 histori\u0105, nie potrafi\u0142y jednak po prostu s\u0142ucha\u0107 przewodnika, lecz dopowiada\u0142y mu imiona postaci i co dzia\u0142o si\u0119 dalej, jak gdyby ktokolwiek oczekiwa\u0142 od nich interakcji \ud83d\ude09 A \u017ce przewodnik zauwa\u017cy\u0142, \u017ce jego \u017carty zosta\u0142y przez t\u0119 grup\u0119 podchwycone, dorzuci\u0142 jeszcze par\u0119 niezbyt \u015bmiesznych suchar\u00f3w, podczas\u00a0 gdy my patrzyli\u015bmy po sobie, \u017ce w sumie ju\u017c nam by starczy\u0142o. Zwiedzali\u015bmy ponad 1,5 h i po zakupie pami\u0105tek poszli\u015bmy posili\u0107 si\u0119 w aucie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

\u2013 Mia\u0142em takie wra\u017cenie, jakby\u015bmy byli tam jedynymi lud\u017ami. Od zawsze \u2013 stwierdzi\u0142 kolega.<\/p>\n\n\n\n

\u015amia\u0142 si\u0119 tak\u017ce z pustek w mie\u015bcie, bo w tym czasie, gdy my si\u0119 regenerowali\u015bmy, zobaczyli\u015bmy raptem kilku przechodni\u00f3w, z czego jeden go\u015b\u0107 szed\u0142, a nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej zawraca\u0142, co kolega \u201ewyja\u015bni\u0142\u201d s\u0142owami:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 No on tam poszed\u0142, bo oni si\u0119 tam pewnie przebieraj\u0105 za rogiem.<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem samochod\u00f3w zaparkowano tu zatrz\u0119sienie, wi\u0119c kontrast wyda\u0142 si\u0119 nam ciekawy. Jakby mijaj\u0105cy nas ludzie, to byli tylko staty\u015bci. I da\u0142o si\u0119 ich policzy\u0107 naprawd\u0119 na palcach jednej r\u0119ki.<\/p>\n\n\n\n

Przeszli\u015bmy si\u0119 po mie\u015bcie. Najpierw odhaczy\u0142am z listy ruiny Ratusza, kt\u00f3re okaza\u0142y si\u0119 drobn\u0105 prostopad\u0142o\u015bcienn\u0105 budowl\u0105 od razu przy naszym parkingu. Podeszli\u015bmy w\u00f3wczas pod gdanisko, by przyjrze\u0107 mu si\u0119 bli\u017cej. Kolejnym obiektem, gdzie na d\u0142u\u017cej zawiesi\u0142am wzrok, by\u0142 Zesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 nr 2, z p\u0142askorze\u017abionymi zdobieniami, by\u0107 mo\u017ce scenami z mitologii. Dalej tabliczka wyja\u015bni\u0142a, \u017ce mijali\u015bmy dawn\u0105 Rezydencj\u0119 Prezydent\u00f3w Regencji, a jeszcze chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej dawn\u0105 siedzib\u0119 Urz\u0119du Meldunkowego. Kolejnymi ciekawymi obiektami by\u0142y Zesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 nr 1 (dawne Gimnazjum Kr\u00f3lewskie) oraz dawna siedziba Zachodniopruskiego Ziemstwa Kredytowego, ju\u017c przy Placu Plebiscytowym, kt\u00f3re tak\u017ce znalaz\u0142y si\u0119 na mojej li\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

W obr\u0119bie skweru umieszczono fontann\u0119, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej stan\u0119\u0142y rze\u017abione postaci r\u00f3\u017cnych instrumentalist\u00f3w. Poza tr\u0119baczem, pozostali trzymali instrumenty strunowe. Zapozowa\u0142am z gitarzyst\u0105. Natrafi\u0142am te\u017c na kamie\u0144 graniczny biskupstwa pomeza\u0144skiego. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej podesz\u0142a do mnie kole\u017canka ze spor\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105, wizualnie wygl\u0105daj\u0105c\u0105 jak ma\u0142e drzewko. Jak wyja\u015bni\u0142a, podarowa\u0142a mi drzewo, \u201e\u017cebym mia\u0142a, bo lipa X. (pami\u0105tka po wsp\u00f3\u0142pracowniku) wci\u0105\u017c nie uros\u0142a\u201d. Uzna\u0142am jednak, \u017ce troch\u0119 dziwnie wr\u00f3ci\u0107 do Gda\u0144ska z drzewem, bo gdzie ja je posadz\u0119, skoro nie mam tyle ziemi.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Mo\u017ce zrobi\u0119 mu dom tutaj? \u2013 zasugerowa\u0142am.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Nie jestem z przedszkola. Wiem, \u017ce chcesz je tu zostawi\u0107 \u2013 odpar\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Znalaz\u0142y\u015bmy mu dobre miejsce, przy trzech innych drzewach, \u017ceby si\u0119 nim \u201eopiekowa\u0142y\u201d \ud83d\ude09 Umie\u015bci\u0142y\u015bmy ga\u0142\u0105\u017a w ziemi, zrobi\u0142y\u015bmy jej podp\u00f3rk\u0119 z patyka, \u017ceby sta\u0142a i posz\u0142y\u015bmy dalej. W drodze powrotnej do auta min\u0119li\u015bmy jeszcze t\u0119\u017cni\u0119 solankow\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

I tak opu\u015bcili\u015bmy drugie miasto, po czym bez wi\u0119kszych przyg\u00f3d dojechali\u015bmy do Grudzi\u0105dza, gdzie mieli\u015bmy nocowa\u0107. Na pocz\u0105tek zajechali\u015bmy do galerii handlowej, \u017ceby znale\u017a\u0107 jaki\u015b lokal gastronomiczny, kt\u00f3ry b\u0119dzie pasowa\u0142 wszystkim i w ten spos\u00f3b sko\u0144czyli\u015bmy na pizzy. Siedz\u0105c nad ciep\u0142ym posi\u0142kiem, wypatrzy\u0142am stoisko z bubble tea. Pi\u0142am ten przysmak raz, jeszcze na studiach, dlatego uzna\u0142am, \u017ce si\u0119 skusz\u0119. Na pojemniku mia\u0142am napis idealny dla mnie: \u201eMy blood type is Bubble Tea<\/em>\u201d \u2013 kto mnie zna, ten wie, \u017ce o grupach krwi mog\u0142abym opowiada\u0107 d\u0142ugo.<\/p>\n\n\n\n

Nocleg mieli\u015bmy w budynku z 1904 roku, z bardzo wysokimi sufitami i by\u0142o wida\u0107, \u017ce nasz apartament wydzielono z naprawd\u0119 sporych gabaryt\u00f3w mieszkania. My mieli\u015bmy dwa pokoje, kuchni\u0119 i \u0142azienk\u0119, wi\u0119c bez problemu si\u0119 rozlokowali\u015bmy. Zza ogrodzenia da\u0142o si\u0119 dostrzec tramwaje. Jednak nie wysiedzieli\u015bmy na bazie zbyt d\u0142ugo \u2013 postanowili\u015bmy sprawdzi\u0107, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 wieczorny Grudzi\u0105dz.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przez Dworcow\u0105 dotarli\u015bmy do du\u017cego skrzy\u017cowania, przy okazji obserwuj\u0105c nadje\u017cd\u017caj\u0105cy z naprzeciwka tramwaj. Przej\u015bcie by\u0142o dwuetapowe, a zielone \u015bwiat\u0142o pozwoli\u0142o nam przej\u015b\u0107 najpierw pierwsz\u0105 po\u0142ow\u0119, po czym utkn\u0119li\u015bmy na fragmencie chodnika mi\u0119dzy dwoma czerwonymi \u015bwiat\u0142ami. Wok\u00f3\u0142 nas je\u017adzi\u0142y samochody, a my tkwili\u015bmy jakby na wyspie. Wreszcie zapali\u0142o si\u0119 zielone przed nami i znale\u017ali\u015bmy si\u0119 u zbiegu ulic dw\u00f3ch J\u00f3zef\u00f3w: Hallera i W\u0142odka. Przez Che\u0142mi\u0144sk\u0105 przeszli\u015bmy p\u0142ynnie w Toru\u0144sk\u0105, aczkolwiek trwa\u0142y tam remonty, co zaw\u0119\u017ca\u0142o przej\u015bcie, a zd\u0105\u017cy\u0142o si\u0119 ju\u017c zrobi\u0107 ciemno.<\/p>\n\n\n\n

Wkr\u00f3tce znale\u017ali\u015bmy si\u0119 na skrzy\u017cowaniu, kt\u00f3re nawet po ciemku by\u0142o niezwykle atrakcyjne. Na krzy\u017c\u00f3wce ulic Sienkiewicza i Mickiewicza mie\u015bci\u0142 si\u0119 pi\u0119kny, ceglany gmach poczty, a tak\u017ce Urz\u0105d Stanu Cywilnego. Nieopodal ustawiono tak\u017ce \u0142adn\u0105 fontann\u0119 z rze\u017ab\u0105 kobiety pod parasolem trzymaj\u0105cej za r\u0119k\u0119 dziecko. Skr\u0119cili\u015bmy w Mickiewicza w lewo, dzi\u0119ki czemu przespacerowali\u015bmy si\u0119 deptakiem z kolorowymi donicami i dotarli\u015bmy do placu z pomnikiem Pi\u0142sudskiego. Naprzeciwko by\u0142 jeszcze pomnik w ho\u0142dzie tw\u00f3rcom Roty Grudzi\u0105dzkiej, kt\u00f3ry jednak sfotografowa\u0142am dopiero w drodze powrotnej.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Tymczasem odnale\u017ali\u015bmy Plac Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Astronomii z pomnikiem Kopernika. Obok mie\u015bci\u0142 si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015aw. Franciszka Ksawerego, przy kt\u00f3rym skr\u0119cili\u015bmy w lewo, momentalnie odbijaj\u0105c w Ratuszow\u0105, niedu\u017c\u0105 ulic\u0119 mi\u0119dzy Urz\u0119dem Miejskim a Bazylik\u0105 \u015aw. Miko\u0142aja. W ten spos\u00f3b dotarli\u015bmy do murku biegn\u0105cego r\u00f3wnolegle do Wis\u0142y i nadwi\u015bla\u0144skich b\u0142o\u0144.  Przy tej okazji natrafili\u015bmy na Pomnik U\u0142ana. Mogli\u015bmy te\u017c przej\u015b\u0107 si\u0119 ulic\u0105 Spichrzow\u0105, kt\u00f3ra nawet w dzie\u0144 musia\u0142a by\u0107 bardzo \u0142adna, ale ceglana zabudowa i podwieszone \u015bwiate\u0142ka noc\u0105 tworzy\u0142y szczeg\u00f3lny klimat.<\/p>\n\n\n\n

Skr\u0119caj\u0105c w ulic\u0119 Reja, przeszli\u015bmy obok baru w klimacie tropikalnym, min\u0119li\u015bmy rze\u017ab\u0119 \u017caby graj\u0105cej na skrzypcach, a nad g\u0142ow\u0105 mieli\u015bmy kolorowe parasole. T\u0105 drog\u0105 weszli\u015bmy na rynek. Rozejrzeli\u015bmy si\u0119 dooko\u0142a, przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 poszczeg\u00f3lnym pierzejom kamienic, ale g\u0142\u00f3wnie zale\u017ca\u0142o mi na zobaczeniu dw\u00f3ch pomnik\u00f3w: \u017bo\u0142nierza Polskiego oraz \u0141aweczki Kopernika. Tym razem zapozowa\u0142am z astronomem, kt\u00f3ry mia\u0142 przed sob\u0105 kilka moment i ksi\u0119g\u0119 w nawi\u0105zaniu do jego s\u0142ynnego traktatu o monecie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wracaj\u0105c zbli\u017con\u0105 tras\u0105, zwr\u00f3cili\u015bmy uwag\u0119 na umieszczony przed przej\u015bciem dla pieszych malunek z has\u0142em \u201ePrzejd\u017a offline\u201d. Reszt\u0119 wsp\u00f3lnego wieczoru te\u017c sp\u0119dzili\u015bmy poza sieci\u0105, graj\u0105c w tzw. Cz\u00f3\u0142ko i odgaduj\u0105c postaci. Moja ekipa wcieli\u0142a mnie w b\u0142ogos\u0142awion\u0105 Dorot\u0119, bezdomnego z Warszawy (od historii z Rydzykiem) i w Juranda ze Spychowa. Mieli\u015bmy du\u017co frajdy z gry, ale w pewnym momencie uznali\u015bmy, \u017ce jednak trzeba na\u0142adowa\u0107 akumulatory przed kolejnym dniem.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jad\u0105c na Kwidzyn, dyskutowali\u015bmy o wiatrakach, kt\u00f3rych na horyzoncie by\u0142o naprawd\u0119 sporo. \u015amia\u0142y\u015bmy si\u0119, czy zgodnie z panuj\u0105c\u0105 mod\u0105 nie pokusi\u0107 si\u0119 o zdj\u0119cia gdzie\u015b po\u015br\u00f3d szerokich po\u0142aci rzepaku. NaszCzytaj dalejZamkowy Tr\u00f3jk\u0105t #2 Kwidzyn i Grudzi\u0105dz<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-12263","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-marta-odkrywa-pomorskie"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pabyF6-3bN","jetpack-related-posts":[{"id":206,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2018\/08\/25\/cos-nowego-cos-wiekszego\/","url_meta":{"origin":12263,"position":0},"title":"Co\u015b nowego, co\u015b wi\u0119kszego…","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"25 sierpnia 2018","format":false,"excerpt":"A zatem, sko\u0144czy\u0142am pi\u0119\u0107 projekt\u00f3w miejskich, podczas kt\u00f3rych odwiedzi\u0142am Gda\u0144sk, Sopot, Gdyni\u0119, L\u0119bork i Ma\u0142e Tr\u00f3jmiasto Kaszubskie. Przew\u0119drowa\u0142am przez nie ulic\u0119 po ulicy. Nie tylko po reprezentacyjnych dzielnicach, ale r\u00f3wnie\u017c po nie zawsze interesuj\u0105cych peryferiach. W zwi\u0105zku z tym czu\u0142am, \u017ce kolejny projekt zrealizuj\u0119 inaczej. D\u0142ugo g\u0142owi\u0142am si\u0119, za co\u2026","rel":"","context":"W \u201eMarta odkrywa... pomorskie!"","block_context":{"text":"Marta odkrywa... pomorskie!","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/marta-odkrywa-pomorskie\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/03.Powiat-pucki-21-300x178.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/03.Powiat-pucki-21-300x178.jpg?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/03.Powiat-pucki-21-300x178.jpg?resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":18954,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2024\/01\/02\/2024-czas-na-zmiany\/","url_meta":{"origin":12263,"position":1},"title":"2024 – czas na zmiany?","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"2 stycznia 2024","format":false,"excerpt":"Nadchodzi nowy rok. Taki, kt\u00f3ry otwiera nowe mo\u017cliwo\u015bci i daje nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie \u0142atwiej, b\u0119dzie lepiej. Po naprawd\u0119 trudnym pod wieloma wzgl\u0119dami 2023 da\u0142am sobie przestrze\u0144, by zwolni\u0107. Zosta\u0142am przy podcastach na moim kanale Youtube, z blogiem zrobi\u0142am sobie przerw\u0119 w po\u0142owie grudnia. Dzi\u0119kuj\u0119, \u017ce poczekali\u015bcie i \u017ce tu jeste\u015bcie\u2026","rel":"","context":"W \u201eInne"","block_context":{"text":"Inne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/inne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20231229_193542-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20231229_193542-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20231229_193542-scaled.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20231229_193542-scaled.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20231229_193542-scaled.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/20231229_193542-scaled.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":3190,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2020\/02\/15\/zakochaj-sie-w-gdansku\/","url_meta":{"origin":12263,"position":2},"title":"Zakochaj si\u0119… w Gda\u0144sku!","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"15 lutego 2020","format":false,"excerpt":"Jak zwykle przekornie, przychodz\u0119 do Was w okolicy walentynek z wpisem o moim uczuciu... do Gda\u0144ska <3 Mam nadziej\u0119, \u017ce nikomu nie musz\u0119 udowadnia\u0107, \u017ce Gda\u0144sk jest wart tej mi\u0142o\u015bci, ale no w\u0142a\u015bnie, jak to z uczuciami bywa, przechodzi ona r\u00f3\u017cne fazy... B\u0104D\u0179 OTWARTY NA NOWE Nie znam Waszych historii,\u2026","rel":"","context":"W \u201eInne"","block_context":{"text":"Inne","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/inne\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/35.Stare-Przedmie%C5%9Bcie-12.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/35.Stare-Przedmie%C5%9Bcie-12.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/35.Stare-Przedmie%C5%9Bcie-12.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/35.Stare-Przedmie%C5%9Bcie-12.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":177,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2018\/08\/20\/moj-pierwszy-projekt-miejski\/","url_meta":{"origin":12263,"position":3},"title":"M\u00f3j pierwszy projekt miejski","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"20 sierpnia 2018","format":false,"excerpt":"Cho\u0107 pomys\u0142 zrodzi\u0142 si\u0119 w mojej g\u0142owie kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej (poczytaj o tym tutaj), spacery po Gda\u0144sku zacz\u0119\u0142am realizowa\u0107 3 wrze\u015bnia 2014 roku. Ju\u017c zawsze b\u0119dzie to dla mnie szczeg\u00f3lna data <3 Na pocz\u0105tek wydrukowa\u0142am sobie czarno-bia\u0142\u0105 map\u0119 Gda\u0144ska podzielonego na 51 dzielnic. Za ka\u017cdym razem, gdy zwiedzi\u0142am kt\u00f3r\u0105\u015b z\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/007.06.lipiec-sierpie%C5%84-2-300x239.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1565,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2019\/04\/30\/ujescisko-pelne-wyzwan\/","url_meta":{"origin":12263,"position":4},"title":"Uje\u015bcisko – pe\u0142ne wyzwa\u0144","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"30 kwietnia 2019","format":false,"excerpt":"Wed\u0142ug mapy, z kt\u00f3rej korzysta\u0142am podczas swojego pierwszego projektu miejskiego, Uje\u015bcisko by\u0142o ca\u0142kiem spor\u0105 plamk\u0105 na mapie, ale dodatkowo posiada\u0142o g\u0119st\u0105 sie\u0107 ulic. Wiedzia\u0142am, \u017ce odwiedzenie ca\u0142o\u015bci mo\u017ce zaj\u0105\u0107 sporo czasu, ale pogoda by\u0142a ca\u0142kiem niez\u0142a i korci\u0142o mnie, by zrobi\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 jednego dnia. Zaplanowa\u0142am jednak dwie wyprawy, a dopiero\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/70.Uje%C5%9Bcisko-339.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/70.Uje%C5%9Bcisko-339.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/70.Uje%C5%9Bcisko-339.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":209,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2018\/08\/26\/lakne-natury\/","url_meta":{"origin":12263,"position":5},"title":"\u0141akn\u0119 natury!","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"26 sierpnia 2018","format":false,"excerpt":"Zwiedza\u0142am miasta bardzo szczeg\u00f3\u0142owo, zaczynaj\u0105c od Gda\u0144ska w 2014 roku, a ko\u0144cz\u0105c na Ma\u0142ym Tr\u00f3jmie\u015bcie Kaszubskim w 2017 roku. Spacerowa\u0142am kolejnymi uliczkami, a\u017c wreszcie powiedzia\u0142am sobie do\u015b\u0107! Trzeba co\u015b zmieni\u0107! Z jednej strony zwiedzanie miast jest fajne, bo mo\u017cna obejrze\u0107 zabytki, ciekawe zabudowania, pomniki czy graffiti, zobaczy\u0107, jak mieszkaj\u0105 ludzie,\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Dzie%C5%84-2-Kro%C5%9Bcienko-Trzy-Korony-Sokolica-37-300x180.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12263"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13598,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12263\/revisions\/13598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}