{"id":10382,"date":"2023-06-20T06:00:00","date_gmt":"2023-06-20T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/?p=10382"},"modified":"2023-05-22T20:17:25","modified_gmt":"2023-05-22T18:17:25","slug":"kazimierz_dolny_nie_tylko_wawozy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2023\/06\/20\/kazimierz_dolny_nie_tylko_wawozy\/","title":{"rendered":"Kazimierz Dolny – nie tylko w\u0105wozy"},"content":{"rendered":"\n

Obudzi\u0142am si\u0119 z katarem, bo w nocy troch\u0119 zmarz\u0142am. Nie chcia\u0142o mi si\u0119 wychodzi\u0107 spod ko\u0142dry, ale paradoksalnie uzna\u0142am, \u017ce na zewn\u0105trz mo\u017ce by\u0107 cieplej, a rze\u015bkie powietrze pozwoli mi oczy\u015bci\u0107 nos i zatoki. Co do pierwszego mia\u0142am racj\u0119, co do drugiego mniej, bo o ile faktycznie ciut lepiej mi si\u0119 oddycha\u0142o, o tyle dopad\u0142a mnie masakryczna alergia, wi\u0119c kicha\u0142am na pot\u0119g\u0119 i zu\u017cywa\u0142am chusteczk\u0119 za chusteczk\u0105, a\u017c dorobi\u0142am si\u0119 zaczerwienionego nosa.<\/p>\n\n\n\n

Z Lubelskiej, gdzie spa\u0142am, przez Szkoln\u0105 dotar\u0142am do… Gminnego Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 w Kazimierzu Dolnym. Przy murze znajdowa\u0142a si\u0119 tablica upami\u0119tniaj\u0105ca istniej\u0105cy w tym miejscu (?) od XVI wieku do lat 50. XX wieku cmentarz \u017cydowski. Tymczasem na skrzy\u017cowaniu u szczytu kolumny mie\u015bci\u0142a si\u0119 kapliczka z Jezusem Frasobliwym. Osobi\u015bcie w\u0119drowa\u0142am dalej ulic\u0105 Szkoln\u0105 i tam, wykorzystuj\u0105c wczesn\u0105 godzin\u0119 (oko\u0142o \u00f3smej rano) i zaciszno\u015b\u0107 prywatnych dom\u00f3w (niejednokrotnie z wygl\u0105du kojarz\u0105cych si\u0119 z architektur\u0105 w pasie polskich g\u00f3r) w towarzystwie eleganckich latarenek, rozpocz\u0119\u0142am swoje nagrania<\/a><\/strong>. Przywita\u0142a si\u0119 ze mn\u0105 tak\u017ce kotka, mieszkaj\u0105ca na jednej z posesji.<\/p>\n\n\n\n

Bez wi\u0119kszych przyg\u00f3d dotar\u0142am do skrzy\u017cowania z ulicami Kwaskowa G\u00f3ra i Do\u0142y. Ruszy\u0142am w lewo, w stron\u0119 W\u0105wozu Korzeniowy D\u00f3\u0142. Wedle drogowskazu zosta\u0142o mi jeszcze do pokonania 900 metr\u00f3w, zatem niewiele. Wiedzia\u0142am, \u017ce po drodze znajdowa\u0142a si\u0119 jeszcze tzw. Stara Chata i nie chcia\u0142am jej przegapi\u0107, cho\u0107 nie sprawdzi\u0142am wcze\u015bniej po zdj\u0119ciach w sieci, jak wygl\u0105da\u0142a. Tymczasem dr\u00f3\u017cki odchodz\u0105ce po prawej od g\u0142\u00f3wnej ulicy nosi\u0142y nazwy Dr\u00f3g Ja\u015bminowej i Akacjowej.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Gdy przeby\u0142am pierwsze 400 metr\u00f3w, zobaczy\u0142am budynek pasuj\u0105cy do mojego wyobra\u017cenia drewnianej chaty z XVIII wieku, pokrytej strzech\u0105. Jednocze\u015bnie tu\u017c za ni\u0105 rozci\u0105ga\u0142 si\u0119 jaki\u015b w\u0105w\u00f3z, ale czu\u0142am podsk\u00f3rnie, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 to by\u0107 jeszcze ten, do kt\u00f3rego zmierza\u0142am. Z w\u0105wozu wyszed\u0142 starszy m\u0119\u017cczyzna z psem, wi\u0119c zapyta\u0142am go o drog\u0119. Pokierowa\u0142 mnie dalej g\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0105, informuj\u0105c przy tym, \u017ce sam spacerowa\u0142 W\u0105wozem Czarnym i bardzo chwali\u0142 sobie to miejsce. Chata natomiast okaza\u0142a si\u0119 wspomnianym obiektem, a wed\u0142ug przewodnika zakupionego p\u00f3\u017aniej nawet udost\u0119pniano j\u0105 do zwiedzania i zawiera\u0142a oryginalne wyposa\u017cenie, ale nie by\u0142am w stanie tego sprawdzi\u0107. Zreszt\u0105 wcale na to nie wygl\u0105da\u0142o, bo wok\u00f3\u0142 odgrodzono j\u0105 palikami i sznurkiem, na kt\u00f3rym zawieszono informacje, i\u017c teren by\u0142 prywatny.<\/p>\n\n\n\n

Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej skr\u0119ci\u0142am z g\u0142\u00f3wnej ulicy we w\u0142a\u015bciwy w\u0105w\u00f3z, ale ju\u017c na wej\u015bciu by\u0142o kilka rozwidle\u0144, tak\u017ce oznaczonych jako w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna, a tabliczki by\u0142y po\u015brodku tych\u017ce rozga\u0142\u0119zie\u0144, wi\u0119c zdarzy\u0142o mi si\u0119 wej\u015b\u0107, po czym cofa\u0107 do rozdro\u017ca, by jednak wypr\u00f3bowa\u0107 drugiej \u015bcie\u017cki. Ostatecznie si\u0119 uda\u0142o i W\u0105w\u00f3z Korzeniowy D\u00f3\u0142 sta\u0142 przede mn\u0105 otworem. Mog\u0142am zachwyca\u0107 si\u0119 nim w pojedynk\u0119, nieniepokojona niczyj\u0105 obecno\u015bci\u0105, delektuj\u0105c si\u0119 (pomi\u0119dzy seriami kichni\u0119\u0107) lokaln\u0105 faun\u0105 czy flor\u0105. A by\u0142o co ogl\u0105da\u0107, \u017ce wymieni\u0119 tylko sporofity mch\u00f3w, bluszcze i koniczyny czy kwiaty r\u00f3\u017cnorakiej barwy, m.in. bia\u0142ej, r\u00f3\u017cowej, \u017c\u00f3\u0142tej i fioletowej. Nazwa w\u0105wozu nie wzi\u0119\u0142a si\u0119 znik\u0105d, bo w jego g\u0142\u00f3wnej cz\u0119\u015bci z obu \u015bcian wg\u0142\u0119bienia mocno wystawa\u0142y korzenie, jakby kto\u015b je tam specjalnie wyeksponowa\u0142 \ud83d\ude09 Co ciekawe, tam gdzie ziemna \u015bciana by\u0142a ni\u017csza ni\u017c m\u00f3j w\u0142asny wzrost, dopatrzy\u0142am si\u0119 po prawej czego\u015b na kszta\u0142t dolinki, a wi\u0119c obszaru po\u0142o\u017conego na jeszcze ni\u017cszej wysoko\u015bci. W\u0105w\u00f3z cz\u0119sto meandrowa\u0142, ale obieca\u0142am sobie, \u017ce dojd\u0119 do widocznego na mapie ostrego zakr\u0119tu i w\u00f3wczas zawr\u00f3c\u0119. By\u0142o to tu\u017c za sadem, wedle moich podejrze\u0144 z jab\u0142oniami. Wkr\u00f3tce zatem zawr\u00f3ci\u0142am, u\u015bwiadamiaj\u0105c sobie przy tym, \u017ce pokona\u0142am par\u0119 lekkich wzniesie\u0144, wi\u0119c teraz mia\u0142am z g\u00f3rki.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

G\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0105 sz\u0142am tym razem dalej ni\u017c do skrzy\u017cowania z ulic\u0105 Szkoln\u0105. Min\u0119\u0142am tak\u017ce W\u0105w\u00f3z Kwaskowa G\u00f3ra, co sugerowa\u0142a zar\u00f3wno nazwa ulicy, jak i stosowna tablica. \u015aciany w\u0105wozu by\u0142y tu znacz\u0105co wy\u017csze, ale cho\u0107 by\u0142o to dla mnie ciekawe, obra\u0142am jednak inny cel. Kolejny w\u0105w\u00f3z zagospodarowano i bieg\u0142a t\u0119dy asfaltowa droga, a zabudowa mie\u015bci\u0142a si\u0119 nieco wy\u017cej. Czerniawy – tak nazywa\u0142a si\u0119 zar\u00f3wno ulica, jak i w\u0105w\u00f3z. Miejsce to by\u0142o dla mnie wa\u017cne, bo po przej\u015bciu niespe\u0142na kilometra dochodzi\u0142o si\u0119 do kirkutu czyli cmentarza \u017cydowskiego. A w\u0142a\u015bciwie tego, co po nim zosta\u0142o, bo cho\u0107 mie\u015bci\u0142 si\u0119 tu od po\u0142owy XIX wieku, zosta\u0142 zdewastowany w okresie hitlerowskim. By\u0142 to drugi z kazimierskich cmentarzy \u017cydowskich.<\/p>\n\n\n\n

Macewy tworzy\u0142y obecnie pomnik w formie \u015bciany z symbolicznym p\u0119kni\u0119ciem po\u015brodku. Podobno z jednej strony by\u0142y to macewy \u017ce\u0144skie, z drugiej m\u0119skie, ale z powodu bariery j\u0119zykowej nie mog\u0142am tego zweryfikowa\u0107. Tylko fragment informuj\u0105cy o autorze projektu pomnika zosta\u0142 zapisany po polsku. Jedne z macew zachowa\u0142y si\u0119 tylko w sk\u0105pych fragmentach, inne by\u0142y w niesamowicie dobrym stanie i mo\u017cna by\u0142o obejrze\u0107 zdobi\u0105ce je motywy. Do\u015b\u0107 cz\u0119sty stanowi\u0142y dwa lwy, niczym w Gda\u0144skim herbie, a przynajmniej takie by\u0142o moje pierwsze skojarzenie. Wypatrzy\u0142am tak\u017ce du\u017co \u015bwiecznik\u00f3w czy d\u0142oni, a niekt\u00f3re macewy wyko\u0144czono tak, \u017ce przypomina\u0142y zw\u00f3j Tory. Czasem zdarza\u0142y si\u0119 wyrze\u017abione okna b\u0105d\u017a drzwi.<\/p>\n\n\n\n

Kojarzy\u0142am te\u017c cmentarze \u017cydowskie z kamyczkami le\u017c\u0105cymi na szczycie p\u0142yty, kt\u00f3rego motywu nie rozumia\u0142am, ale zapami\u0119ta\u0142am go z ogl\u0105danego lata temu filmu, kt\u00f3rego tytu\u0142u niestety te\u017c nie pami\u0119ta\u0142am. Lecia\u0142 na TVP1, gdy by\u0142am jeszcze w gimnazjum czy liceum, w serii a la „z \u017cycia wzi\u0119te”. Bohaterka, osadzona we wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, znalaz\u0142a si\u0119 w okresie II wojny \u015bwiatowej, co dla niej samej by\u0142o czym\u015b abstrakcyjnym, ale pozwoli\u0142o jej pozna\u0107 lepiej swoje korzenie i histori\u0119 rodziny. Z tej produkcji dowiedzia\u0142am si\u0119 te\u017c, \u017ce \u017bydzi inaczej licz\u0105 czas, wi\u0119c obecnie maj\u0105 rok cztery czy pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy kt\u00f3ry\u015b, a nie jak my dwa tysi\u0105ce z hakiem (w filmie wci\u0105\u017c 19__). Tym razem pod jednym z wi\u0119kszych kamyczk\u00f3w znajdowa\u0142a si\u0119 kartka z kilkoma zapisanymi w obcym j\u0119zyku, ale znanym nam alfabetem, tekstem. Na jednej z macew ustawiono jeszcze \u015bwieczki-podgrzewacze.<\/p>\n\n\n\n

Po przej\u015bciu przez p\u0119kni\u0119cie, rozpo\u015bciera\u0142 si\u0119 przede mn\u0105 rozrzedzony lasek, a gdzieniegdzie po\u015br\u00f3d drzew mie\u015bci\u0142y si\u0119 pojedyncze nagrobki. Pr\u00f3bowa\u0142am zrobi\u0107 sobie tak\u017ce zdj\u0119cie w p\u0119kni\u0119ciu, ale pomimo u\u017cycia selfie-sticka<\/em> efekt nie do ko\u0144ca mnie zadowoli\u0142.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po zwiedzeniu resztek nekropolii zawr\u00f3ci\u0142am do poprzedniego skrzy\u017cowania i ruszy\u0142am ponownie ku Lubelskiej. Wesz\u0142am do swojej kwatery na drugie \u015bniadanie, po czym kontynuowa\u0142am zwiedzanie. Zatrzyma\u0142am si\u0119 przy ko\u015bciele \u015bw. Anny i \u015bw. Ducha oraz kapliczce bogatej w detale architektoniczne, kt\u00f3r\u0105 zacz\u0119\u0142am fotografowa\u0107 i w\u00f3wczas zosta\u0142am zagadana przez mieszka\u0144ca Kazimierza. Mia\u0142am mikrofon podpi\u0119ty do telefonu i to zainteresowa\u0142o m\u0119\u017cczyzn\u0119. My\u015bla\u0142, \u017ce teraz robi\u0105 takie gad\u017cety wraz z telefonami i przeszed\u0142 na moj\u0105 stron\u0119 ulicy, \u017ceby zobaczy\u0107. Wyja\u015bni\u0142am mu, \u017ce mam zwyk\u0142y telefon i podpi\u0119\u0142am mikrofon, bo zdarza mi si\u0119 nagrywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

– M\u0142ode to wszystko wiedz\u0105 – powiedzia\u0142 pan. – Ja kiedy\u015b te\u017c kombinowa\u0142em, a teraz mi zdrowie nie pozwala. Sk\u0105d Pani jest?<\/p>\n\n\n\n

– Z Gda\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n

– Gdynia jest daleko od Gda\u0144ska?<\/p>\n\n\n\n

Zaprzeczy\u0142am.<\/p>\n\n\n\n

– A Sopot?<\/p>\n\n\n\n

– Pomi\u0119dzy nimi le\u017cy.<\/p>\n\n\n\n

– A Sopot jest du\u017cym miastem? Bo ja mam turyst\u00f3w stamt\u0105d.<\/p>\n\n\n\n

Odpowiedzia\u0142am na pytania m\u0119\u017cczyzny, po czym on ruszy\u0142 dalej, a ja sfotografowa\u0142am, co chcia\u0142am i posz\u0142am podobnie jak on, trzymaj\u0105c delikatny dystans, w kierunku rynku. Przesz\u0142am pod arkadami, ale nie zatrzyma\u0142am si\u0119 na samym rynku, lecz podesz\u0142am do studni miejskiej II, na wej\u015bciu w ulic\u0119 Zamkow\u0105. Sta\u0142 tu te\u017c g\u0142az upami\u0119tniaj\u0105cy oddzia\u0142 cichociemnych, a murek przy studni ozdabia\u0142 mozaikowy kot, podobny do bursztynowego odpowiednika z ulicy Mariackiej w Gda\u0144sku (nim go skradziono).<\/p>\n\n\n\n

Kieruj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 ko\u015bcio\u0142a farnego \u015bw. Jana Chrzciciela i Bart\u0142omieja Aposto\u0142a, przystan\u0119\u0142am przy kramiku ze s\u0142ynnymi kogutami. Nawi\u0105zywa\u0142o to do legendy, jakoby diabe\u0142 zasmakowa\u0142 w kogutach i dopiero, gdy osta\u0142 si\u0119 ostatni, interweniowali ojcowie reformaci i pogonili diab\u0142a z pomoc\u0105 \u015bwi\u0119conej wody. Dzi\u015b po legendzie zosta\u0142y smako\u0142yki. Te mia\u0142y form\u0119 pierniczk\u00f3w. Sprzedawca oferowa\u0142 te\u017c kartoniki z kr\u00f3wkami.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Sfotografowa\u0142am ko\u015bci\u00f3\u0142 i ruszy\u0142am ulic\u0105 po jego lewej stronie, by obejrze\u0107 go lepiej. A by\u0142o co ogl\u0105da\u0107 – pilastry, przepi\u0119kna oprawa okien, wie\u017ca zegarowa… Oczywi\u015bcie wesz\u0142am tak\u017ce do wn\u0119trza \u015bwi\u0105tyni. Mia\u0142a pi\u0119kne sklepienie, w jednej z cz\u0119\u015bci pokryte malowid\u0142ami. Generalnie wewn\u0105trz by\u0142o du\u017co obraz\u00f3w, rze\u017abionych element\u00f3w, nie zabrak\u0142o tak\u017ce tablic pami\u0105tkowych. Detalem, kt\u00f3ry jak dla mnie by\u0142 subtelnym dope\u0142nieniem ca\u0142o\u015bci, by\u0142 fakt, i\u017c na barierce przed organami sta\u0142y malutkie figurki anio\u0142\u00f3w. Ale chyba \u017caden element nie urzek\u0142 mnie tak, jak wspomniane sklepienie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 sta\u0142 tu od XIV wieku, ale pierwsz\u0105 budowl\u0119 strawi\u0142 po\u017car, wi\u0119c oko\u0142o 200 lat p\u00f3\u017aniej postawiono kolejn\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wysz\u0142am na zewn\u0105trz i dotar\u0142am do drogowskazu. Mia\u0142am st\u0105d 200 metr\u00f3w do zamku lub 100 metr\u00f3w do G\u00f3ry Trzech Krzy\u017cy, gdzie postanowi\u0142am skr\u0119ci\u0107. Pokona\u0142am pewnie kilkaset schodk\u00f3w, nim wspi\u0119\u0142am si\u0119 na szczyt, wznosz\u0105cy si\u0119 na wysoko\u015bci 190 metr\u00f3w n.p.m. Po uiszczeniu op\u0142aty wesz\u0142am na wyp\u0142aszczenie, z kt\u00f3rego rozci\u0105ga\u0142a si\u0119 niesamowita panorama miasta i okolicy. Rozpozna\u0142am niekt\u00f3re budynki i u\u015bmiechn\u0119\u0142am si\u0119, mog\u0105c przygl\u0105da\u0107 si\u0119 z g\u00f3ry b\u0142\u0119kitnej wst\u0119dze Wis\u0142y. Nie zabrak\u0142o te\u017c trzech krzy\u017cy, od kt\u00f3rych pochodzi\u0142a nazwa wzniesienia. Legenda m\u00f3wi\u0142a, \u017ce krzy\u017ce ustawiono po epidemiach z pocz\u0105tku XVIII wieku, ale dane historyczne wspomina\u0142y o nich ju\u017c w XVI wieku.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kolejnym punktem na mojej trasie by\u0142 zamek. Okaza\u0142 si\u0119 mniejszy ni\u017c si\u0119 spodziewa\u0142am, wi\u0119c i zwiedzanie nie trwa\u0142o bardzo d\u0142ugo, ale pozwoli\u0142am sobie zmniejszy\u0107 tempo i postanowi\u0142am zajrze\u0107 w ka\u017cdy z mo\u017cliwych zakamark\u00f3w. Przyj\u0119\u0142am taktyk\u0119 „wed\u0142ug wskaz\u00f3wek zegara”. Po zakupie biletu znalaz\u0142am si\u0119 na dziedzi\u0144cu, po kt\u00f3rego lewej stronie rozstawiono wystaw\u0119 plenerow\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 konkursowi fotograficznemu, w kt\u00f3rym pokazywano atrakcje wojew\u00f3dztwa lubelskiego, zar\u00f3wno przyrodnicze, jak i architektoniczne. Nast\u0119pnie podesz\u0142am do stalowej rze\u017aby bez tytu\u0142u, kt\u00f3r\u0105 z oddali wyobra\u017ca\u0142am sobie jako zilustrowanie postaci kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego. Cho\u0107 s\u0142ysza\u0142am, \u017ce sama nazwa Kazimierz pochodzi\u0142a od imienia lokalnego ksi\u0119cia, a zosta\u0142a nadana przez norbertanki, w podzi\u0119ce za fundacj\u0119 ich tutejszej siedziby. Gdy pod Krakowem powsta\u0142 r\u00f3wnie\u017c Kazimierz, tutejszy nazwano Dolnym, ze wzgl\u0119du na po\u0142o\u017cenie wzgl\u0119dem pierwszego. Natomiast powstanie zamku i umieszczenie tam siedziby starostwa faktycznie nale\u017ca\u0142oby umiejscowi\u0107 w okresie panowania kr\u00f3la).<\/p>\n\n\n\n

Schodz\u0105c poni\u017cej poziomu dziedzi\u0144ca, mogli\u015bmy zobaczy\u0107 instalacje artystyczne. Nie wszystkie by\u0142y dla mnie zrozumia\u0142e, ale znalaz\u0142am te\u017c par\u0119 inspiracji obrazem. Jednocze\u015bnie z wy\u017cszych przestrzeni da\u0142o si\u0119 zajrze\u0107 do niedost\u0119pnych z do\u0142u przestrzeni. Do jednego z pomieszcze\u0144 tury\u015bci nawrzucali sporo monet. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej, zwiedzaj\u0105c nast\u0119pny fragment, us\u0142ysza\u0142am radosny okrzyk mo\u017ce 8-letniej dziewczynki:<\/p>\n\n\n\n

– Musimy tam wej\u015b\u0107, b\u0119dziemy bogaci!<\/p>\n\n\n\n

Zesz\u0142am zar\u00f3wno do najni\u017cszej dost\u0119pnej cz\u0119\u015bci zamku, jak i wesz\u0142am na taras widokowy, sk\u0105d rozpo\u015bciera\u0142y si\u0119 niesamowite widoki. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce przestrze\u0144 by\u0142a mimo swej skromno\u015bci r\u00f3\u017cnorodna i inspiracji fotograficznych nie brakowa\u0142o. Ponadto w jednej salce zaprezentowano tak\u017ce histori\u0119 wzg\u00f3rza zamkowego. W salce panowa\u0142a jednak sporo ni\u017csza temperatura ni\u017c na zewn\u0105trz oraz wysoka wilgotno\u015b\u0107, co sko\u0144czy\u0142o si\u0119 kolejnym napadem kichania.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Do zespo\u0142u zamkowego przynale\u017ca\u0142a tak\u017ce wie\u017ca, zwana Baszt\u0105 Esterki. Gdy wystarczaj\u0105co obfotografowa\u0142am ju\u017c zamek, nacieszy\u0142am oko panoram\u0105, w kt\u00f3rej jasny kamie\u0144 kontrastowa\u0142 z nasyconym b\u0142\u0119kitem nieba, skierowa\u0142am si\u0119 w\u0142a\u015bnie tam. Pokona\u0142am kolejn\u0105 seri\u0119 schod\u00f3w. Bilet z zamku tylko wystarczy\u0142o tu okaza\u0107, bo sprzeda\u017c prowadzono tylko tam, a ja wykupi\u0142am pakiet.<\/p>\n\n\n\n

Wspinaj\u0105c si\u0119 kr\u0119t\u0105 klatk\u0105 schodow\u0105, mog\u0142am zapozna\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z histori\u0105 baszty. Murowana wie\u017ca mia\u0142a na celu stanowi\u0107 dodatkowy punkt obrony, gdyby pad\u0142y drewniane umocnienia zamku. Na samym dole mie\u015bci\u0142 si\u0119 loch. Kolejne kondygnacje pe\u0142ni\u0142y funkcje magazynowe oraz by\u0142y mieszkaniem obsady wie\u017cy. Tam widzia\u0142am m.in. kocio\u0142ek do gotowania, pod kt\u00f3rym le\u017ca\u0142y monety, co przypomnia\u0142o mi dziewczynk\u0119 z zamku. Szczyt stanowi\u0142 taras widokowy. I on mia\u0142 dawnie funkcje obronne. Dzi\u015b mo\u017cna by\u0142o przyjrze\u0107 si\u0119 st\u0105d wspania\u0142ej panoramie, a tablice z rysunkami pomaga\u0142y rozezna\u0107 si\u0119 w przestrzeni.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po zej\u015bciu ku drodze, zdecydowa\u0142am si\u0119 odpu\u015bci\u0107 sobie dom Tadeusza Pruszkowskiego, kt\u00f3ry widzia\u0142am ju\u017c z obu punkt\u00f3w widokowych. Wr\u00f3ci\u0142am niemal na sam pocz\u0105tek ulicy Zamkowej i zrobi\u0142am sobie przystanek ko\u0142o pomnika psa Werniksa. By\u0142 on wed\u0142ug legendy kr\u00f3lem w\u015br\u00f3d tutejszych ps\u00f3w i pokonywa\u0142 co dzie\u0144 drog\u0119 od Janowca do Kazimierza, posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 czasem przeja\u017cd\u017ck\u0105 autostopem b\u0105d\u017a p\u0142yn\u0105\u0142 promem.<\/p>\n\n\n\n

I ja zbli\u017ca\u0142am si\u0119 ku rzece, po drodze kupuj\u0105c tak\u017ce poczt\u00f3wk\u0119 w kolorze (wcze\u015bniej uda\u0142o mi si\u0119 naby\u0107 dwie z widokami historycznymi zamku i Kamienic Przyby\u0142\u00f3w z XIX wieku). Sz\u0142am sobie ulic\u0105 Podzamcze i szybko zorientowa\u0142am si\u0119, \u017ce mijam w\u0142a\u015bnie dworzec, z kt\u00f3rego pod wiecz\u00f3r b\u0119d\u0119 jecha\u0142a dalej. Podpyta\u0142am mijanych m\u0119\u017cczyzn, z kt\u00f3rych jeden pracowa\u0142 obok, a drugi tylko przechodzi\u0142 i go zagada\u0142, bo najwidoczniej si\u0119 znali. \u00d3w drugi m\u0119\u017cczyzna przeszed\u0142 si\u0119 ze mn\u0105 kawa\u0142ek, szukaj\u0105c wraz ze mn\u0105 Dworu z Go\u015bcieradowa. C\u00f3\u017c, czasem mo\u017cna i lokalnego mieszka\u0144ca u\u015bwiadomi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym punktem by\u0142y spichlerze przy nabrze\u017cu. W jednym z nich, zwanym spichlerzem Ulanowskich, mie\u015bci\u0142o si\u0119 muzeum przyrodnicze, ale tym razem nie by\u0142o mi dane go zwiedzi\u0107. Ten spichlerz wraz z s\u0105siednim nale\u017ca\u0142y kiedy\u015b do braci Przyby\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych kamienica na rynku tak mnie urzek\u0142a ju\u017c dzie\u0144 wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n

Przy wej\u015bciu na bulwar min\u0119\u0142am figur\u0119 Kazimierza Wielkiego. Korona na jego g\u0142owie nie pozostawia\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce tym razem chodzi o kr\u00f3la. A gdyby kto\u015b jeszcze nie wierzy\u0142, ten odcinek g\u0142\u00f3wnej drogi nazwano alej\u0105 Kazimierza Wielkiego. Tymczasem ja sz\u0142am na po\u0142udnie do\u015b\u0107 d\u0142ugim odcinkiem bulwaru. Min\u0119\u0142am i przysta\u0144, i zielony skwerek, i drog\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do rynku. Temperatura wzros\u0142a do 20\u02daC, a na zielonej trawce opalali si\u0119 ju\u017c pierwsi tury\u015bci. Dalej min\u0119\u0142am te\u017c miejsce, kt\u00f3re nazwa\u0142am „Boiskiem Sze\u015bciu Bramek”, bo rzeczywi\u015bcie tyle ich by\u0142o na sporej po\u0142aci zieleni, cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 przybra\u0142a pozycj\u0119 le\u017c\u0105c\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pierwotnie mia\u0142am zamiar i\u015b\u0107 t\u0119dy a\u017c do punktu widokowego w okolicy Albrecht\u00f3wki, ale zaj\u0119\u0142oby mi to dodatkowe 40 minut, a g\u0142upio by\u0142oby nie zd\u0105\u017cy\u0107 zje\u015b\u0107 obiadu i przede wszystkim zobaczy\u0107 samego rynku d\u0142u\u017cej ni\u017c przez 5 minut poprzedniego wieczoru. Zw\u0142aszcza, \u017ce mia\u0142am jeszcze zamiar obejrze\u0107 Park Miliona R\u00f3\u017c i Zabytk\u00f3w Kresowych, o ile by\u0142oby to mo\u017cliwe. Tu\u017c przed nim zobaczy\u0142am jeszcze jeden spichlerz, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142a si\u0119 restauracja. Nast\u0119pnie podesz\u0142am do kasy, podpyta\u0142am o spos\u00f3b zwiedzania i przewidywany czas, po czym zakupi\u0142am bilet i katalog.<\/p>\n\n\n\n

Powiedzie\u0107 tyle, \u017ce miejsce to stworzyli prawdziwi pasjonaci, to jak nie powiedzie\u0107 nic. Pani nie pozna\u0142am, ale to ona odpowiada\u0142a za t\u0119 botaniczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, dob\u00f3r gatunk\u00f3w r\u00f3\u017c i zaaran\u017cowanie ich w przestrzeni. Pan, z ogromn\u0105 wiedz\u0105 historyczn\u0105, cho\u0107 niestroni\u0105cy od dzielenia si\u0119 swoimi opiniami w kontekstach historycznych i geopolitycznych, po\u015bwi\u0119ci\u0142 mi godzin\u0119, by oprowadzi\u0107 mnie po ich w\u0142o\u015bciach. Z pewno\u015bci\u0105 by\u0142a to podr\u00f3\u017c niezwyk\u0142a, a ja czu\u0142am si\u0119 bardzo „zaopiekowan\u0105” turystk\u0105. Je\u015bli stanowili tak dopasowane ma\u0142\u017ce\u0144stwo, jak paradoksalnie odleg\u0142e tematy utworzy\u0142y sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, to tylko pozazdro\u015bci\u0107 \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n

Nie by\u0142am w stanie, mimo uwa\u017cnego s\u0142uchania, spami\u0119ta\u0107 wszystkich informacji od przewodnika, bo zar\u00f3wno fakt\u00f3w, jak i innych bod\u017ac\u00f3w, by\u0142o tutaj co niemiara. Najlepiej po prostu jest si\u0119 tam wybra\u0107 i ch\u0142on\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Na pocz\u0105tku zwiedzania, nim doszli\u015bmy do pierwszej z miniatur, stan\u0119li\u015bmy na d\u0142u\u017csz\u0105 chwil\u0119 pod tablic\u0105. Tutaj zrozumia\u0142am, \u017ce m\u00f3wi\u0105c o Kresach Wschodnich, nie my\u015blimy o dawnych ziemiach polskich i obecnie tworz\u0105cych wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kraju, w jakim przekonaniu \u017cy\u0142am wcze\u015bniej, ale tylko o tych, kt\u00f3re dawniej by\u0142y w granicach II Rzeczpospolitej, natomiast obecnie ju\u017c nie stanowi\u0105 obszaru Polski. S\u0105 to ziemie dzisiejszej \u0141otwy, Litwy, Bia\u0142orusi, sporej cz\u0119\u015bci Estonii i Ukrainy, ale te\u017c fragmenty Rosji, Mo\u0142dawii czy Rumunii. Patrz\u0105c na map\u0119 kontynentu, by\u0142 to naprawd\u0119 spory obszar od morza do morza.<\/p>\n\n\n\n

Z Kresami zwi\u0105zane s\u0105 te\u017c znane w polskiej kulturze postaci, m.in. Mickiewicz, S\u0142owacki, Paderewski czy Moniuszko, jak r\u00f3wnie\u017c zapisani na kartach historii Sobieski, Chodkiewicz, Ko\u015bciuszko czy zwi\u0105zani z Konstytucj\u0105 3 Maja Julian Ursyn Niemcewicz i Hugo Ko\u0142\u0142\u0105taj. Z Kresami mi osobi\u015bcie najbardziej kojarzy\u0142y si\u0119 zawsze Wilno i Lw\u00f3w, kt\u00f3re to miasta oba widzia\u0142am jako nastolatka, ale moje \u00f3wczesne podr\u00f3\u017cowanie mocno r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 od obecnego, dlatego pami\u0119tam stamt\u0105d raczej urywki, ani\u017celi wszystko, co zwiedzili\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszym obiektem, w strefie makiet w skali 1:25, by\u0142a katedra \u0142aci\u0144ska we Lwowie. Trudno by\u0142o, w kontek\u015bcie tocz\u0105cej si\u0119 wojny Rosji z Ukrain\u0105, nie czu\u0107 niepokoju, czy zabytki przetrwaj\u0105 konflikt zbrojny i w jakim stanie. Ich tutejsze makiety mog\u0142y by\u0107 cennym substytutem w razie niedost\u0119pno\u015bci w\u0142a\u015bciwych obiekt\u00f3w do zwiedzania. Informacje tu spisane czerpa\u0142am zar\u00f3wno z narracji przewodnika, jak i tablic informacyjnych przy ka\u017cdej z makiet, kt\u00f3rych tre\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 to\u017csama z t\u0105 w katalogu. \u015awi\u0105tynia by\u0142a zwi\u0105zana z dwoma Kazimierzami: Wielkim, kt\u00f3ry j\u0105 ufundowa\u0142 oraz Janem Kazimierzem, kt\u00f3ry podczas potopu szwedzkiego z\u0142o\u017cy\u0142 tam tzw. \u015bluby lwowskie. Pono\u0107 niemal wszyscy polscy w\u0142adcy zdo\u0142ali j\u0105 odwiedzi\u0107, co mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o jej randze. Obiekt nazywano te\u017c Katedr\u0105 Polsk\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ju\u017c przy pierwszej makiecie by\u0142o wida\u0107, \u017ce ka\u017cdy detal zosta\u0142 wykonany z niezwyk\u0142\u0105 staranno\u015bci\u0105 i m\u00f3j przewodnik, wykorzystuj\u0105c parametry swojego telefonu, by\u0142 w stanie z miniaturowej wersji uzyska\u0107 lepsze zdj\u0119cia (\u0142\u0105cznie z mikroskopijnymi, wydawa\u0142oby si\u0119, napisami na na\u015bciennych tablicach) ni\u017c gdyby podziwia\u0142 zabytek na \u017cywo, szczeg\u00f3lnie je\u015bli mie\u015bci\u0142 si\u0119 wysoko ponad lini\u0105 wzroku. Praca nad ka\u017cd\u0105 makiet\u0105 mog\u0142a trwa\u0107 nawet lata i z du\u017c\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105 o zachowanie proporcji, co by\u0142o tak\u017ce widoczne przy wszelkich pomnikach, figurach czy p\u0142askorze\u017abach.<\/p>\n\n\n\n

Drugi obiekt r\u00f3wnie\u017c pochodzi\u0142 z Lwowa i pierwszym, co zwr\u00f3ci\u0142o moj\u0105 uwag\u0119, by\u0142a figura \u015aw. Jerzego, kt\u00f3ry walczy\u0142 ze smokiem. Przez swojego gda\u0144skiego fisia rozpoznam go ju\u017c wsz\u0119dzie \ud83d\ude09 Katedra unicka pochodzi\u0142a z p\u00f3\u017aniejszego okresu, co by\u0142o widoczne na pierwszy rzut oka. Zbudowano j\u0105 w XVIII wieku na miejscu dawnej cerkwi prawos\u0142awnej z fundacji biskup\u00f3w unickich, po wojnie zn\u00f3w przej\u0119li j\u0105 prawos\u0142awni i dopiero od lat 90. XX wieku zn\u00f3w wr\u00f3ci\u0142a do ko\u015bcio\u0142a grekokatolickiego. \u015awi\u0119ci, imiennicy biskup\u00f3w-fundator\u00f3w, te\u017c mieli tu swoje figury, ale ze wzgl\u0119du na \u015bwi\u0119tego Jerzego zapozowa\u0142am w\u0142a\u015bnie przy tej makiecie, a m\u00f3j przewodnik ustawia\u0142 mnie niczym modelk\u0119, przy czym traktuj\u0105c w tej roli r\u00f3wnie\u017c samo odwzorowanie katedry.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nie tylko ko\u015bcio\u0142y znalaz\u0142y si\u0119 na trasie zwiedzania. Id\u0105c ciut bardziej na wsch\u00f3d, zar\u00f3wno w rzeczywisto\u015bci, jak i na mapie Kres\u00f3w, przemie\u015bcili\u015bmy si\u0119 w stron\u0119 zamku w Podhorcach. Nazw\u0119 t\u0119 s\u0142ysza\u0142am po raz pierwszy w \u017cyciu, cho\u0107 by\u0142a zwi\u0105zana m.in. z Sobieskimi. Na makiecie ustawiono tu tak\u017ce postaci obro\u0144c\u00f3w na obwarowaniach, a przewodnik opowiada\u0142 o nich tak, jakby\u015bmy sami prze\u017cywali t\u0119 scenk\u0119. Ka\u017cdej z postaci nada\u0142 imi\u0119, nawi\u0105zuj\u0105c do us\u0142yszanych ode mnie wcze\u015bniej rzeczy, dzi\u0119ki czemu dodatkowo mnie rozbawi\u0142. Docenia\u0142am, jak zindywidualizowa\u0142 sw\u00f3j przekaz tam, gdzie nie mia\u0142o to wp\u0142ywu na prawd\u0119 historyczn\u0105. Przy okazji przyda\u0142a si\u0119 moja wiedza z architektury militarnej z gedanistyki – kszta\u0142t naro\u017cnik\u00f3w nie dziwi\u0142 mnie w kontek\u015bcie eliminacji tzw. „martwych p\u00f3l”.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Intryguj\u0105cy, mimo pozornej prostoty, okaza\u0142 si\u0119 dla mnie zamek w \u017b\u00f3\u0142kwi. Pochodzi\u0142 z prze\u0142omu XVI i XVII wieku, wi\u0119c by\u0142 mniej wi\u0119cej p\u00f3\u0142wiecze m\u0142odszy od poprzednika. Ufundowa\u0142 go Stanis\u0142aw \u017b\u00f3\u0142kiewski, co odzwierciedla\u0142a tak\u017ce nazwa, ale nie wiedzia\u0142am wcze\u015bniej, \u017ce jego prawnukiem by\u0142 Jan III Sobieski i to tu przybywa\u0142y poselstwa z gratulacjami dla kr\u00f3la po walkach z Turkami. \u017b\u00f3\u0142kiewski spocz\u0105\u0142 w nazywanej Ma\u0142ym Wawelem kolegiacie w \u017b\u00f3\u0142kwi (nast\u0119pna makieta, z pi\u0119knym p\u0142askorze\u017abionym gzymsem), ale na wej\u015bciu do g\u0142\u00f3wnej cz\u0119\u015bci zamku osta\u0142a si\u0119 pami\u0105tka po nim w postaci pomnika. Innymi przedstawionymi tu postaciami byli: kr\u00f3l Jan III Sobieski, jego ojciec Jakub Sobieski, dziadek ze strony matki – Jan Dani\u0142owicz oraz dw\u00f3ch Radziwi\u0142\u0142\u00f3w: Hieronim i Karol (wnuk i syn pierwszego z Radziwi\u0142\u0142\u00f3w, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 posiad\u0142o\u015b\u0107 po Sobieskich). Tych informacji doszuka\u0142am si\u0119 ju\u017c p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Natomiast z wiedzy posiadanej wcze\u015bniej mog\u0142am skorzysta\u0107 podczas ogl\u0105dania makiety Kamie\u0144ca Podolskiego, kt\u00f3r\u0105 (podobnie jak ostatni\u0105) wykonano ju\u017c w skali 1:30. Nazwa brzmia\u0142a znajomo, ale dopiero po chwili skojarzy\u0142am, \u017ce w Muzeum Emigracji w Gdyni jest cz\u0119\u015b\u0107 wystawy mu po\u015bwi\u0119cona, bo by\u0142o to miasto wielokulturowe, gdzie obok siebie mieszkali Polacy, Rusini i Ormianie. Miasto mia\u0142o w zwi\u0105zku z tym trzy dzielnice, trzy rynki i trzy ratusze. Co ciekawe, twierdz\u0119 wsp\u00f3\u0142finansowali tak\u017ce papie\u017ce, widz\u0105c w niej ostatni bastion chrze\u015bcija\u0144stwa z powodu ekspansji tureckiej. Makieta by\u0142a naprawd\u0119 spora, a wzg\u00f3rze, na kt\u00f3rym si\u0119 znajdowa\u0142a, wysypano bia\u0142ymi kamieniami. Ca\u0142o\u015b\u0107 wygl\u0105da\u0142a bardzo klimatycznie i m\u00f3j przewodnik ponownie ustawi\u0142 mnie do zdj\u0119\u0107, sugeruj\u0105c, \u017ce mam si\u0119 poczu\u0107 jak zdobywca \ud83d\ude09 Spojrzeli\u015bmy te\u017c na miasto z g\u00f3ry i przyjrzeli\u015bmy si\u0119 ponownie figurom jego obro\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ostatnie miejsce kojarzy raczej ka\u017cdy, kto kiedy\u015b ju\u017c uczy\u0142 si\u0119 historii. Chocim by\u0142 miejscem bitew z 1621 roku i z 1673 roku. Pierwszym dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 hetman wielki litewski Chodkiewicz, natomiast drugim hetman wielki koronny Jan III Sobieski, co wspar\u0142o jego kandydatur\u0119 na polski tron po \u015bmierci poprzedniego kr\u00f3la. Makieta by\u0142a r\u00f3wnie\u017c do\u015b\u0107 wysoka, dlatego ustawiono mostek, z kt\u00f3rego wn\u0119trze twierdzy da\u0142o si\u0119 obejrze\u0107 w pe\u0142nej krasie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

U szczytu wzniesienia ca\u0142y Park Miliona R\u00f3\u017c i Zabytk\u00f3w Kresowych prezentowa\u0142 si\u0119 w ca\u0142o\u015bci, co wykorzysta\u0142am na nagraniu oraz zrobi\u0142am sobie pami\u0105tkowe zdj\u0119cie z panem przewodnikiem, zastrzegaj\u0105c zachowanie go dla siebie, tak jak mu na tym zale\u017ca\u0142o. Filmik obieca\u0142am podes\u0142a\u0107 w momencie publikacji. Schodz\u0105c ku bramie, skupili\u015bmy si\u0119 na ro\u015blinach. Nie tylko r\u00f3\u017ce, ale tak\u017ce (je\u015bli nie przekr\u0119ci\u0142am nazwy) dziewi\u0119\u0107si\u0142, by\u0142y obiektem dumy w\u0142a\u015bcicieli. Kolorowa ro\u015blinno\u015b\u0107 oraz jej kompozycje wraz z makietami, sta\u0142y si\u0119 pi\u0119knym t\u0142em do sesji zdj\u0119ciowej, ale te\u017c zamyka\u0142am je w kadrach, na kt\u00f3rych mnie nie by\u0142o.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Gdy wysz\u0142am, naprawd\u0119 zadowolona ze zwiedzania, skierowa\u0142am si\u0119 \u017cwawym krokiem w stron\u0119 rynku. Nim jednak tam dotar\u0142am, zobaczy\u0142am zaciszny fragment ulicy Krakowskiej, kt\u00f3r\u0105 sz\u0142am a\u017c do wzg\u00f3rza, na kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142y si\u0119 Sanktuarium Matki Boskiej Kazimierskiej i Klasztor Ojc\u00f3w Franciszkan\u00f3w. Obejrza\u0142am go z zewn\u0105trz, bo akurat co\u015b dzia\u0142o si\u0119 we wn\u0119trzu. Zobaczy\u0142am kilka ciekawych architektonicznie kamienic przy Senatorskiej. Nast\u0119pnie uda\u0142am si\u0119 do Piekarni Sarzy\u0144ski przy ulicy Nadrzecznej, by zobaczy\u0107, jak wygl\u0105daj\u0105 te oficjalne wypieki kogut\u00f3w i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce s\u0105 to sporych gabaryt\u00f3w bu\u0142ki, wi\u0119c kupuj\u0105c jednego koguta, podskubuj\u0105c go ciut w mi\u0119dzyczasie, i tak mia\u0142am dwa syte i smaczne \u015bniadania.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej przesz\u0142am nad rzeczk\u0105 i znalaz\u0142am si\u0119 na rynku, niemal pod wybudowan\u0105 na koniec XVIII wieku Kamienic\u0105 Gda\u0144sk\u0105 \ud83d\ude42 Tutaj z kolei koguciki na stoiskach mia\u0142y form\u0119 figurek b\u0105d\u017a magnes\u00f3w. Waha\u0142am si\u0119, ale ostatecznie nie kupi\u0142am. Mam ten problem z magnesami, \u017ce sama nie mia\u0142abym gdzie ich przyklei\u0107, a z poczt\u00f3wkami wi\u0105za\u0142 si\u0119 pewien m\u00f3j pomys\u0142 na przysz\u0142o\u015b\u0107, na w\u0142asne M. Nawet, gdybym go nie zrealizowa\u0142a, zawsze \u0142atwiej zorganizowa\u0107 jako alternatyw\u0119 cho\u0107by poczt\u00f3wkowy album.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Na rynku znajdowa\u0142a si\u0119 te\u017c studnia, ale mnie momentalnie zaj\u0119\u0142y Kamienice Przyby\u0142\u00f3w. Zachwyci\u0142y tak jak i dzie\u0144 wcze\u015bniej. Cieszy\u0142y oko. Mog\u0142abym tam sta\u0107 i si\u0119 po prostu cieszy\u0107 \ud83d\ude09 Pochodzi\u0142y z pocz\u0105tku XVII wieku i nale\u017ca\u0142y do braci Miko\u0142aja i Krzysztofa. Na ka\u017cdej z nich zaprezentowany zosta\u0142 patron w\u0142a\u015bciciela, z czego p\u0142askorze\u017abiony \u015aw. Krzysztof przenosz\u0105cy na ramieniu ma\u0142ego Jezusa przez rzek\u0119 by\u0142 zdecydowanie wi\u0119kszy ni\u017c \u015aw. Miko\u0142aj, za to na tej kamienicy przedstawiono i ewangelist\u00f3w, i cztery zwierz\u0119ta ilustruj\u0105ce (jak twierdzi\u0142 przewodnik) cechy kupca (lotny jak gryf, waleczny jak lew, chytry jak lis, uparty jak kozio\u0142), bo bracia dorobili si\u0119 na handlu zbo\u017cem i dlatego by\u0142o ich sta\u0107 na budow\u0119 tych renesansowych pere\u0142ek.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Dzi\u0119ki wizycie w Informacji Turystycznej przesz\u0142am si\u0119 jeszcze przez ulic\u0119 Ma\u0142y Rynek, ogl\u0105daj\u0105c z zewn\u0105trz tak\u017ce budynek dawnej synagogi. Wysz\u0142am tamt\u0119dy ku Lubelskiej i posz\u0142am na obiad do Fabryki Nale\u015bnika. Po posi\u0142ku zabra\u0142am swoje manatki z miejsca noclegu i ruszy\u0142am na dworzec autobusowy. Oko\u0142o godzin\u0119 p\u00f3\u017aniej wjechali\u015bmy do Lublina, a miejsce noclegu pozwoli\u0142o mi w ciepe\u0142ku zebra\u0107 si\u0142y na kolejne zwiedzanie miasta wojew\u00f3dzkiego.<\/p>\n\n\n\n

Bilans dnia wyni\u00f3s\u0142 oko\u0142o 16,8 km.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obudzi\u0142am si\u0119 z katarem, bo w nocy troch\u0119 zmarz\u0142am. Nie chcia\u0142o mi si\u0119 wychodzi\u0107 spod ko\u0142dry, ale paradoksalnie uzna\u0142am, \u017ce na zewn\u0105trz mo\u017ce by\u0107 cieplej, a rze\u015bkie powietrze pozwoli miCzytaj dalejKazimierz Dolny – nie tylko w\u0105wozy<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-10382","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inne"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pabyF6-2Hs","jetpack-related-posts":[{"id":1627,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2019\/05\/14\/chelm-i-orunia-w-kilku-kadrach-cz-1\/","url_meta":{"origin":10382,"position":0},"title":"Che\u0142m i Orunia – w kilku kadrach (cz.1)","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"14 maja 2019","format":false,"excerpt":"Dzi\u015b dla odmiany nie czeka na Was opowie\u015b\u0107 snuta zgodnie z przebiegiem spaceru, ale podziel\u0119 si\u0119 z Wami kilkoma historiami z dw\u00f3ch pierwszych w\u0119dr\u00f3wek, bowiem na Che\u0142m i Oruni\u0119 Doln\u0105 wysz\u0142o mi ich a\u017c cztery. Cho\u0107 tak naprawd\u0119 lawirowa\u0142y\u015bmy pomi\u0119dzy dzielnicami. Dzi\u015b przed Wami kilka kadr\u00f3w z pierwszych dw\u00f3ch spacer\u00f3w.\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/72.Che%C5%82m-29.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/72.Che%C5%82m-29.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/72.Che%C5%82m-29.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/72.Che%C5%82m-29.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":11993,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2022\/07\/12\/slowinski-park-narodowy-inne-oblicze-parku-ktory-znalam-jako-pierwszy\/","url_meta":{"origin":10382,"position":1},"title":"S\u0142owi\u0144ski Park Narodowy – inne oblicze parku, kt\u00f3ry zna\u0142am jako pierwszy","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"12 lipca 2022","format":false,"excerpt":"Wykorzysta\u0142am wizyt\u0119 w domu, by zaproponowa\u0107 bliskim rodzinn\u0105 wycieczk\u0119. Na celowniku znalaz\u0142 si\u0119 kolejny (chronologicznie) park narodowy, a dok\u0142adniej S\u0142owi\u0144ski. Nie by\u0142y to moje pierwsze odwiedziny w samym parku, ze wzgl\u0119du na bliskie po\u0142o\u017cenie mojego rodzinnego L\u0119borka. Do dzi\u015b pami\u0119tam pierwszy wyjazd, w Dzie\u0144 Dziecka 1999 roku, nazajutrz po mojej\u2026","rel":"","context":"W \u201eParki Narodowe"","block_context":{"text":"Parki Narodowe","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/parki-narodowe\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/20210624_094206.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/20210624_094206.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/20210624_094206.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/20210624_094206.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":10607,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2022\/04\/26\/ujescisko-lostowice-2-wycieczka-krajoznawcza-bez-opuszczania-gdanska\/","url_meta":{"origin":10382,"position":2},"title":"Uje\u015bcisko-\u0141ostowice #2 wycieczka krajoznawcza bez opuszczania Gda\u0144ska","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"26 kwietnia 2022","format":false,"excerpt":"Nazajutrz wystartowa\u0142am w tym miejscu, w kt\u00f3rym sko\u0144czy\u0142am uprzednio. Z p\u0119tli tramwajowej ruszy\u0142am \u015bcie\u017ck\u0105, b\u0119d\u0105c\u0105 przed\u0142u\u017ceniem ulicy Augustowskiej i dotar\u0142am w ten spos\u00f3b do zbiornika retencyjnego Augustowska. Obesz\u0142am go dooko\u0142a, spaceruj\u0105c przy tym ko\u0142o Gaju Ojc\u00f3w i placu zabaw, ale skupi\u0142am si\u0119 jednak na ro\u015blinach i krajobrazie wok\u00f3\u0142 zbiornika, jaki\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk 2020"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk 2020","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk-2020\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/20200818_083252.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/20200818_083252.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/20200818_083252.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/20200818_083252.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":10384,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2023\/06\/27\/lublin_na_ziemi_i_w_podziemiu\/","url_meta":{"origin":10382,"position":3},"title":"Lublin – na ziemi i w podziemiu","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"27 czerwca 2023","format":false,"excerpt":"Gdy wysiad\u0142am w Lublinie poprzedniego wieczora, najpierw zobaczy\u0142am g\u00f3ruj\u0105cy nad miastem zamek, co zrobi\u0142o na mnie wra\u017cenie. P\u00f3\u017aniej zauwa\u017cy\u0142am r\u00f3\u017cnice wysoko\u015bci, id\u0105c ulicami do miejsca noclegu. Trzeci\u0105 my\u015bl\u0105, jaka mi towarzyszy\u0142a, to jak Lublin wygl\u0105da staro, jakby \u015bwiat o nim zapomnia\u0142. Tak samo zapomniany i stary wyda\u0142 mi si\u0119 zau\u0142ek\u2026","rel":"","context":"W \u201eMiasta wojew\u00f3dzkie"","block_context":{"text":"Miasta wojew\u00f3dzkie","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/miasta-wojewodzkie\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/20220506_170757.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/20220506_170757.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/20220506_170757.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/20220506_170757.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":11369,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2022\/06\/07\/szczecin-1-akcenty-trojmiejskie-stoczniowy-charakter-miasta-i-niezwykle-spotkanie\/","url_meta":{"origin":10382,"position":4},"title":"Szczecin #1 akcenty tr\u00f3jmiejskie, stoczniowy charakter miasta i niezwyk\u0142e spotkanie","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"7 czerwca 2022","format":false,"excerpt":"Tym razem baga\u017c wa\u017cy\u0142 11,3 kg. Ca\u0142y czas d\u0105\u017cy\u0142am do tego, by zej\u015b\u0107 poni\u017cej 10 kg, ale by\u0142o to niezwykle trudne. Cho\u0107 po pierwszym zebraniu wyjazdowego dobytku uda\u0142o mi si\u0119 przemy\u015ble\u0107 raz jeszcze ca\u0142o\u015b\u0107 i zrezygnowa\u0107 z kilku rzeczy, to jednak ani zimna wiosna (grubsze ubrania), ani tendencja do zabierania\u2026","rel":"","context":"W \u201eMiasta wojew\u00f3dzkie"","block_context":{"text":"Miasta wojew\u00f3dzkie","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/miasta-wojewodzkie\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20210508_211916.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20210508_211916.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20210508_211916.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20210508_211916.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":9782,"url":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/2022\/02\/15\/matarnia-2-inne-spojrzenie-na-dawniej-widziane\/","url_meta":{"origin":10382,"position":5},"title":"Matarnia #2 inne spojrzenie na dawniej widziane","author":"Palcem po mapie, stop\u0105 po ziemi","date":"15 lutego 2022","format":false,"excerpt":"Drug\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 po Matarni odby\u0142am ju\u017c w pojedynk\u0119. Zacz\u0119\u0142am od ulicy Budowlanych, wysiadaj\u0105c na przystanku autobusowym Matarnia PKM i rzeczywi\u015bcie najpierw robi\u0105c sobie spacerek wok\u00f3\u0142 peronu kolejki, jak r\u00f3wnie\u017c schodz\u0105c na sam peron. Kolejna na mojej trasie by\u0142a ulica Jesienna. Znalaz\u0142am si\u0119 w pobli\u017cu cmentarza. Gdy go min\u0119\u0142am, dotar\u0142am do\u2026","rel":"","context":"W \u201eGda\u0144sk 2020"","block_context":{"text":"Gda\u0144sk 2020","link":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/category\/gdansk-2020\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/20200727_092345.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/20200727_092345.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/20200727_092345.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/20200727_092345.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10382"}],"version-history":[{"count":33,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10382\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16776,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10382\/revisions\/16776"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/palcempomapie-stopapoziemi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}